Hàng hóa Thái Lan biến mất sau 1 đêm
Trong giờ nghỉ làm tại một quán bar ở Phnom Penh, Ana rót nước sôi vào cốc mì ăn liền, dùng nĩa đảo đều rồi thưởng thức. Từ trước đến nay, thương hiệu Mama của Thái Lan luôn là lựa chọn hàng đầu của cô.
Tuy nhiên, kể từ khi xảy ra các cuộc đụng độ xuyên biên giới với Thái Lan vào tháng 7 năm ngoái, cô đã chuyển sang ủng hộ các thương hiệu nội địa như một phần của phong trào tẩy chay hàng Thái. Giờ đây, cô chọn Mee Chiet, một sản phẩm trong nước mà theo cô là ngon hơn.
Quy mô của làn sóng tẩy chay được thể hiện rõ qua sự sụt giảm giá trị hàng nhập khẩu từ Thái Lan.
Gần như chỉ sau một đêm, những sản phẩm quen thuộc của Thái Lan bắt đầu biến mất khỏi các kệ hàng: mì gói Mama, sữa Dutch Mill, trà Oishi và dầu gió Siang Pure. Thay vào đó là các sản phẩm của Campuchia và hàng hóa thay thế từ những nơi khác.
Trong 7 tháng đầu năm 2025, Campuchia đã nhập khẩu lượng hàng hóa Thái Lan trị giá 1,91 tỷ USD. Cùng kỳ năm nay, con số này đã giảm 37% xuống còn 1,19 tỷ USD, bất chấp việc giá cả hàng hóa đã tăng lên.
Nhà sản xuất sữa Kirisu Farm, nằm cách Phnom Penh 40 km về phía nam thuộc tỉnh Takeo, là một ví dụ điển hình. Các thương hiệu Thái Lan từng chiếm tới 80% lượng hàng nhập khẩu vào năm 2025.
"Trước đây công ty thường phải lưu kho tới 25% sản lượng. Còn hiện nay, toàn bộ sản phẩm đều được đưa ra thị trường", ông Hov Sangdavid, Phó giám đốc kinh doanh và tiếp thị, nói.
Hàng hóa Campuchia dần thay thế trên kệ. Ảnh: Nikkei
Mặc dù những hệ quả từ cuộc xung đột đã tác động tiêu cực đến nền kinh tế trên nhiều phương diện, đặc biệt là tại các khu vực biên giới và ngành du lịch trọng điểm, nhưng phong trào tẩy chay lại tạo cơ hội cho các doanh nghiệp nội địa tận dụng tinh thần dân tộc đang trỗi dậy. Họ đã tung ra hàng nghìn sản phẩm mới để chiếm lĩnh thị phần bán lẻ mà trước đây họ chưa từng tiếp cận được.
Theo dữ liệu từ Bộ Thương mại Campuchia, các công ty khác ghi nhận mức tăng trưởng doanh số mạnh mẽ trong nửa đầu năm nay so với cùng kỳ năm 2025 bao gồm Jie Jie's Kitchen (nhà sản xuất bột súp) và Epic Chips Cambodia (thương hiệu đồ ăn nhẹ sấy khô). Doanh số của họ lần lượt tăng 376% và 323%.
Trong khi đó, 700 nhà máy mới với quy mô hơn 100 công nhân đã đi vào hoạt động trong năm 2025; con số này cao hơn gấp đôi so với năm 2024 và gần gấp ba lần so với năm 2023. Các chuyên gia kinh tế cho biết, hàng chục nghìn lao động đang được tuyển dụng thêm.
Doanh nghiệp Campuchia chờ suốt hàng thập kỷ
Robert Esposito, Giám đốc điều hành của Coco Khmer, cho biết ông đã chờ đợi sự công nhận dành cho các loại dầu dưỡng và sản phẩm chăm sóc da của ông hơn một thập kỷ.
"Quả thực rất khó để thuyết phục mọi người mua các sản phẩm của Campuchia", ông chia sẻ. "Đã có quá nhiều sự hoài nghi về chất lượng hàng hóa Campuchia. Lần đầu tiên trong suốt 40 năm, họ đã sẵn sàng cân nhắc một sản phẩm khác".
Sự thống trị của hàng hóa Thái Lan trên thị trường bán lẻ Campuchia bắt đầu từ năm 1979.
Qua nhiều thập kỷ, người dân Campuchia dần coi hàng hóa Thái Lan là những sản phẩm thời thượng và có chất lượng vượt trội hơn so với hàng nội địa. Trong khi đó, đất nước này lại không thể nâng cấp năng lực sản xuất, theo lời Seun Sam, một chuyên gia phân tích chính sách tại Viện Hàn lâm Hoàng gia Campuchia – một cơ quan tư vấn chính sách cấp quốc gia.
Người dân Campuchia từng tẩy chay hàng hóa Thái Lan trong quá khứ, đáng chú ý nhất là vào năm 2003 khi một nữ diễn viên Thái Lan bị cáo buộc tuyên bố Angkor Wat thuộc về Thái Lan, và một lần nữa sau các cuộc đụng độ biên giới năm 2008. Tuy nhiên, nhiều nhà quan sát nhận định rằng đợt tẩy chay hiện tại là dữ dội nhất từ trước đến nay.
Cuộc tẩy chay khó có thể sớm kết thúc do cuộc xung đột biên giới chưa có giải pháp.
Lượng sữa nhập khẩu vào Campuchia từ Thái Lan sụt giảm mạnh. Ảnh: Nikkei
Nạn hàng giả dán mác Campuchia xuất hiện
Tuy nhiên, tiềm năng tăng trưởng cũng đi kèm với những thách thức. Đó là tình trạng sản phẩm được sản xuất ở nước ngoài nhưng lại dán nhãn là hàng Campuchia.
Bà Nhim Sorida, đồng sáng lập Boran Care – công ty chuyên sản xuất các sản phẩm làm đẹp từ thiên nhiên – cho biết sự tràn lan của hàng giả kể từ khi cuộc tẩy chay bắt đầu là một thách thức lớn.
Ông Esposito từ công ty Coco Khmer cho biết ông nhận thấy các cửa hàng hiện bày bán tới 20 thương hiệu dầu cù là nội địa, trong khi trước đây chỉ có ba thương hiệu (bao gồm cả của ông), khiến ông đặt câu hỏi liệu tất cả có phải là hàng chính hãng hay không.
Vào tháng 7, Thủ tướng Hun Manet đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc dán nhãn sản phẩm đúng quy định.
"Bộ Thương mại cam kết tăng cường cạnh tranh công bằng, bảo vệ người tiêu dùng và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, nhằm bảo vệ và cân bằng lợi ích chính đáng của cả người dân lẫn doanh nghiệp", một quan chức cấp cao của Bộ cho biết.
Các chuyên gia phân tích cho rằng Campuchia nên tận dụng cơ hội này để củng cố các doanh nghiệp trong nước khi người tiêu dùng vẫn dành sự quan tâm lớn cho các sản phẩm nội địa.
