Thế "độc đạo" của liên danh trúng thầu

Mới đây, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long đã ban hành quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho gói thầu "Xây dựng trạm quan trắc tự động, liên tục môi trường không khí xung quanh tại Khu công nghiệp Giao Long". Kết quả không nằm ngoài dự đoán khi liên danh duy nhất tham dự thầu đã giành chiến thắng trong thế "độc đạo".

Căn cứ Quyết định số 130/QĐ-SNN&MT ngày 5/3/2026 do Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long ký ban hành, liên danh gồm Công ty Cổ phần Công nghệ Thành Thiên và Công ty TNHH Một thành viên Xây dựng Tùng Phát Home (Liên danh Thành Thiên – Tùng Phát) đã được lựa chọn thực hiện gói thầu.

Theo dữ liệu từ hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, giá dự toán của gói thầu này là 9.708.162.536 đồng. Liên danh Thành Thiên - Tùng Phát Home đã trúng thầu với giá 9.552.723.000 đồng. Như vậy, sau quá trình đấu thầu rộng rãi công khai, số tiền tiết kiệm cho ngân sách nhà nước đạt hơn 155 triệu đồng, tương ứng với tỷ lệ giảm giá khoảng 1,6%.

Đáng chú ý, biên bản mở thầu ghi nhận chỉ có duy nhất một liên danh này nộp hồ sơ dự thầu và tham gia đánh giá.

Nhận diện năng lực liên danh trúng thầu

Theo tìm hiểu, liên danh trúng thầu là sự kết hợp giữa một đơn vị công nghệ có trụ sở tại TP HCM và một nhà thầu xây lắp địa phương.

Công ty Cổ phần Công nghệ Thành Thiên (Công ty Thành Thiên), mã số doanh nghiệp 0312118180, có địa chỉ tại Tòa nhà Saigon Trade Center, TP HCM. Với vai trò liên danh chính, Thành Thiên là đơn vị phụ trách các giải pháp công nghệ và thiết bị quan trắc chuyên dụng. Dữ liệu lịch sử năng lực cho thấy đơn vị này có kinh nghiệm dày dạn trong việc cung cấp các hệ thống quan trắc tự động, sở hữu đội ngũ kỹ thuật mạnh và thường xuyên tham gia các dự án môi trường quy mô lớn.

Đối tác liên danh, Công ty TNHH Một thành viên Xây dựng Tùng Phát Home (Công ty Tùng Phát Home), mã số doanh nghiệp 1301127227, có địa chỉ tại phường Phú Khương, tỉnh Vĩnh Long.

Theo hồ sơ công khai thì Công ty Tùng Phát Home là doanh nghiệp siêu nhỏ, tham gia vào hệ thống mạng đấu thầu Quốc gia từ năm 2023, và đến năm 2024 mới chính thức dự thầu 10 gói/ trúng 02 gói – trong đó đều là gói thầu sửa chữa nhỏ với giá trị vài trăm triệu tại khu vực tỉnh Bến Tre (cũ).

Tuy nhiên từ năm 2025 trở đi, công ty này có sự thành công vượt bậc, khi tham gia và trúng 9/10 gói (năm 2025), và đầu năm 2026 đến nay tham gia 2 gói trúng cả 02 gói.

Điều đặc biệt hơn nữa là trong số tổng các gói thầu mà công ty Tùng Phát Home đã trúng, có đến hơn phân nửa đều là chỉ định thầu từ các chủ đầu tư như: Công ty TNHH Một thành viên Xăng dầu Bến Tre; Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam Chi nhánh Bến Tre… với các gói thầu chủ yếu là sửa chữa nhỏ.

Gói thầu "Xây dựng trạm quan trắc tự động, liên tục môi trường không khí xung quanh tại Khu công nghiệp Giao Long" có thể xem là gói thầu có giá trị lớn nhất là Công ty Tùng Phát Home từng trúng – kể cả trong vai trò độc lập và liên danh.

Góc nhìn từ các chuyên gia

Theo Luật Đấu thầu 22/2023/QH15 và các văn bản hướng dẫn như Nghị định 214/2025/NĐ-CP, Thông tư 79/2025/TT-BTC, việc một nhà thầu duy nhất tham dự không vi phạm pháp luật nếu quy trình tổ chức được thực hiện đúng quy định. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế là một trong những mục tiêu tối thượng của công tác lựa chọn nhà thầu.

Luật sư Nguyễn Quốc Vũ (Đoàn luật sư TP HCM) nhận định: "Tỷ lệ tiết kiệm 1,6% tại một gói thầu có giá trị gần 10 tỷ đồng trong bối cảnh đấu thầu qua mạng thường đặt ra những dấu hỏi về tính hiệu quả của công tác lập hồ sơ mời thầu (E-HSMT). Nếu các tiêu chuẩn kỹ thuật hoặc yêu cầu về năng lực kinh nghiệm được xây dựng quá chuyên biệt, vô hình trung sẽ tạo ra rào cản ngăn bước các nhà thầu khác, dẫn đến tình trạng độc diễn."

Đồng quan điểm, chuyên gia đấu thầu Vũ Bảo Thông cho rằng: "Với trạm quan trắc tại KCN Giao Long, ngoài con số tài chính, điều cần giám sát chặt chẽ là chất lượng thiết bị và khả năng kết nối dữ liệu liên tục về trung tâm điều hành. Nhà thầu trúng thầu với giá sát dự toán cần phải chứng minh được giá trị kỹ thuật vượt trội tương xứng với số tiền ngân sách bỏ ra."

Trạm quan trắc tự động liên tục môi trường không khí là hệ thống thiết bị đo đạc, phân tích chất lượng không khí (như bụi mịn, SO2, NOx, CO, O3) và khí tượng (hướng/tốc độ gió, độ ẩm) theo thời gian thực. Dữ liệu được truyền tự động về trung tâm quản lý để giám sát ô nhiễm, đánh giá môi trường và đưa ra cảnh báo

Do đó, dự án lắp đặt trạm quan trắc tại KCN Giao Long có ý nghĩa quan trọng trong kiểm soát ô nhiễm. Với thời gian thực hiện 120 ngày theo hợp đồng trọn gói, dư luận kỳ vọng liên danh Thành Thiên - Tùng Phát Home sẽ hoàn thành đúng tiến độ, đảm bảo hệ thống quan trắc vận hành chuẩn xác, cung cấp dữ liệu kịp thời để bảo vệ môi trường không khí tại khu vực.