Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, không chỉ liên tiếp trúng thầu nhờ những màn bỏ giá thấp hoặc độc diễn, hành trình trúng các hợp đồng tiền tỷ của Sài Gòn IDC tại Công ty Nhiệt điện Duyên Hải còn ghi nhận nhiều kịch bản loại đối thủ một cách chóng vánh. Bức màn đằng sau các hồ sơ mời thầu (E-HSMT) và hồ sơ dự thầu (E-HSDT) cho thấy sự xuất hiện của những nhà thầu chào giá cực tốt nhưng lại dễ dàng bị loại bỏ.

Sự "im lặng" của đối thủ giá rẻ

Minh chứng rõ nét nhất cho góc khuất này nằm ở Gói thầu 01PTV-SCL-2026 (Cung cấp dịch vụ sửa chữa lò hơi và thiết bị phụ NMNĐ Duyên Hải 1). Căn cứ Quyết định phê duyệt E-HSMT số 2139/QĐ-NĐDH ngày 25/12/2025 do Giám đốc Ngô Văn Sỹ ký duyệt, đây là một gói thầu có quy mô lớn với giá dự toán lên tới 54.894.994.908 đồng. Cuộc đua song mã diễn ra giữa hai cái tên: Sài Gòn IDC và Công ty TNHH Nhật Quang.

Trên bàn cân tài chính, Công ty TNHH Nhật Quang thể hiện sự áp đảo tuyệt đối khi nộp hồ sơ với mức giá dự thầu cực rẻ, chỉ 38.599.954.858 đồng. Cùng lúc đó, Sài Gòn IDC chào giá 46.801.242.928 đồng. Dù nắm trong tay lợi thế bỏ giá thấp hơn đối thủ tới hơn 8,2 tỷ đồng, Nhật Quang vẫn bị gạt ra khỏi cuộc chơi. Báo cáo đánh giá của Tổ chuyên gia chỉ ra lý do trượt thầu của Nhật Quang là "Không đạt sau làm rõ" ở khâu kỹ thuật. Cụ thể, hồ sơ của nhà thầu này bị đánh giá là thiếu giải pháp thi công cốt lõi, không có phương án tháo lắp hàng loạt thiết bị quan trọng như quạt PAF, FDF, IDF, van an toàn...

Điểm bất thường và cần làm rõ nhất nằm ở thái độ của nhà thầu. Khi Tổ chuyên gia phát hành văn bản yêu cầu làm rõ hồ sơ thiết kế kỹ thuật, Công ty TNHH Nhật Quang đã chọn cách im lặng tuyệt đối, không có bất kỳ văn bản phản hồi nào để bảo vệ cơ hội trúng thầu của mình. Sự rút lui khó hiểu này đã dọn đường để Sài Gòn IDC bước lên bục chiến thắng gói thầu khổng lồ.

Kịch bản "không đánh giá" và rào cản kỹ thuật

Tình trạng đối thủ "rụng" vì lý do kỹ thuật hoặc không đủ điều kiện hợp lệ tiếp tục tái diễn tại Gói thầu 08PTV-SXKD-2026 (Vệ sinh bộ sấy không khí APH). Tại đây, Sài Gòn IDC chạm trán với hai doanh nghiệp là Công ty Cổ phần Đầu tư Công nghiệp Thái Nam và Công ty Cổ phần PME.

Theo hồ sơ, gói thầu áp dụng Quy trình 2 (tức là xét hạng giá trước, ai rẻ nhất thì đánh giá kỹ thuật). Sài Gòn IDC bỏ giá thấp nhất nên được xét Đạt. Hai đối thủ Thái Nam và PME xếp hạng 2 và 3, do đó hồ sơ tự động rơi vào trạng thái "Không đánh giá" ở các vòng năng lực, kỹ thuật tiếp theo.

Nhìn nhận các vấn đề này dưới lăng kính pháp lý, Luật sư Võ Quang Vinh (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích: "Việc một nhà thầu như Nhật Quang tham gia dự án hàng chục tỷ, bỏ giá rẻ hơn đối thủ tận 8,2 tỷ đồng nhưng lại nộp một bộ hồ sơ đầy sạn, và đặc biệt là thái độ chủ động im lặng trước yêu cầu làm rõ của Chủ đầu tư là một hiện tượng bất thường. Dưới góc độ nghiên cứu đấu thầu, đây là dấu hiệu 'cờ đỏ' cần kiểm chứng minh bạch cạnh tranh. Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ nghiêm cấm việc thiết kế hồ sơ 'đo ni đóng giày', cài cắm rào cản kỹ thuật để hạn chế nhà thầu. Các cơ quan chức năng cần rà soát lại hồ sơ để xác minh khách quan quy trình lựa chọn."

Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 3:] Nhiệt điện Duyên Hải: Trách nhiệm giải trình của người đứng đầu