Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, ngày 16/06/2026, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Đắk Sắk đã ký liên tiếp hai quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu đối với các dự án hạ tầng giao thông trên địa bàn. Tại cả hai gói thầu xây lắp này, Công ty TNHH Đầu tư - Xây dựng Trường Thắng là đơn vị duy nhất tham gia nộp hồ sơ dự thầu và được lựa chọn trúng thầu với biên độ giảm giá cho ngân sách ở mức thấp.
Trúng liên tiếp 2 gói thầu trong cùng một ngày
Tại gói thầu thi công xây dựng công trình thuộc dự án Đường giao thông từ thôn Xuân Bình xã Đắk Sắk đi thôn 4 xã Đắk Song, tỉnh Lâm Đồng, hạng mục: Đường giao thông và Cầu dân sinh (mã thông báo mời thầu: IB2600250983), giá gói thầu được phê duyệt là 7.613.631.000 đồng. Dự án này trước đó đã được Chủ tịch UBND xã Đắk Sắk ký quyết định phê duyệt Báo cáo kinh tế - kỹ thuật số 837/QĐ-UBND ngày 21/05/2026.
Đến ngày 16/06/2026, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Đắk Sắk ký Quyết định số 161/QĐ-TTDVTH phê duyệt cho Công ty TNHH Đầu tư - Xây dựng Trường Thắng trúng thầu với giá 7.582.570.000 đồng. Như vậy, giá trị tiết kiệm cho ngân sách nhà nước sau đấu thầu rộng rãi qua mạng chỉ đạt 31.061.000 đồng, tương ứng tỷ lệ tiết kiệm xấp xỉ 0,41%.
Song song với dự án trên, tại gói thầu thi công xây dựng thuộc dự án Nâng cấp mở rộng đường giao thông liên thôn (đoạn từ ngã ba đầu thôn 1 đến hết trạm điện T15) thôn Thọ Hoàng 1, thôn Thọ Hoàng 2 xã Đắk Sắk (mã thông báo mời thầu: IB2600251504), tình hình cũng diễn ra tương tự. Dự án có giá gói thầu được duyệt là 2.628.721.000 đồng theo Quyết định số 852/QĐ-UBND ngày 22/05/2026 của Chủ tịch UBND xã Đắk Sắk.
Theo Quyết định số 160/QĐ-TTDVTH ký cùng ngày 16/06/2026, Công ty TNHH Đầu tư - Xây dựng Trường Thắng được phê duyệt trúng thầu với giá 2.621.706.000 đồng. Gói thầu này đem lại giá trị tiết kiệm vỏn vẹn 7.015.000 đồng cho công quỹ, đạt tỷ lệ tiết kiệm khoảng 0,27%.
Hệ thống dữ liệu đấu thầu ghi nhận cả hai gói thầu này đều có cùng thời điểm đóng mở thầu vào lúc 19:15 ngày 08/06/2026 và đều chỉ có duy nhất Công ty TNHH Đầu tư - Xây dựng Trường Thắng tham gia nộp hồ sơ.
Lịch sử trúng thầu của doanh nghiệp tại địa phương
Theo dữ liệu từ Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, Công ty TNHH Đầu tư - Xây dựng Trường Thắng có mã số doanh nghiệp là 6400073109, có địa chỉ trụ sở chính tại xã Đắk Sắk, tỉnh Lâm Đồng. Doanh nghiệp được thành lập từ năm 2009 và hoạt động chuyên sâu trong lĩnh vực xây lắp hạ tầng tại địa phương.
Theo dõi lịch sử đấu thầu của doanh nghiệp này, cơ sở dữ liệu trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận, công ty đã tham gia tổng cộng 49 gói thầu, trong đó trúng tới 43 gói, trượt 5 gói và 1 gói chưa có kết quả. Tổng giá trị trúng thầu tích lũy đạt khoảng 203.255.227.373 đồng. Đáng chú ý, địa giới hành chính tham gia thầu của doanh nghiệp tập trung chủ yếu tại tỉnh Lâm Đồng với 37 gói thầu hệ thống ghi nhận.
Góc nhìn chuyên gia về hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công
Phân tích về hiện tượng các gói thầu xây lắp quy mô tiền tỷ chỉ có một nhà thầu tham dự và trúng thầu với tỷ lệ tiết kiệm thấp, các chuyên gia tài chính và luật sư đã có những phân tích đa chiều dựa trên quy định pháp luật.
Theo Luật sư Nguyễn Văn Lập thuộc Đoàn Luật sư TP HCM, Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và các văn bản hướng dẫn hiện hành không cấm việc chỉ có một nhà thầu tham dự đối với hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng. Nếu chủ đầu tư thực hiện đầy đủ quy trình xử lý tình huống theo đúng quy định thì kết quả phê duyệt hoàn toàn hợp pháp. Tuy nhiên, việc các gói thầu liên tục chỉ có một đơn vị tham gia và trúng sát giá dự toán sẽ làm giảm đi ý nghĩa cạnh tranh và tối ưu hóa chi phí của hoạt động đấu thầu công khai.
Đồng quan điểm, dưới góc nhìn hiệu quả kinh tế, theo chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ, các địa phương cần quán triệt sâu sắc tinh thần Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường công tác quản lý, nâng cao hiệu quả dòng vốn đầu tư công. Khi tỷ lệ tiết kiệm ngân sách ở mức thấp dưới 0,5%, trách nhiệm giải trình của người đứng đầu các chủ đầu tư là rất lớn trong việc chứng minh tính minh bạch của hồ sơ mời thầu, bảo đảm không cài cắm các điều kiện hạn chế nhà thầu.
QUY ĐỊNH VỀ TỶ LỆ TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG ĐẤU THẦU
Hiệu quả kinh tế là một trong những mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu, được định nghĩa rõ tại Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Để đạt được mục tiêu này, việc xác định giá gói thầu và kiểm soát giá trúng thầu được quy định chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch đến khi thực hiện hợp đồng.
Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, giá gói thầu phải được tính đúng, tính đủ toàn bộ chi phí, kể cả chi phí dự phòng, phí, lệ phí và thuế. Đặc biệt, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật giá gói thầu trong thời hạn 28 ngày trước ngày mở thầu nếu cần thiết để đảm bảo giá gói thầu sát với giá thị trường, tránh thất thoát ngân sách hoặc gây khó khăn cho nhà thầu. Căn cứ xác định giá gói thầu bao gồm dự toán được duyệt, kết quả lựa chọn nhà thầu của các gói thầu tương tự trong 12 tháng trước đó hoặc các báo giá thị trường (tối thiểu 01 báo giá, khuyến khích nhiều hơn).
Về chỉ số đánh giá, Điểm b Khoản 2 Điều 17 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định "tỷ lệ tiết kiệm trung bình" là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá năng lực, nguồn lực và kết quả thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư trong kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu. Đối với hình thức chỉ định thầu, tính hiệu quả kinh tế được siết chặt hơn:
- Tại quy trình chỉ định thầu thông thường, chủ đầu tư phải quy định mức tỷ lệ tiết kiệm của giá đề nghị trúng thầu trong hồ sơ yêu cầu để làm cơ sở cho nhà thầu chuẩn bị hồ sơ đề xuất.
- Tại quy trình chỉ định thầu rút gọn, chủ đầu tư và nhà thầu phải thương thảo về giá để bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả. Riêng với gói thầu xây lắp quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78, quá trình thương thảo phải đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, để duy trì hiệu quả kinh tế, Điểm a Khoản 5 Điều 70 Luật Đấu thầu nhấn mạnh việc sửa đổi hợp đồng về giá, khối lượng không được vượt giá gói thầu đã ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc dự toán gói thầu được phê duyệt. Việc tuân thủ nghiêm các quy định này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công tại các địa phương mà còn là thước đo trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền trước pháp luật.