Trước khi đi đến kết quả ngã ngũ, gói thầu số 05 tại huyện Vĩnh Cửu đã trải qua những giai đoạn làm rõ hồ sơ mời thầu (E-HSMT) đầy căng thẳng. Những văn bản "hỏi – đáp" không chỉ đơn thuần là giải thích kỹ thuật, mà còn là một cuộc đấu trí thực sự về pháp lý và năng lực triển khai dự án.

Tranh biện nảy lửa về công nghệ "lai"

Trong các văn bản yêu cầu làm rõ, nhiều nhà thầu đã thẳng thắn đề nghị Chủ đầu tư loại bỏ các tính năng không phù hợp như Android, SIM 4G, Wifi trên bộ xử lý hình ảnh hoặc nới lỏng chuẩn SIM để tăng tính cạnh tranh. Tuy nhiên, đáp lại những kiến nghị này, Ban Quản lý dự án khu vực 09 vẫn thể hiện một lập trường vô cùng kiên định.

Chủ đầu tư cho rằng việc yêu cầu bộ xử lý hình ảnh có hệ điều hành và kết nối đa dạng là để phục vụ phương án dự phòng (backup), đảm bảo hệ thống không bao giờ "tê liệt". Đáng chú ý, đối với yêu cầu thu sóng FM – thứ công nghệ đang dần lùi vào dĩ vãng – Chủ đầu tư vẫn khẳng định nó "phù hợp với tình hình thực tế" để tiếp sóng các kênh chưa số hóa, bất chấp lộ trình khai tử analog đã cận kề. Sự cứng rắn này khiến dư luận đặt câu hỏi: Liệu Chủ đầu tư đang bảo vệ lợi ích công cộng hay đang bảo vệ một cấu hình thiết bị "vừa khít" cho một ứng viên định sẵn?

Áp lực 60 ngày: Nhiệm vụ "bất khả thi"?

Một trong những điểm gây tranh cãi nhất chính là yêu cầu về tiến độ. Với một gói thầu hỗn hợp có khối lượng cực lớn: xây dựng nền móng, lắp dựng trụ thép, lắp đặt 4 màn hình LED khổng lồ và gần 463 cụm thu phát thanh (kèm 926 loa nén) trải dài trên nhiều xã, phường – thời gian thực hiện tối đa chỉ là 60 ngày.

Nhiều nhà thầu cho rằng thời gian này là quá ngắn, không đảm bảo quy trình kỹ thuật, đặc biệt là thời gian chờ bê tông móng trụ đạt cường độ thiết kế. Thế nhưng, Chủ đầu tư lại đưa ra lời giải thích khá đơn giản: Đây là các mặt hàng có sẵn, không phải nghiên cứu khoa học, nhà thầu chỉ cần "huy động nhân sự tổng lực" để làm song song các hạng mục là hoàn thành được. Một chuyên gia xây dựng nhận định: "Làm nhanh là tốt cho giải ngân, nhưng ép tiến độ đến mức bỏ qua các quy luật vật lý về bê tông thì cái giá phải trả có thể là sự an toàn của những cột loa cao hàng chục mét".

Góc nhìn pháp lý: Trách nhiệm giải trình dưới "kính hiển vi"

Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP.HCM) phân tích, theo Luật Đấu thầu 2023 và Nghị định 214/2025/NĐ-CP, Chủ đầu tư có quyền đưa ra các tiêu chuẩn kỹ thuật dựa trên nhu cầu thực tế, nhưng phải đảm bảo không vi phạm điều cấm là hạn chế cạnh tranh.

"Việc Chủ đầu tư liên tục khẳng định các tiêu chí chỉ mang tính 'tham khảo' nhưng lại không điều chỉnh HSMT khi có kiến nghị hợp lý về chuẩn SIM hay tần số FM là một cách ứng phó khôn khéo về mặt chữ nghĩa. Tuy nhiên, nếu kết quả mở thầu cho thấy chỉ có duy nhất một nhà thầu đáp ứng được 'ma trận' này, thì trách nhiệm giải trình của Chủ đầu tư sẽ rất nặng nề trước các cơ quan thanh tra", Luật sư Hương nhấn mạnh.

Cuộc đấu trí khép lại với việc Chủ đầu tư gần như giữ nguyên mọi yêu cầu cốt lõi. Và đúng như dự đoán của nhiều người, khi "giờ G" điểm, bức màn nhung hạ xuống đã lộ diện một kịch bản không ngoài dự liệu.

Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 3]: Lộ diện nhà thầu "độc mã" và bài toán tiết kiệm ngân sách