Xã Ea Súp là địa bàn biên giới có quỹ đất nông nghiệp rộng lớn, điều kiện tự nhiên phù hợp phát triển vùng nguyên liệu cây bắp sinh khối và cây tre. Việc đầu tư tổ hợp chế biến sâu tại chỗ là rất cần thiết nhằm khắc phục tình trạng tiêu thụ nông, lâm sản thô, giảm tổn thất sau thu hoạch và giải quyết đầu ra ổn định cho người dân.
Dự án kết hợp đồng bộ 3 chuỗi sản xuất (chế biến tre công nghiệp/mỹ nghệ, sản xuất thức ăn chăn nuôi ủ chua và năng lượng sinh khối/than BBQ từ phụ phẩm), giúp tối ưu hóa tài nguyên, giảm thiểu chất thải và tạo động lực thúc đẩy phát triển công nghiệp chế biến nông, lâm sản trên địa bàn vùng sâu, vùng xa của tỉnh.
Dự án phù hợp với đường lối của Đảng và Nhà nước về phát triển nông nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn, phát triển công nghiệp chế biến gắn với vùng nguyên liệu; phù hợp với Chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn 2050 và Quy hoạch sử dụng đất đến năm 2030 của địa phương.
Hồ sơ cơ bản tuân thủ quy định tại Luật Đầu tư và Luật Bảo vệ môi trường. Khu đất đề xuất hiện do UBND xã Ea Súp quản lý, hiện trạng là đất trồng cây ngắn ngày và đất trống, không thuộc quy hoạch rừng tự nhiên, rừng phòng hộ hay khu vực di tích, hành lang an toàn giao thông.
Các ý kiến phản biện của đại biểu cho thấy: Bên cạnh những mặt tích cực, dưới góc độ chuyên môn về khoa học cây trồng và kinh tế đầu tư, hồ sơ còn một số điểm thiếu logic, chưa đồng nhất và cần được giải trình, chỉnh sửa để đảm bảo tính khả thi.
Hồ sơ cần làm rõ giải pháp thủy lợi, cơ cấu giống bắp chịu hạn/bắp sinh khối chuyên dụng, lịch thời vụ (1–2 vụ/năm) và phương án dự trữ nguyên liệu để nhà máy vận hành ổn định quanh năm mà không bị đứt gãy nguồn cung vào mùa khô.
Cần có bảng tính định mức tiêu hao nguyên liệu (quy đổi từ tre tươi sang khối lượng khô/thành phẩm sau khi trừ độ ẩm và hao hụt chế biến) để chứng minh lượng tre đầu vào và phế phẩm phát sinh tại chỗ có đủ đáp ứng công suất 12.000 tấn than BBQ hay phải thu mua thêm phế phẩm sinh khối từ bên ngoài. Cần thuyết minh sâu hơn về tính khả thi của phương án tài chính, hiệu quả kinh tế và nhu cầu lao động.
Dự án cần hoàn thiện phương án vùng nguyên liệu và kỹ thuật canh tác: Xây dựng đề án phát triển vùng nguyên liệu bắp sinh khối và tre gắn với giải pháp tưới tiết kiệm nước trong mùa khô tại Ea Súp; tính toán cụ thể định mức tiêu hao nguyên liệu tre tươi cho từng dòng sản phẩm để đảm bảo cân đối vật chất giữa khâu chế biến tinh và sản xuất than BBQ.
Hoạch toán lại định mức lao động và chi phí sản xuất; bổ sung số lượng lao động trực tiếp, lao động kho vận phù hợp với quy mô 3 nhà máy để đảm bảo tính thực tế của phương án vận hành.
Đánh giá trữ lượng khai thác nước ngầm, tránh làm cạn kiệt nguồn nước mùa khô; bổ sung hồ chứa sự cố và phương án xử lý đạt quy chuẩn đối với nước thải ngâm hóa chất bảo quản tre và dịch rỉ bắp ủ chua trong mùa mưa…