Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, gói thầu số 01: Thi công xây dựng công trình thuộc dự án Cải tạo, sửa chữa, nâng cấp các điểm trường phục vụ tái chuẩn và nâng chuẩn năm 2025 tại Cù Lao Dung là một cuộc so tài gắt gao với 7 nhà thầu tham dự. Tuy nhiên, kết quả cuối cùng lại cho thấy một sự chênh lệch lớn về mức độ chuẩn bị hồ sơ dự thầu.

Dữ liệu từ báo cáo đánh giá E-HSDT số 19.01.01/BCMT.2026 ngày 19/01/2026 do Công ty CP Tư vấn Kiểm định Xây dựng Miền Tây lập cho thấy, hàng loạt tên tuổi trong ngành xây lắp đã phải dừng bước "tức tưởi" ở khâu kỹ thuật. Cụ thể, Công ty TNHH Xây dựng Hồng Hậu bị đánh giá "không đạt" do đề xuất vật tư (cát nền, vật tư điện, gạch) không phù hợp với tiêu chuẩn hiện hành hoặc viện dẫn tiêu chuẩn đã hết hiệu lực. Thậm chí, nhà thầu này còn thuyết minh biện pháp thi công các hạng mục như chống sét, đóng cừ tràm không đúng bản vẽ thiết kế hoặc đưa vào các công tác không có trong dự án.

Nghiêm trọng hơn, Công ty TNHH Ngọc Nguyên Đức bị loại vì lỗi "râu ông nọ chắp cằm bà kia". Trong hồ sơ làm rõ, nhà thầu này lại thuyết minh vị trí công trình tại "Đặc khu Phú Quốc thuộc tỉnh An Giang" và sử dụng cổng ra vào của "Trung tâm y tế huyện Thạnh Trị", trong khi dự án thực tế nằm tại xã An Thạnh và xã Cù Lao Dung thuộc TP Cần Thơ.

Các nhà thầu khác như Công ty TNHH Xây dựng Cường Tiến Đạt hay Liên danh xây dựng TP-TĐP cũng trượt bước do thiếu quy trình thi công, nghiệm thu cho toàn bộ 16 điểm trường hoặc lập tiến độ thi công không khả thi (ví dụ xây mới nhà 1 trệt 1 lầu trong 10-15 ngày).

Trong khi đó, Liên danh XD9 – PCI của Công ty Cổ phần Xây dựng 9 dù cũng bị yêu cầu làm rõ về nhân sự chủ chốt và thiết bị thi công nhưng đã kịp thời bổ sung tài liệu đáp ứng yêu cầu của E-HSMT. Kết quả, Liên danh này được xếp hạng thứ nhất với giá dự thầu sau giảm giá là 14.496.979.636 đồng.

Nhìn nhận về quá trình đánh giá này, Chuyên gia đấu thầu Lê Tấn Việt cho rằng: "Việc 6/7 nhà thầu bị loại ở bước kỹ thuật là tỷ lệ rất cao. Điều này phản ánh sự thiếu chuyên nghiệp của nhiều nhà thầu địa phương trong khâu lập hồ sơ, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu về tính minh bạch trong việc đưa ra các tiêu chí kỹ thuật của chủ đầu tư. Khi chỉ còn một nhà thầu vượt qua bước kỹ thuật, tính cạnh tranh ở bước giá sẽ không còn ý nghĩa thực tiễn".

Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) cũng chia sẻ: "Các lỗi như viện dẫn sai địa điểm công trình hay áp dụng tiêu chuẩn cũ là những lỗi sơ đẳng nhưng thường xuyên xảy ra. Tuy nhiên, cơ quan chức năng cần lưu ý xem liệu có hiện tượng cố tình làm sai hồ sơ để tạo lợi thế cho đơn vị khác hay không. Đây là điểm mấu chốt để đảm bảo công bằng trong đấu thầu theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP".

Việc Công ty Cổ phần Xây dựng 9 vượt qua các "đối thủ" một cách thuyết phục về mặt hồ sơ tại gói thầu này cho thấy sự chuẩn bị kỹ lưỡng của doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc thực hiện thi công đồng loạt 16 hạng mục tại các vị trí riêng biệt với 4 cán bộ kỹ thuật chủ chốt như đã kê khai vẫn là một thách thức không nhỏ mà dư luận đang quan tâm theo dõi.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 3:] Năng lực thi công và bài toán minh bạch trong các gói thầu xây lắp của Công ty Cổ phần Xây dựng 9