Không gian tế lễ thiêng liêng bậc nhất triều Nguyễn. Đàn Nam Giao được xây dựng năm 1806 dưới thời vua Gia Long, là nơi các hoàng đế triều Nguyễn cử hành lễ tế Trời – Đất nhằm khẳng định thiên mệnh và quyền lực chính thống của vương triều.
Vị trí được lựa chọn theo phong thủy nghiêm ngặt. Di tích nằm ở phía Nam Kinh thành Huế, đúng theo quan niệm “Nam giao” trong tư tưởng Nho giáo, nơi nhà vua hướng về trời để cầu quốc thái dân an và mùa màng thuận lợi.
Kiến trúc ba tầng mang tính biểu tượng vũ trụ. Đàn Nam Giao gồm ba tầng chồng lên nhau, tượng trưng cho Thiên – Địa – Nhân. Mỗi tầng có hình dáng, màu sắc và chức năng riêng, phản ánh triết lý vũ trụ quan phương Đông.
Màu sắc kiến trúc mang ý nghĩa nghi lễ. Vào thời nhà Nguyễn, tầng trên cùng của đàn tế sơn lan can màu xanh tượng trưng cho Trời, tầng giữa màu vàng biểu trưng cho cho Đất, tầng dưới màu đỏ Người, tạo nên một hệ thống biểu trưng chặt chẽ.
Lễ tế Nam Giao không diễn ra hằng năm. Khác với nhiều nghi lễ khác, lễ tế Giao thường được tổ chức ba năm một lần. Đây là đại lễ lớn nhất triều đình, huy động hàng nghìn quan quân, nhạc công và nghi trượng.
Nhà vua phải trai giới nghiêm ngặt trước lễ tế. Trước khi hành lễ, vua phải ở Trai Cung để tịnh thân, ăn chay, tránh nữ sắc và các hoạt động giải trí, nhằm thể hiện sự thành kính tuyệt đối với Trời – Đất.
Nghi lễ kết hợp Nho giáo, Đạo giáo và tín ngưỡng bản địa. Lễ tế Nam Giao không thuần túy Nho giáo mà còn dung hợp yếu tố Đạo giáo và tín ngưỡng dân gian, phản ánh đặc trưng văn hóa tâm linh Việt Nam thời quân chủ.
Được phục dựng như một biểu tượng văn hóa. Đàn Nam Giao từng xuống cấp do chiến tranh và thời gian, nhưng ngày nay đã được phục hồi và trở thành di tích quan trọng trong Quần thể Di tích Cố đô Huế, nơi tái hiện lễ tế Giao trong các kỳ Festival Huế, giúp công chúng hiểu rõ hơn về nghi lễ tối cao của vương triều xưa.
