Gói thầu trăm triệu tiết kiệm đúng 48.000 đồng tại phường Mỹ Thới

Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, hoạt động quản lý đầu tư xây dựng các công trình công ích, cải tạo cơ sở vật chất trường học sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước tại phường Mỹ Thới, tỉnh An Giang đang bộc lộ những chỉ số tài chính cần làm rõ. Các quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu xây lắp do chủ đầu tư ban hành ghi nhận tỷ lệ giảm giá qua đàm phán thương thảo hợp đồng ở mức thấp, gần như tương đương với giá dự toán ban đầu.

Những bản hợp đồng xây lắp sát giá trần dự toán

Hồ sơ pháp lý các dự án cải tạo trường học sử dụng ngân sách địa phương ghi nhận hiện tượng giảm giá nhỏ giọt. Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu số 171/QĐ-TTDVTH do Phó Giám đốc Nguyễn Thanh Hà ký ngày 01/06/2026 phê duyệt chỉ định thầu rút gọn gói thầu thi công xây lắp công trình thuộc dự án Cải tạo, nâng cấp Trường Tiểu học Lê Hồng Phong cho thấy nhà thầu trúng thầu là Công ty TNHH Xây dựng Phú Long Sơn. Giá gói thầu được duyệt là 759.253.000 đồng, trong khi giá trúng thầu sau đàm phán thương thảo là 759.205.000 đồng. Số tiền giữ lại cho ngân sách địa phương sau cuộc thầu quy mô hàng trăm triệu đồng này đạt đúng 48.000 đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm 0,01%.

Tình trạng giảm giá mang tính tượng trưng tiếp tục lặp lại tại dự án cải tạo trường học có quy mô nguồn vốn lớn hơn cũng do Công ty TNHH Xây dựng Phú Long Sơn thực hiện. Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu số 173/QĐ-TTDVTH do Phó Giám đốc Nguyễn Thanh Hà ký ngày 01/06/2026 phê duyệt chỉ định thầu rút gọn gói thầu thi công xây lắp công trình và thử tĩnh thuộc dự án Xây dựng nhà vệ sinh và cầu thang Trường Tiểu học Trần Phú. Giá dự toán gói thầu được duyệt là 1.669.598.000 đồng, giá trúng thầu được công bố là 1.652.847.000 đồng, đạt giá trị giảm giá 16.751.000 đồng, tương ứng tỷ lệ tiết kiệm ngân sách 1%.

Ở một dự án hạ tầng kỹ thuật khác, Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu số 143/QĐ-TTDVTH do Phó Giám đốc Nguyễn Thanh Hà ký ngày 11/06/2026 phê duyệt chỉ định thầu rút gọn gói thầu thi công xây lắp công trình thuộc dự án Gia cố sạt lở Vàm Cái Sao từ đình Mỹ Thới ra Sông Hậu. Nhà thầu được lựa chọn thực hiện là Công ty TNHH MTV Xây dựng Chí Trung với giá trúng thầu 864.419.000 đồng so với giá dự toán gói thầu được duyệt là 886.584.253 đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm ngân sách qua thương thảo là 2,5%.

Dấu hiệu bất thường của việc trúng thầu sát nút giá trần dự toán được ghi nhận rõ nhất tại dự án sửa chữa hạ tầng thông tin địa phương. Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu số 05/QĐ-TTDVTH do Giám đốc Trần Hằng Nga ký ngày 04/03/2026 phê duyệt chỉ định thầu rút gọn gói thầu mua sắm, sửa chữa và nâng cấp hệ thống truyền thanh trên địa bàn phường Mỹ Thới cho thấy nhà thầu trúng thầu là Công ty TNHH Haitech. Giá dự toán gói thầu được phê duyệt là 128.306.400 đồng và giá trúng thầu của doanh nghiệp được công bố bằng đúng 128.306.400 đồng, ghi nhận tỷ lệ tiết kiệm ngân sách nhà nước chạm mốc tuyệt đối là 0%, không giảm một đồng nào cho công quỹ.

Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu số 05/QĐ-TTDVTH do Giám đốc Trần Hằng Nga ký ngày 04/03/2026. Nguồn MSC

Khoảng trống hiệu quả kinh tế trong thương thảo giá

Quy trình chỉ định thầu rút gọn theo quy định pháp luật đòi hỏi bước đàm phán thương thảo hợp đồng phải được thực hiện thực chất nhằm bảo vệ tối đa lợi ích tài chính của nhà nước. Việc Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp phường Mỹ Thới, tỉnh An Giang liên tục ký kết các bản hợp đồng xây lắp và mua sắm có tỷ lệ tiết kiệm siêu thấp từ 0% đến 2,5% đang khiến dư luận đặt câu hỏi về tính minh bạch và hiệu quả của khâu đàm phán giá.

Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích pháp lý: Nghị định số 214/2025/NĐ-CP của Chính phủ và Công văn số 5557/BTC-QLĐT của Bộ Tài chính đã đặt ra các nguyên tắc nghiêm ngặt về kiểm soát giá trị giảm thầu khi áp dụng cơ chế chỉ định thầu rút gọn nhằm triệt tiêu tình trạng lãng phí tài sản công. Đối với các gói thầu xây lắp có tính chất, quy mô kỹ thuật tương tự đã từng qua đấu thầu rộng rãi thành công, quy định bắt buộc giá đề nghị chỉ định thầu phải đạt tỷ lệ giảm trừ tiết kiệm tối thiểu 5% so với dự toán được duyệt. Đối với các gói thầu chỉ định khác, chủ đầu tư cũng có nghĩa vụ đàm phán thương thảo mức giảm giá thực chất bám sát biến động thị trường, tuyệt đối tránh việc phê duyệt hợp đồng sát giá trần một cách hình thức, đối phó.

Việc chủ đầu tư chấp thuận các hồ sơ đề xuất thi công với mức tiết kiệm chỉ 48.000 đồng cho gói thầu gần 760 triệu đồng bộc lộ những điểm nghẽn trong công tác quản lý đầu tư công tại cơ sở. Câu hỏi đặt ra là liệu các biên bản thương thảo hợp đồng có chỉ được thực hiện trên giấy tờ hành chính thuần túy, thiếu vắng sự cọ xát kỹ thuật và tối ưu chi phí đầu vào của dự án.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 2:] Lộ diện móc xích tư vấn chỉ định thầu và nhà thầu xây lắp tại phường Mỹ Thới

Kỷ cương tối ưu hóa ngân sách và định mức tiết kiệm 5% trong chỉ định thầu xây lắp

Trong tiến trình quản lý đầu tư công và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước, công tác đấu thầu và thương thảo chỉ định thầu đòi hỏi một cơ chế kiểm soát chặt chẽ nhằm bảo đảm hiệu quả kinh tế và tính minh bạch. Một trong những công cụ cốt lõi được pháp luật quy định chính là định mức giảm giá bắt buộc thông qua đàm phán thương thảo hợp đồng đối với các gói thầu xây lắp áp dụng cơ chế chỉ định thầu rút gọn.

Căn cứ điểm e khoản 2 Điều 78 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP ngày 04/08/2025 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu phối hợp cùng hướng dẫn thực hiện tiết kiệm trong đấu thầu tại Công văn số 5557/BTC-QLĐT ngày 05/05/2026 của Bộ Tài chính, định mức giảm giá này được pháp điển hóa rất rõ ràng. Cụ thể, đối với gói thầu xây lắp có quy mô, tính chất tương tự với gói thầu trước đó đã tổ chức đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế mà nhà thầu đã thực hiện đáp ứng tiến độ, bảo đảm chất lượng, hiệu quả trong thời gian 05 năm kể từ thời điểm nhà thầu ký hợp đồng trước đó đến ngày phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu, chủ đầu tư và nhà thầu bắt buộc phải tiến hành thương thảo về giá, bảo đảm tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.

Quy định định ngạch này đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu hóa chi phí đầu tư công, ngăn chặn tình trạng phê duyệt kết quả chỉ định thầu sát nút giá dự toán một cách hình thức. Đối với các trường hợp chỉ định thầu khác quy định tại Điều 78 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, chủ đầu tư có trách nhiệm chủ động thương thảo mức tiết kiệm phù hợp với từng loại gói thầu, điều kiện thị trường và địa bàn, bảo đảm khả thi để nhà thầu có thể bố trí, huy động nguồn lực (tài chính, nhân công, thiết bị, vật tư, vật liệu...) thực hiện gói thầu đáp ứng yêu cầu về tiến độ và chất lượng.

Đòn bẩy pháp lý này tiếp tục được củng cố bằng Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả, trách nhiệm trong công tác đấu thầu. Chỉ thị này chỉ đạo quyết liệt việc gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện công tác đấu thầu trong phạm vi phụ trách; yêu cầu người đứng đầu chịu trách nhiệm toàn diện, không được đùn đẩy, né tránh trách nhiệm, đồng thời thực hiện nghiêm các quy định về tiết kiệm, chống lãng phí trong toàn bộ quá trình lựa chọn nhà thầu. Những trường hợp để xảy ra tình trạng buông lỏng quản lý, thương thảo giá mang tính hình thức, gây lãng phí công quỹ sẽ bị xử lý nghiêm minh theo đúng quy định pháp luật.