Theo quy chế tuyển sinh mới, từ năm 2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) chính thức áp dụng giới hạn tối đa 15 nguyện vọng xét tuyển đại học cho mỗi thí sinh. Khi bị giới hạn ở mức 15, thay vì đăng ký nhiều, dàn trải để “tăng cơ hội” như trước, giờ đây chiến lược lựa chọn và sắp xếp thứ tự nguyện vọng trở nên quan trọng hơn.
Học sinh lo lắng lựa chọn nguyện vọng
Theo kế hoạch, từ ngày 17/6 đến 21/6, thí sinh thực hành đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển trên hệ thống. Từ 2/7 đến 17 giờ ngày 14/7, thí sinh đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển.
Và theo quy chế mới năm nay, mỗi thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng trên hệ thống chung và phải sắp xếp theo thứ tự ưu tiên từ cao xuống thấp. Hệ thống xét tuyển sẽ tự động xác định thí sinh trúng tuyển ở nguyện vọng cao nhất đủ điều kiện.
Thông tin về những điều chỉnh trong tuyển sinh đại học năm 2026 đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của các em học sinh lớp 12 cùng các bậc phụ huynh khi kỳ thi THPT đang cận kề.
Ngày hội tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp 2026 hỗ trợ học sinh lựa chọn được đúng trường, đúng ngành đào tạo phù hợp với năng lực và sự yêu thích nghề nghiệp... Ảnh hnue.edu.vn
Việc thay đổi bớt nguyện vọng đăng ký trong kỳ tuyển sinh năm nay khiến nhiều thí sinh băn khoăn, lo lắng trong việc lựa chọn, sắp xếp nguyện vọng để tăng cơ hội trúng tuyển.
Bạn Hoàng Giang, học sinh lớp 12 tại Long Biên, Hà Nội chia sẻ, đầu năm học mới, em dự định đăng ký khoảng 30 nguyện vọng để "rải" từ các trường tốp đầu xuống các trường tư thục cho chắc chắn. Giờ quy định chỉ được đăng ký 15 nguyện vọng, nên mỗi nguyện vọng lựa chọn em sẽ phải tính toán kỹ cho phù hợp với khả năng và sở trường, sở thích của bản thân. Tuy nhiên, em cũng sợ khi bớt nguyện vọng đi, khi mình thi điểm không được cao và tính toán sai điểm chuẩn của nhóm trường an toàn sẽ bị trượt oan".
Còn bạn Thủy Dung, học sinh lớp 12 ở Vĩnh Tuy, Hà Nội chia sẻ: “Việc giới hạn 15 nguyện vọng như vậy em thấy là đủ, bởi nếu các bạn cân nhắc kỹ khi đặt nguyện vọng thì thường trúng vào những nguyện vọng đầu, ít người phải qua nguyện vọng số 10 trở đi mới đỗ. Giới hạn nguyện vọng như vậy cũng giúp tụi em bớt tốn thời gian cho những lựa chọn không thực tế cũng như lệ phí đăng ký".
Dù lo lắng hay ủng hộ, đa số đều thừa nhận rằng quy định này đang đẩy mạnh xu hướng hướng nghiệp thực chất. Thay vì loay hoay với danh sách dài dằng dặc, học sinh và phụ huynh có thể dành thời gian đó để nghiên cứu kỹ đề án tuyển sinh, học phí và môi trường học tập của những ngôi trường mà mình thực sự mong muốn.
Chuyên gia nói, giới hạn tối đa 15 nguyện vọng là hoàn toàn phù hợp
Trước băn khoăn của nhiều thí sinh, ThS Nguyễn Quang Trung, Phó Trưởng phòng Truyền thông và Tuyển sinh, Trường Đại học Thương mại cho biết, theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong năm 2025, bình quân mỗi thí sinh đăng ký khoảng 9 nguyện vọng. Mặc dù có thí sinh đăng ký nhiều hơn hoặc ít hơn, nhưng đa số thí sinh trúng tuyển thường rơi vào các nguyện vọng ưu tiên đầu tiên (trước nguyện vọng thứ 9). Do đó, quy định giới hạn tối đa 15 nguyện vọng trong năm 2026 là hoàn toàn phù hợp và đủ để đảm bảo cơ hội trúng tuyển cho các em, nếu thí sinh có sự tìm hiểu kỹ lưỡng và lựa chọn nguyện vọng một cách khoa học.
Tuy nhiên, theo ông Trung, đối với những thí sinh có tâm lý chủ quan, không tìm hiểu sâu về ngành đào tạo và chương trình học của các trường, giới hạn 15 nguyện vọng yêu cầu các em phải cân nhắc kỹ hơn. Thí sinh cần phân tích và lựa chọn từng nguyện vọng một cách chính xác để tối ưu hóa cơ hội trúng tuyển. Sự điều chỉnh này không làm giảm đáng kể cơ hội của các em mà ngược lại, còn giúp nâng cao chất lượng chọn lọc, tránh lãng phí nguồn lực xã hội và thời gian của chính thí sinh.
Để thí sinh có chiến lược chọn nguyện vọng phù hợp, ông Trung cũng lưu ý, việc tham khảo phổ điểm và điểm chuẩn của các năm gần đây là cơ sở quan trọng để thí sinh đánh giá khả năng của mình. Khi có dữ liệu cụ thể, việc lựa chọn sẽ bớt cảm tính và sát thực tế hơn. Thứ tự sắp xếp nguyện vọng phải phản ánh đúng mức độ ưu tiên. Thí sinh cần đặt ngành và trường mình thực sự mong muốn ở vị trí cao hơn, bởi hệ thống chỉ xét trúng tuyển một nguyện vọng duy nhất - nguyện vọng cao nhất đủ điều kiện.
Với những điểm mới của Quy chế tuyển sinh trình độ đại học, tuyển sinh trình độ cao đẳng giáo dục mầm non năm 2026, ông Trung khuyên thí sinh nên chủ động tìm hiểu kỹ thông tin về ngành học và chương trình đào tạo ngay từ bây giờ, thay vì chờ đến khi có kết quả thi mới bắt đầu lựa chọn. Trong quá trình đăng ký nguyện vọng, thí sinh nên phân chia nguyện vọng thành ba nhóm để tăng cơ hội trúng tuyển. Cụ thể:
Nhóm thứ nhất là nhóm nguyện vọng mong muốn nhất, khoảng 2–5 mã xét tuyển, có thể có mức điểm chuẩn cao hơn năng lực hiện tại nhưng phù hợp với sở thích và định hướng nghề nghiệp của thí sinh.
Nhóm thứ hai là nhóm nguyện vọng an toàn, trong đó điểm dự kiến của thí sinh tương đương hoặc cao hơn điểm chuẩn của các năm trước, giúp bảo đảm khả năng trúng tuyển cao.
Nhóm cuối cùng là nhóm đặc biệt an toàn, khi điểm dự kiến của thí sinh cao hơn điểm chuẩn các năm trước khoảng 1,5 – 2,5 điểm, nhằm bảo đảm chắc chắn có ít nhất một cơ hội trúng tuyển.
Quan trọng nhất là mỗi nguyện vọng đăng ký phải thực sự phù hợp với năng lực và mong muốn của thí sinh. Khi có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, cơ hội trúng tuyển và lựa chọn đúng ngành học sẽ cao hơn, ThS Nguyễn Quang Trung nhấn mạnh.
Tại Ngày hội tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp vừa diễn ra tại Hà Nội, trước băn khoăn của nhiều thí sinh, ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho rằng thí sinh không nên quá lo lắng về việc giới hạn số lượng nguyện vọng.
Theo ông, yếu tố cốt lõi vẫn là năng lực học tập và sự chuẩn bị của mỗi học sinh. Việc xác định đúng khả năng, đầu tư cho kết quả học tập cũng như lựa chọn phương thức xét tuyển phù hợp mới là “chìa khóa” quyết định.
Từ thực tiễn nhiều năm, các chuyên gia đều nhấn mạnh một nguyên tắc quan trọng: Không phải số lượng nguyện vọng, mà là chất lượng từng lựa chọn mới quyết định khả năng trúng tuyển. Khi bị giới hạn ở mức 15, thí sinh buộc phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn, từ đó hình thành tư duy lựa chọn có trách nhiệm. Điều quan trọng nữa là khi chọn môn thi tốt nghiệp THPT, làm sao để phù hợp sở trường, định hướng nghề nghiệp, mà tổng điểm còn nằm trong nguồn tuyển của các trường đại học.
