Hoạt động đầu tư công tại xã D'Ran (tỉnh Lâm Đồng) thời gian gần đây ghi nhận sự sôi động với hàng loạt dự án hạ tầng nông thôn được phê duyệt và triển khai. Tuy nhiên, cùng với tiến độ thực hiện dự án, dư luận cũng đặc biệt quan tâm đến quy trình lựa chọn nhà thầu, đặc biệt là các gói thầu áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn. Điển hình là gói thầu số 03 thuộc dự án Nâng cấp, mở rộng, sửa chữa đường giao thông nông thôn thôn Diom B vừa được phê duyệt kết quả trúng thầu.
Chỉ định thầu trong 24 giờ
Theo thông tin đăng tải công khai từ Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, ngày 18/5/2026, Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã D'Ran - Nguyễn Ngọc Long đã ký Quyết định số 129/QĐ-VP phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu cho công trình Nâng cấp, mở rộng, sửa chữa đường giao thông nông thôn thôn Diom B. Dự án này bao gồm 3 gói thầu với tổng giá trị là 1.854.139.000 đồng. Trong đó, gói thầu số 3: Xây lắp có giá 1.749.138.000 đồng.
Ngay trong ngày hôm sau, 19/5/2026, ông Nguyễn Ngọc Long tiếp tục ký Quyết định số 130/QĐ-VP phê duyệt kết quả chỉ định thầu cho gói thầu số 03: Xây lắp công trình. Nhà thầu được lựa chọn là Công ty TNHH Tú Thọ Lộc (địa chỉ tại Thôn Nghĩa Lập 2, xã Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng). Điều đáng chú ý, giá trúng thầu được phê duyệt là 1.749.138.000 đồng, bằng đúng với giá gói thầu được phê duyệt tại quyết định trước đó.
Việc hoàn tất quy trình từ phê duyệt kế hoạch đến phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu chỉ trong vòng 24 giờ đặt ra yêu cầu về việc đảm bảo tính công khai, minh bạch trong các bước thực hiện. Mặc dù hình thức chỉ định thầu rút gọn được phép áp dụng trong một số trường hợp nhất định theo Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, nhưng việc tiết kiệm ngân sách thông qua đấu thầu luôn là mục tiêu quan trọng hàng đầu trong đầu tư công.
Năng lực nhà thầu: "Gương mặt thân quen"?
Công ty TNHH Tú Thọ Lộc không phải là cái tên xa lạ tại địa phương. Theo dữ liệu từ Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, đơn vị này đã tham gia tới 98 gói thầu, trong đó trúng 69 gói, trượt 25 gói. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh): 214.741.192.092 đồng. Điều này cho thấy nhà thầu có khả năng cạnh tranh khá cao trên thị trường, đồng thời đây cũng là đối tác thường xuyên của các cơ quan quản lý tại địa bàn lân cận như xã Đơn Dương, xã Quảng Lập và xã Ka Đô.
Cụ thể, cũng trong ngày 19/5/2026, Công ty TNHH Tú Thọ Lộc đã trúng Gói thầu số 01: Xây lắp công trình Sửa chữa đường GTNT thôn Krăng Chớ (đoạn vào đồi Công ty Ba Lê) do UBND xã Quảng Lập (Lâm Đồng) làm chủ đầu tư với giá gói thầu là 1.973.516.000 đồng.
Tiếp đó, ngày 25/5/2026, Công ty TNHH Tú Thọ Lộc trúng Gói thầu số 05: Xây lắp công trình: Xây dựng vỉa hè, hệ thống điện chiếu sáng từ cụm công nghiệp vào trung tâm xã do UBND xã Ka Đô làm chủ đầu tư với giá trúng thầu là 13.062.568.000 đồng.
Mới đây, vào ngày 28/5/2026, Công ty TNHH Tú Thọ Lộc trúng (vai trò liên danh) Gói thầu số 05: Xây lắp Công trình: Xây dựng tuyến đường ĐX19 từ thôn Lạc Thạnh đến thôn Hawai do UBND xã Đơn Dương làm chủ đầu tư với giá trúng thầu là 10.995.664.000 đồng.
Giám sát chất lượng công trình: Yếu tố then chốt
Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Nghị định 214/2025/NĐ-CP đã quy định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc lựa chọn nhà thầu có đủ năng lực và kinh nghiệm. Khi áp dụng hình thức chỉ định thầu, quyền hạn và trách nhiệm của chủ đầu tư càng lớn, vì vậy sự minh bạch trong việc đánh giá hồ sơ yêu cầu là yếu tố quyết định.
Trong thời gian 60 ngày thực hiện gói thầu số 03, vai trò của đơn vị giám sát thi công và chủ đầu tư là đặc biệt quan trọng. Công trình đường giao thông nông thôn Diom B cần được thực hiện đúng thiết kế, bảo đảm chất lượng vật liệu và kỹ thuật, tránh hiện tượng xuống cấp sớm sau khi bàn giao.
HÌNH THỨC CHỈ ĐỊNH THẦU – DANH MỤC ÁP DỤNG VÀ RÀO CẢN PHÁP LÝ CHI TIẾT
Hình thức chỉ định thầu được quy định nghiêm ngặt tại Điều 23 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (đã được sửa đổi bởi Luật số 57/2024 và Luật số 90/2025). Đây là hình thức lựa chọn nhà thầu đặc thù, chỉ được áp dụng trong các trường hợp giới hạn nhằm đảm bảo tính cấp bách hoặc tính chuyên biệt của gói thầu. Cụ thể, luật cho phép chỉ định thầu đối với các gói thầu cấp bách nhằm bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia; khắc phục sự cố thiên tai, hỏa hoạn; hoặc các gói thầu duy trì hoạt động của cơ sở y tế trong trường hợp cấp bách.
Chi tiết hơn, Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP đã cụ thể hóa các nhóm trường hợp này. Nhóm đầu tiên là các gói thầu có yêu cầu cấp bách, khẩn cấp như: ngăn chặn nguy hại đến tính mạng và tài sản cộng đồng; gói thầu mua thuốc, thiết bị y tế để cấp cứu người bệnh; hoặc phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh theo chỉ đạo. Đặc biệt, trong bối cảnh năm 2026, Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 78 về việc áp dụng chỉ định thầu đối với gói thầu sửa chữa, cải tạo trụ sở làm việc, nhà lưu trú công vụ cho cán bộ, công chức cấp tỉnh, cấp xã để phục vụ việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức bộ máy nhà nước.
Về hạn mức giá, khoản 4 Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định chỉ định thầu áp dụng cho gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án có giá không quá 500 triệu đồng. Đối với các gói thầu thuộc dự án, hạn mức là không quá 800 triệu đồng cho dịch vụ tư vấn và không quá 02 tỷ đồng cho các gói thầu phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp. Ngoài ra, các gói thầu có tính chất đặc thù về công nghệ, bản quyền hoặc chỉ có duy nhất một nhà thầu có khả năng thực hiện cũng thuộc phạm vi áp dụng chỉ định thầu.
Tuy nhiên, việc áp dụng chỉ định thầu thông thường phải đáp ứng đủ 03 điều kiện tại khoản 2 Điều 79 Nghị định 214/2025/NĐ-CP: Có kế hoạch lựa chọn nhà thầu được duyệt; có kế hoạch bố trí vốn (trừ đấu thầu trước); và có dự toán được phê duyệt.