Đền Sri Thenday Yutthapani mang dấu ấn của người Tamil ở Sài Gòn xưa

Ngược dòng thời gian, một cộng đồng người Ấn Độ đông đảo đã hình thành tại Sài Gòn từ cuối thế kỷ 19. Họ chia ra làm hai nhóm chính, đầu tiên là nhóm Bombay, đến từ các thành phố lớn như Bombay, New Delhi, Benares...

Nhóm còn lại là Chetty, gồm người sắc tộc Tamil đến từ Tamil Nadu, bang ở ven biển Đông Nam Ấn Độ. Thời điểm đó, cộng đồng người Tamil chiếm phần đông trong dân số kiều dân Ấn ở Sài Gòn. Họ cư trú tập trung ở đường Ohier, là đường Tôn Thất Thiệp ngày nay.

Sự quy tụ của nhiều cơ sở buôn bán và hộ gia đình người Tamil đã khiến đường Ohier trở thành một “Tiểu Ấn Độ” trong lòng Sài Gòn. Đền Sri Thenday Yutthapani chính là công trình tiêu biểu, nằm ở vị trí trung tâm của cộng đồng người Tamil cư ngụ nơi đây.

Không ai biết chính xác ngôi đền được xây năm nào. Một số ý kiến cho rằng nơi thờ tự này đã xuất hiện từ cuối thế kỷ 19 cùng thế hệ người di cư Tamil đầu tiên. Năm 1936, đền được trùng tu lớn với một ngọn tháp mới được xây dựng.

Ngôi đền mang tên của vị thần chính được thờ là thần Sri Thenday Yutthapani. Đây là tên gọi khác của thần Chiến tranh Murugan. Theo truyền thuyết Hindu, ngài là con trai của thần Shiva và thần Parvati. Tượng của ngài ở đền được thể hiện với dáng vẻ oai phong trên xe song mã.

Vào thời người Ấn Độ ở Sài Gòn còn đông, đền Sri Thenday Yutthapani còn là một ngân hàng trung tâm bên cạnh việc phục vụ các hoạt động tôn giáo và văn hóa cho cộng đồng.

Đến giữa thế kỷ 20, do chiến tranh và các biến động kinh tế xã hội, cộng đồng người Ấn Độ nói chung và người Tamil nói riêng dần mai một ở Sài Gòn. Dù vậy, ngôi đền vẫn được gìn giữ và luôn có người trông nom.

Ngày nay, đền Sri Thenday Yutthapani vẫn được bảo tồn nguyên vẹn như từ thập niên 1930. Công trình mang kiến trúc điển hình của một ngôi đền Hindu giáo, với phòng thờ thần Murugan nằm ở trung tâm chính điện.

Khu điện thờ chính được bao quanh bởi dãy hành lang rộng rãi và tràn đầy ánh sáng tự nhiên.

Trên các bức tường của ngôi đền treo nhiều tranh về các vị thần của Hindu giáo.

Bốn góc đền bài trí chân dung khổ lớn của nhiều vĩ nhân Ấn Độ, trong đó có những cái tên quen thuộc với người Việt như Thánh Gandhi và đại thi hào Tagor. Nằm xen kẽ giữa các chân dung là những tấm gương lớn.

Đền có một gian riêng để thờ thần đầu voi Ganesha, vị thần của trí tuệ và nghệ thuật.

Ba bức tượng gỗ tượng trưng cho thần Sri Krishna - vị thần cứu giúp tất cả những ai đến với mình và đưa họ thoát khỏi sự tái sinh vào cảnh giới ác, nếu người ấy có đủ niềm tin vào Đấng thiêng liêng.

Công trình mang tính điểm nhấn của đền là ngọn tháp tầng bậc xây năm 1936. Tháp nằm trên sân thượng, ở vị trí thẳng đứng so với phòng thờ thần Murugan bên trong đền.

Đỉnh tháp được bài trí bằng nhiều tượng thần, tượng người, động vật được đắp tinh tế, rực rỡ sắc màu.

Các họa tiết trang trí ở đền mang những sắc thái đặc trưng của văn hóa Tamil. Kiến trúc của ngôi đền đã được trang mạng Shaivam của cộng đồng Hindu giáo quốc tế khen ngợi và ví như một trong những "kho báu" của đạo Hindu.

Ngày nay, đền Sri Thenday Yutthapani là một địa điểm tâm linh quan trọng của những người Ấn Độ sinh sống và làm việc tại TP HCM, cũng như khách du lịch đến từ Ấn Độ và khu vực Nam Á.

Mời quý độc giả xem video: Choáng ngợp tuyệt tác kiến trúc bằng tăm giang của nghệ nhân Việt | VTV TSTC.