Thảo luận tại tổ ngày 7/8 về dự án Luật Phát triển đô thị, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn bày tỏ sự đồng tình với sự cần thiết ban hành luật, đồng thời góp ý nhiều nội dung liên quan đến phát triển giáo dục - đào tạo, khoa học, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao.
Đề xuất học bổng cho người học ngành trọng điểm
Theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, dự thảo luật nên bổ sung nội dung "phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao" để phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Đối với chính sách học bổng, ông đánh giá quy định ưu đãi đặc biệt dành cho người có năng khiếu, tài năng, thành tích đặc biệt xuất sắc là cần thiết. Tuy nhiên, với TP HCM, các đô thị đặc biệt và đô thị nói chung, cần mở rộng đối tượng được hưởng học bổng.
Theo đó, ngoài học sinh, sinh viên có thành tích xuất sắc, cần bổ sung chính sách học bổng cho người học các lĩnh vực, ngành nghề trọng điểm mà địa phương có nhu cầu phát triển.
"Bộ trưởng nhấn mạnh, học bổng không chỉ nhằm khuyến khích người học giỏi mà còn là công cụ định hướng nguồn nhân lực cho những ngành, lĩnh vực thành phố cần trong tương lai."
Đối với đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho rằng dự thảo luật mới dừng ở các chính sách hỗ trợ học tập, nghiên cứu, thỉnh giảng, trong khi còn thiếu cơ chế thu hút giảng viên chất lượng cao.
Ông đề nghị bổ sung chính sách hỗ trợ thu hút giảng viên xuất sắc, đặc biệt là người Việt Nam và các nhà khoa học đang làm việc ở nước ngoài về công tác tại các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn.
Theo Bộ trưởng, đây là nguồn lực tri thức rất quan trọng. Nếu các đô thị có cơ chế đặc thù, vượt trội tương tự chính sách thu hút nhân lực khoa học và công nghệ thì sẽ tạo điều kiện để đội ngũ này tham gia giảng dạy, nghiên cứu, đóng góp cho sự phát triển của giáo dục đại học.
Một nội dung đáng chú ý khác được Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn đề cập là cơ chế phát triển các khu đô thị đại học.
Theo ông, các khu đô thị đại học hiện nay không chỉ thực hiện chức năng đào tạo mà còn là trung tâm nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và thu hút các trung tâm nghiên cứu - phát triển (R&D) của doanh nghiệp.
Vì vậy, ông đề xuất bổ sung cơ chế, chính sách đặc thù đối với các khu đô thị đại học theo hướng áp dụng tương tự khu công nghệ cao, tạo điều kiện thu hút nguồn lực xã hội, tăng cường hợp tác giữa trường đại học và doanh nghiệp, thúc đẩy nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.
Cùng thảo luận, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Phương Thủy cho rằng dự án Luật Phát triển đô thị không chỉ bổ sung một số cơ chế đặc thù cho các đô thị lớn mà còn đánh dấu bước phát triển mới trong hoàn thiện thể chế quản trị đô thị.
Theo bà, dự luật chuyển từ cơ chế thí điểm theo từng nghị quyết riêng lẻ sang luật hóa các chính sách đã được kiểm nghiệm, tạo nền tảng pháp lý ổn định, lâu dài.
Tuy nhiên, bà đề nghị các cơ chế thử nghiệm cần gắn với đánh giá tác động, quản trị rủi ro và trách nhiệm giải trình. Những chính sách chưa thực sự cấp bách hoặc chưa được chuẩn bị kỹ nên được nghiên cứu theo lộ trình phù hợp hoặc đưa vào các luật chuyên ngành để tránh chồng chéo, xung đột pháp luật.
Đề nghị tăng phụ cấp cho ngành y tế, giáo dục
Đại biểu Quốc hội Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TPHCM, kiến nghị bổ sung quy định cho phép ngân sách địa phương chi trả thêm phụ cấp đối với cán bộ ngành y tế và giáo dục.
Theo bà, mức lương hiện nay của bác sĩ, dược sĩ, nhân viên y tế và giáo viên mới ra trường còn thấp, việc tăng từ bậc lương 1 lên bậc 2 chưa tạo khác biệt đáng kể về thu nhập.
Đại biểu cũng đề xuất sử dụng ngân sách nhà nước để bảo đảm tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt 100%, thay vì phụ thuộc chủ yếu vào các quỹ hỗ trợ hoặc nguồn từ thiện như hiện nay.
Đối với đào tạo nhân lực y tế, bà kiến nghị thể chế hóa chính sách học bổng cho sinh viên các trường y trên địa bàn gắn với cam kết làm việc sau khi tốt nghiệp, nhằm giữ chân nguồn nhân lực cho hệ thống y tế thành phố.
Đại biểu Lê Văn Khảm, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, cho rằng một đô thị đặc biệt cần có nền tảng an sinh và y tế bền vững.
Ông đề nghị bổ sung cơ chế để mỗi người dân được quản lý sức khỏe liên tục theo vòng đời thông qua hệ thống y tế cơ sở, bao gồm phòng bệnh, khám chữa bệnh ban đầu và các hoạt động nâng cao sức khỏe.
Theo đại biểu, ngoài phần kinh phí do bảo hiểm y tế và ngân sách nhà nước chi trả, ngân sách thành phố cần bảo đảm phần còn lại theo quy mô dân số từng địa bàn. Đồng thời, áp dụng cơ chế khoán kinh phí theo khối lượng, chất lượng công việc, qua đó tạo động lực nâng cao thu nhập cho đội ngũ y tế cơ sở và cải thiện chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân.