Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, "cuộc chiến" kiến nghị tại Gói thầu số 05 của Sở Nội vụ tỉnh An Giang không chỉ dừng lại ở vấn đề chứng chỉ nhân sự, mà còn đẩy nhà thầu vào thế khó bởi các điều kiện về mặt thời gian thực hiện demo và bản quyền tác giả.

Demo giải pháp trong 5 ngày: "Đánh đố" nhà thầu mới?

Tại Mục 3 Chương III E-HSMT, Chủ đầu tư đặt yêu cầu: Nhà thầu phải trình bày, demo sản phẩm/giải pháp kỹ thuật để chứng minh đáp ứng yêu cầu trong vòng 05 ngày làm việc kể từ khi nhận được văn bản của Chủ đầu tư.

Trong đơn kiến nghị ngày 21/04/2026, Nhà thầu quan tâm khẳng định 05 ngày là quá ngắn đối với một hệ thống nghiệp vụ phức tạp triển khai đến cấp xã. Nhà thầu này phân tích: “Yêu cầu này chỉ thuận lợi cho những nhà thầu đã có sẵn sản phẩm phần mềm tương tự từ trước... trong khi đó, các nhà thầu khác muốn xây dựng giải pháp ‘may đo’ sát với yêu cầu đặc thù sẽ gặp nhiều khó khăn”.

Ngược lại, Tổ Chuyên gia tư vấn của Sở Nội vụ An Giang phản bác: “Nếu nhà thầu thực sự làm chủ công nghệ và đã có nền tảng phần mềm, 05 ngày là đủ để cấu hình, điều chỉnh”. Phía tư vấn còn nhấn mạnh rằng chính lập luận của nhà thầu đã vô tình xác nhận gói thầu này đòi hỏi đơn vị phải có sẵn nền tảng, không phải nhà thầu xây dựng mới hoàn toàn. Lập luận này gây tranh cãi gay gắt vì theo bối cảnh hành chính mới năm 2026, mọi phần mềm nội bộ đều cần được thiết kế lại để tương thích với cơ chế quản lý 2 cấp (Tỉnh và Xã).

Bản quyền phần mềm: Yêu cầu "ngược" quy trình thực tế

Một tiêu chí khác bị Nhà thầu quan tâm cho là vi phạm nghiêm trọng Khoản 3 Điều 44 Luật Đấu thầu 2023 là yêu cầu nhà thầu phải có tài liệu chứng minh các phần mềm đã được cơ quan thẩm quyền chứng nhận đăng ký bản quyền tác giả ngay tại thời điểm dự thầu.

Nhà thầu quan tâm phân tích, theo Khoản 13 Điều 3 Nghị định số 45/2026/NĐ-CP, phần mềm nội bộ là phần mềm được xây dựng theo yêu cầu riêng. “Tại thời điểm mời thầu, phần mềm nội bộ cần nâng cấp, mở rộng... thực tế chưa tồn tại dưới dạng sản phẩm hoàn chỉnh”, do đó nhà thầu không thể có giấy chứng nhận bản quyền cho chính “phần mềm của gói thầu”.

Đáp lại, Sở Nội vụ An Giang khẳng định gói thầu này là nâng cấp, mở rộng phần mềm quản lý CCHC đang vận hành hiện hữu tại tỉnh xuống cấp xã, nên sản phẩm cốt lõi đã tồn tại và có thể đăng ký bản quyền. Tuy nhiên, dưới góc nhìn chuyên gia, tiêu chí này vô hình trung đã "đóng cửa" với các nhà thầu mới có công nghệ tiên tiến hơn nhưng chưa từng thực hiện tại An Giang, tạo lợi thế tuyệt đối cho đơn vị đang nắm giữ bản quyền hệ thống cũ.

Trách nhiệm người đứng đầu và Chỉ thị 12/CT-TTg

Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống cho thấy, sự quyết liệt của Chủ đầu tư trong việc duy trì các tiêu chí bị kiến nghị đang đặt ra dấu hỏi lớn về tính cạnh tranh, công bằng. Tại Chỉ thị số 12/CT-TTg ban hành ngày 03/04/2026, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu kiên quyết khắc phục tình trạng cài cắm điều kiện không phù hợp quy mô, tính chất gói thầu; đồng thời nhấn mạnh việc xử lý nghiêm hành vi lợi dụng "điều kiện hóa" E-HSMT để ưu ái nhà thầu thân hữu.

Đã đến lúc các cơ quan thanh tra, kiểm tra tỉnh An Giang cần vào cuộc làm rõ quy trình lập E-HSMT tại gói thầu này. Việc đảm bảo một môi trường đấu thầu lành mạnh không chỉ để tiết kiệm ngân sách, mà còn để thực thi nghiêm túc tinh thần "không có vùng cấm" trong công tác đấu thầu mà Chính phủ đã đề ra.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.