Sáng 9/4, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ trình bày tờ trình về dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi).
ĐỀ XUẤT 9 HÀNH VI BỊ NGHIÊM CẤM VỀ HỘ TỊCH
Một trong những nội dung đáng chú ý tại dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi) là bổ sung quy định về sổ hộ tịch điện tử, được sử dụng song song với sổ giấy. Các giấy tờ hộ tịch gồm: Giấy khai sinh; Giấy chứng nhận kết hôn; Giấy chứng tử và văn bản xác nhận hộ tịch.
Nội dung đăng ký hộ tịch bao gồm xác nhận thông tin, sự kiện về khai sinh; kết hôn; giám hộ, giám sát việc giám hộ; nhận cha, mẹ, con; thay đổi thông tin hộ tịch; tình trạng hôn nhân; khai tử.
Đặc biệt, dự thảo luật đẩy mạnh phân cấp cho UBND cấp xã được thực hiện đăng ký tất cả thông tin, sự kiện trên. Các việc hộ tịch được đăng ký không phụ thuộc nơi cư trú, không phụ thuộc địa giới hành chính.
Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền ký giấy tờ hộ tịch. Căn cứ tình hình thực tế tại địa phương, Chủ tịch UBND cấp xã ủy quyền ký giấy tờ hộ tịch theo quy định, trừ giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn, giấy chứng tử và giấy tờ hộ tịch trong trường hợp đăng ký hộ tịch có yếu tố nước ngoài.
Dự thảo luật cũng quy định 9 hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực hộ tịch, như cung cấp thông tin sai sự thật, làm hoặc sử dụng giấy tờ giả, giấy tờ của người khác để đăng ký hộ tịch; đe dọa, cưỡng ép, cản trở việc thực hiện quyền, nghĩa vụ đăng ký hộ tịch; can thiệp trái pháp luật vào hoạt động đăng ký hộ tịch; cam đoan, làm chứng sai sự thật để đăng ký hộ tịch.
Các hành vi bị cấm còn bao gồm làm giả, sửa chữa hoặc làm sai lệch nội dung giấy tờ hộ tịch hoặc thông tin trong sổ hộ tịch, cơ sở dữ liệu hộ tịch; đưa hối lộ, mua chuộc để được đăng ký hộ tịch; lợi dụng việc đăng ký hộ tịch hoặc trốn tránh nghĩa vụ đăng ký hộ tịch nhằm động cơ vụ lợi, hưởng chính sách ưu đãi của Nhà nước hoặc trục lợi dưới bất kỳ hình thức nào.
Ngoài ra, người có thẩm quyền quyết định đăng ký hộ tịch không được thực hiện đăng ký hộ tịch cho bản thân. Các hành vi truy cập trái phép, thay đổi, xóa, huỷ, phát tán dữ liệu trong sổ hộ tịch hoặc cơ sở dữ liệu hộ tịch; khai thác, mua bán, trao đổi, làm lộ dữ liệu cá nhân cũng bị nghiêm cấm.
Về cơ sở dữ liệu hộ tịch, dự thảo quy định đây là cơ sở dữ liệu quốc gia, được xây dựng tập trung, thống nhất từ Trung ương đến địa phương và do Bộ Tư pháp quản lý.
ĐỀ NGHỊ CHỦ TỊCH UBND CẤP XÃ ĐƯỢC UỶ QUYỀN KÝ GIẤY CHỨNG TỬ
Trình bày báo cáo thẩm tra về dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, đa số ý kiến trong Ủy ban nhất trí với quy định Chủ tịch UBND cấp xã được ủy quyền ký giấy tờ hộ tịch theo quy định tại dự thảo luật.
Tuy nhiên, đề nghị khi xây dựng nghị định quy định chi tiết cần làm rõ trình tự, thủ tục và thời gian giải quyết đăng ký hộ tịch, nhằm đáp ứng kịp thời nhu cầu của người dân, đặc biệt đối với giấy chứng tử.
Mặt khác, có ý kiến cho rằng, giấy chứng tử là loại giấy tờ hộ tịch cần thiết để thực hiện các thủ tục tang lễ đối với người chết. Theo đó, việc quy định Chủ tịch UBND cấp xã không được ủy quyền ký giấy chứng tử dẫn đến có thể kéo dài thời gian thực hiện thủ tục hành chính, không đáp ứng yêu cầu giải quyết nhanh chóng, kịp thời đối với loại giấy tờ hộ tịch này.
Do đó, đề nghị nghiên cứu quy định không loại trừ trường hợp Chủ tịch UBND cấp xã được ủy quyền ký giấy chứng tử.
Ngoài ra, cũng có ý kiến xem xét cho phép ủy quyền ký đối với giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn nhằm bảo đảm tính linh hoạt trong giải quyết thủ tục hành chính.
Liên quan số hóa dữ liệu hộ tịch, Uỷ ban cho biết, thực tế có thể phát sinh trường hợp thông tin hộ tịch của cá nhân không đồng bộ hoặc có sai sót trong quá trình số hóa. Do đó, ngoài trách nhiệm của các cơ quan trong việc làm sạch dữ liệu, cần bổ sung quy định về trách nhiệm và phương thức điều chỉnh thông tin hộ tịch của cá nhân khi dữ liệu bị sai lệch trong quá trình số hóa.
