Phòng Kinh tế xã Đồng Tâm vừa ra Quyết định số 113/QĐ-PKT ngày 28/04/2026 phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu qua mạng cho gói thầu số 01: Thi công xây dựng + thiết bị thuộc dự án Xây dựng Nhà văn hóa đạt chuẩn trên địa bàn xã (ấp Đồng Tiến 4). Đơn vị trúng thầu là Công ty cổ phần Kiến trúc xây dựng Home 93 với giá trúng thầu là 7.074.000.000 đồng (thời gian thực hiện hợp đồng là 150 ngày).
Cuộc cạnh tranh giữa các nhà thầu
Theo Biên bản mở thầu ngày 24/04/2026, gói thầu số 01 có giá gói thầu được duyệt là 7.084.887.862 đồng. Quá trình lựa chọn nhà thầu qua mạng thu hút sự tham gia của 02 đơn vị gồm: Công ty cổ phần Kiến trúc xây dựng Home 93 và Liên danh Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Đất Cảng - Công ty TNHH Kiến trúc Sài Gòn Bim.
Xét về phương án tài chính, Công ty cổ phần Kiến trúc xây dựng Home 93 chào giá 7.074.000.000 đồng, tỷ lệ giảm giá là 0%. Sau khi tiến hành đánh giá, mức giá đề nghị trúng thầu được giữ nguyên. Tỷ lệ tiết kiệm ngân sách tại gói thầu này rất thấp, chỉ đạt khoảng 0,15%. Sự chênh lệch giữa giá gói thầu và giá trúng thầu không đáng kể đang đặt ra nhiều băn khoăn về tính cạnh tranh thực chất và hiệu quả kinh tế trong quá trình đấu thầu.
Phân tích nguyên nhân trượt thầu của đối thủ
Theo Báo cáo đánh giá E-HSDT do tổ chuyên gia lập và chủ đầu tư phê duyệt, liên danh Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Đất Cảng và Công ty TNHH Kiến Trúc Sài Gòn Bim không vượt qua được vòng đánh giá năng lực và kỹ thuật. Các lỗi chính dẫn đến việc trượt thầu của đối thủ bao gồm:
- Thiếu sót trong việc cung cấp các tài liệu chứng minh về năng lực tài chính và nghĩa vụ thực hiện thuế theo quy định của hồ sơ mời thầu.
- Thiếu hồ sơ chứng minh hợp đồng tương tự hoặc tài liệu chứng minh nguồn lực thiết bị, bằng cấp, chứng chỉ của nhân sự chủ chốt tham gia thi công công trình.
Những thiếu sót này cho thấy khâu chuẩn bị hồ sơ dự thầu qua mạng của nhà thầu đối thủ còn nhiều hạn chế, dẫn đến việc bị loại ngay trong quá trình đánh giá kỹ thuật.
Năng lực của nhà thầu trúng thầu
Qua tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, Công ty cổ phần Kiến trúc xây dựng Home 93 (mã số thuế: 3801222585), có địa chỉ tại Đường Phạm Hùng, Tổ 5, Khu Phố Phú Mỹ, Phường Bình Phước, Đồng Nai, được thành lập ngày 16/04/2020 do ông Đào Quang Nam là người đại diện pháp luật.
Trong lịch sử đấu thầu tính đến tháng 05/2026 nhà thầu này đã tham gia khoảng 97 gói thầu, trong đó trúng 77 gói, trượt 19 gói, 1 gói đã bị huỷ. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh) khoảng 154.289.824.488 đồng (Trong đó, tổng giá trị trúng thầu với vai trò độc lập khoảng 45.374.776.746 đồng, tổng giá trị các gói thầu đã tham gia và trúng thầu với vai trò liên danh khoảng 108.915.047.742 đồng)
Tính từ đầu năm 2026 đến nay ngoài gói thầu đã trúng đang phân tích nêu trên thì Công ty cổ phần Kiến trúc xây dựng Home 93 đã trúng một loạt các gói thầu tại Phòng Kinh tế xã Đồng Tâm. Cụ thể: Gói thầu số 01: Thi công xây dựng + thiết bị, trị giá 2.604.560.000 đồng (tháng 03/2026); Gói thầu: Tư vấn quản lý dự án, trị giá 300.000.000 đồng (tháng 02/2026); Gói thầu: Tư vấn quản lý dự án, trị giá 220.000.000 đồng (tháng 02/2026); Gói thầu: Tư vấn quản lý dự án, trị giá 235.000.000 đồng (tháng 02/2026); Gói thầu: Tư vấn quản lý dự án, trị giá 241.000.000 đồng (tháng 02/2026).
Góc nhìn chuyên gia
Dưới góc độ pháp lý, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhận định: Việc tỷ lệ tiết kiệm ngân sách nhà nước đạt mức quá thấp cho thấy mức độ cạnh tranh thực chất của gói thầu chưa cao. Theo tinh thần của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và các văn bản hướng dẫn thi hành, chủ đầu tư có trách nhiệm đảm bảo tính cạnh tranh, minh bạch và hiệu quả kinh tế trong suốt quá trình lựa chọn nhà thầu.
Chuyên gia cũng lưu ý, cơ quan chức năng và chủ đầu tư cần tăng cường vai trò kiểm tra, giám sát để đảm bảo đồng vốn đầu tư công năm 2026 được sử dụng hiệu quả, tránh tình trạng đội giá hoặc tiết kiệm mang tính hình thức.
QUY ĐỊNH VỀ TỶ LỆ TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG ĐẤU THẦU
Hiệu quả kinh tế là một trong những mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu, được định nghĩa rõ tại Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Để đạt được mục tiêu này, việc xác định giá gói thầu và kiểm soát giá trúng thầu được quy định chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch đến khi thực hiện hợp đồng.
Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, giá gói thầu phải được tính đúng, tính đủ toàn bộ chi phí, kể cả chi phí dự phòng, phí, lệ phí và thuế. Đặc biệt, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật giá gói thầu trong thời hạn 28 ngày trước ngày mở thầu nếu cần thiết để đảm bảo giá gói thầu sát với giá thị trường, tránh thất thoát ngân sách hoặc gây khó khăn cho nhà thầu. Căn cứ xác định giá gói thầu bao gồm dự toán được duyệt, kết quả lựa chọn nhà thầu của các gói thầu tương tự trong 12 tháng trước đó hoặc các báo giá thị trường (tối thiểu 01 báo giá, khuyến khích nhiều hơn).
Về chỉ số đánh giá, Điểm b Khoản 2 Điều 17 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định "tỷ lệ tiết kiệm trung bình" là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá năng lực, nguồn lực và kết quả thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư trong kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu. Đối với hình thức chỉ định thầu, tính hiệu quả kinh tế được siết chặt hơn:
- Tại quy trình chỉ định thầu thông thường, chủ đầu tư phải quy định mức tỷ lệ tiết kiệm của giá đề nghị trúng thầu trong hồ sơ yêu cầu để làm cơ sở cho nhà thầu chuẩn bị hồ sơ đề xuất.
- Tại quy trình chỉ định thầu rút gọn, chủ đầu tư và nhà thầu phải thương thảo về giá để bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả. Riêng với gói thầu xây lắp quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78, quá trình thương thảo phải đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, để duy trì hiệu quả kinh tế, Điểm a Khoản 5 Điều 70 Luật Đấu thầu nhấn mạnh việc sửa đổi hợp đồng về giá, khối lượng không được vượt giá gói thầu đã ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc dự toán gói thầu được phê duyệt. Việc tuân thủ nghiêm các quy định này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công tại các địa phương mà còn là thước đo trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền trước pháp luật.
