Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình vừa tiếp nhận một bệnh nhân nam 78 tuổi nhập viện cấp cứu do bí tiểu, đi kèm các triệu chứng bứt rứt, vã mồ hôi và đau căng tức vùng hạ vị. Dù người bệnh có nhiều bệnh nền phức tạp, các bác sĩ Khoa Điện quang đã xử trí thành công bằng kỹ thuật nút mạch tiền liệt tuyến ít xâm lấn.

Bí tiểu cấp trên nền nhiều bệnh lý phức tạp

Theo thông tin từ Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình, khoảng một giờ trước khi nhập viện, người bệnh xuất hiện cảm giác buồn tiểu dữ dội nhưng không thể đi tiểu. Vùng bụng dưới ngày càng căng tức, đau nặng, khiến ông bứt rứt, vật vã, vã mồ hôi. Nhịp tim tăng nhanh, huyết áp cũng tăng cao do đau đớn và lo lắng.

Qua thăm khám, các bác sĩ ghi nhận vùng hạ vị nổi gồ một khối tròn, căng cứng, ấn đau và làm tăng cảm giác buồn tiểu. Gõ vùng bụng dưới có tiếng đục rõ, dấu hiệu cầu bàng quang dương tính, cho thấy lượng lớn nước tiểu đang bị ứ lại.

Người bệnh được đặt ống thông tiểu cấp cứu để giải phóng bàng quang, giảm đau và ngăn ngừa tổn thương hệ tiết niệu. Tuy nhiên, đây mới chỉ là biện pháp xử trí tình trạng cấp tính. Nếu không giải quyết nguyên nhân gây tắc nghẽn, nguy cơ bí tiểu tái diễn vẫn rất cao.

Theo ThS.BSNT Trương Hồng Đức, Khoa Điện quang, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình: tuyến tiền liệt của người bệnh có thể tích khoảng 65 gam, phần trung tâm lồi vào lòng bàng quang 16 mm, gây chèn ép đường tiểu. Đây là nguyên nhân khiến dòng nước tiểu bị cản trở và dẫn đến bí tiểu cấp.



Ảnh BV

Việc lựa chọn phương pháp điều trị cho người bệnh không đơn giản. Ở tuổi 78, người bệnh có nhiều bệnh lý nền gồm tăng huyết áp lâu năm, đái tháo đường type 2 và suy tim. Nếu thực hiện phẫu thuật mở hoặc nội soi theo phương pháp truyền thống, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ liên quan đến gây mê, mất máu, biến chứng tim mạch và thời gian hồi phục kéo dài.

Sau hội chẩn, các bác sĩ quyết định lựa chọn phương pháp nút mạch động mạch tuyến tiền liệt (PAE), nhằm giải quyết tình trạng tắc nghẽn nhưng vẫn hạn chế tối đa tác động lên cơ thể người bệnh.

Hai giờ vượt qua hệ mạch xơ vữa, xoắn vặn

Theo TS.BS Nguyễn Ngọc Tráng, Phó Viện trưởng Viện Điện quang chẩn đoán và can thiệp, Bệnh viện Bạch Mai, nút mạch động mạch tuyến tiền liệt là kỹ thuật can thiệp nội mạch ít xâm lấn. Bác sĩ gây tê tại chỗ, đưa một ống thông rất nhỏ từ động mạch đùi, di chuyển trong lòng mạch đến các nhánh động mạch cấp máu cho tuyến tiền liệt. Vật liệu nút mạch sau đó được bơm vào vị trí đích, làm giảm nguồn máu nuôi khối phì đại. Theo thời gian, tuyến tiền liệt sẽ teo nhỏ dần, giảm chèn ép niệu đạo và cải thiện dòng tiểu.

Tuyến tiền liệt to ~65gram, có vùng chuyển tiếp lồi vào lòng bàng quang, chèn ép niệu đạo sau gây bí tiểu. Ảnh BV

Theo ê-kíp thực hiện thách thức lớn nhất của ca bệnh nằm ở hệ thống mạch máu của người cao tuổi. Người bệnh có tiền sử tăng huyết áp lâu năm, thành mạch xơ vữa, nhiều đoạn hẹp và xoắn vặn. Đặc biệt, động mạch tuyến tiền liệt bên trái có gốc ngắn và hẹp, khiến việc đưa vi ống thông đến đúng vị trí khó khăn hơn.

Sau khoảng hai giờ thao tác dưới hướng dẫn của hệ thống chụp mạch số hóa xóa nền, các bác sĩ đã tiếp cận và nút thành công động mạch tuyến tiền liệt hai bên. Vật liệu nút mạch được đưa sâu, chọn lọc vào đúng các nhánh nuôi tuyến tiền liệt, đồng thời bảo tồn những nhánh động mạch lành lân cận.

ThS.BSNT Trương Hồng Đức cho biết, độ chính xác có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả và độ an toàn của thủ thuật.

“Người bệnh cao tuổi, hệ mạch xơ vữa, hẹp và xoắn vặn nên quá trình tiếp cận động mạch tuyến tiền liệt hai bên đòi hỏi sự kiên trì và kiểm soát rất chặt chẽ. Việc đưa vật liệu nút mạch vào sâu đúng nhánh đích giúp tăng hiệu quả làm giảm thể tích tuyến, hạn chế nguy cơ tái phát, đồng thời tránh ảnh hưởng đến các mạch máu lành”, bác sĩ chia sẻ.

Theo bác sĩ, nút mạch tiền liệt tuyến là phương pháp an toàn, hiệu quả với các bệnh nhân phì đại tuyến tiền liệt không đáp ứng với điều trị nội khoa, đặc biệt phù hợp với những người bệnh lớn tuổi, có nhiều bệnh nền hoặc nguy cơ cao khi phẫu thuật. Kỹ thuật không cần mở ổ bụng, thường chỉ gây tê tại chỗ, ít mất máu, mức độ đau sau can thiệp thấp và thời gian hồi phục nhanh. Tuy nhiên, người bệnh cần được thăm khám, đánh giá kỹ hệ thống mạch máu và chỉ định đúng trường hợp.

Sau can thiệp, tình trạng của cụ ông cải thiện tích cực. Người bệnh được rút ống thông tiểu, có thể tự đi tiểu thuận lợi, không còn cảm giác căng tức, bứt rứt và khó chịu như thời điểm nhập viện.

“Trước khi vào viện, tôi buồn tiểu mà không thể đi được, bụng căng tức, trong người vô cùng khó chịu. Sau can thiệp, tôi tự đi tiểu được, thấy nhẹ nhõm và vui lắm. Tôi rất cảm động vì các bác sĩ, điều dưỡng tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đã tận tình chăm sóc, động viên và giúp tôi vượt qua tình trạng này”, người bệnh xúc động chia sẻ.

Thành công của ca bệnh tiếp tục cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của điện quang can thiệp trong điều trị phì đại tuyến tiền liệt lành tính. Với đường vào chỉ vài milimet, bác sĩ có thể xử lý chính xác các mạch máu nằm sâu trong cơ thể, giúp người bệnh tránh một cuộc phẫu thuật lớn và sớm trở lại sinh hoạt bình thường. Hơn thế, cũng mở thêm lựa chọn điều trị cho người cao tuổi và những trường hợp có nhiều bệnh lý nền, giúp người dân thuận tiện trong điều trị, hạn chế phải di chuyển xa trong tình trạng sức khỏe phức tạp.