Được xây dựng để tôn vinh nữ thần Athena. Đền Parthenon tọa lạc trên đồi Acropolis ở Athens, được khởi công năm 447 TCN dưới thời Pericles nhằm thờ Athena Parthenos – vị thần bảo hộ thành phố. Ngôi đền thể hiện quyền lực, sự giàu có và khát vọng văn hóa của Athens thời kỳ hoàng kim. Ảnh: Pinterest.
Là đỉnh cao của kiến trúc Doric. Parthenon được thiết kế theo thức cột Doric, với 8 cột ở mặt trước và 17 cột dọc hai bên. Tỷ lệ hài hòa, bố cục cân xứng và sự tinh giản trong trang trí khiến công trình trở thành chuẩn mực của kiến trúc cổ điển phương Tây. Ảnh: Pinterest.
Ẩn chứa những điều chỉnh quang học tinh tế. Các kiến trúc sư Ictinus và Callicrates đã áp dụng nhiều kỹ thuật tinh vi để đánh lừa thị giác. Nền đền hơi cong lên ở giữa, cột hơi phình (entasis) và nghiêng nhẹ vào trong nhằm tạo cảm giác hoàn hảo khi nhìn từ xa. Ảnh: Pinterest.
Từng lưu giữ tượng Athena khổng lồ bằng vàng và ngà voi. Bên trong Parthenon từng đặt pho tượng Athena Parthenos cao khoảng 12 mét do nhà điêu khắc Phidias thực hiện. Tượng được chế tác từ vàng và ngà voi trên khung gỗ, là một trong những tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng nhất thời cổ đại. Ảnh: Pinterest.
Trải qua nhiều lần biến đổi chức năng. Sau thời kỳ Hy Lạp cổ, Parthenon từng được chuyển thành nhà thờ Thiên Chúa giáo, rồi thành giáo đường Hồi giáo dưới thời Ottoman. Mỗi giai đoạn để lại dấu ấn riêng, phản ánh lịch sử đầy biến động của Athens. Ảnh: Pinterest.
Bị tàn phá nặng nề trong thế kỷ 17. Năm 1687, trong cuộc chiến giữa Venice và Ottoman, một kho thuốc súng đặt bên trong đền phát nổ sau khi bị trúng pháo, gây thiệt hại nghiêm trọng. Vụ nổ khiến phần mái và nhiều cột sụp đổ, để lại dáng vẻ đổ nát như ngày nay. Ảnh: Pinterest.
Gây tranh cãi về các tác phẩm điêu khắc bị mang đi. Đầu thế kỷ 19, nhiều mảng phù điêu và tượng trang trí của Parthenon bị Bá tước Elgin đưa về Anh, hiện trưng bày tại Bảo tàng Anh. Vấn đề hoàn trả các hiện vật này vẫn là chủ đề tranh luận quốc tế kéo dài nhiều thập kỷ. Ảnh: Pinterest.
Là biểu tượng trường tồn của văn minh phương Tây. Dù chỉ còn là tàn tích, Parthenon vẫn đại diện cho tinh thần dân chủ, nghệ thuật và triết học Hy Lạp cổ đại. Công trình ảnh hưởng sâu rộng đến kiến trúc châu Âu và Mỹ sau này, trở thành nguồn cảm hứng cho vô số tòa nhà công cộng và đài tưởng niệm. Ảnh: Pinterest.
