Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, bên cạnh hệ thống Petrolimex, Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 3 (Quatest 3) cũng là một "sân chơi" quen thuộc của Công ty TNHH Kỹ thuật Sao Việt. Dữ liệu lịch sử đấu thầu cho thấy, tại đơn vị này, doanh nghiệp đã tham gia 26 gói thầu và được phê duyệt trúng đến 23 gói, tỷ lệ trúng thầu tại đây lên đến hơn 88%.
Tổng giá trị trúng thầu của Công ty Kỹ thuật Sao Việt tại Quatest 3 được ghi nhận hơn 12,6 tỷ đồng. Đáng lưu ý là tỷ lệ giá trúng thầu so với giá dự toán tại đơn vị này đạt mức trung bình là 94,57%. Điều này đồng nghĩa với việc mức tiết kiệm cho ngân sách nhà nước tại các gói thầu này chỉ đạt 5,5%. Trong hoạt động đấu thầu, tỷ lệ tiết kiệm càng thấp càng gây nghi ngại về tính hiệu quả kinh tế và thực chất của sự cạnh tranh giữa các nhà thầu.
Tại Công ty CP Nhiên liệu bay Petrolimex (Skypec), một đối tác lớn khác, Công ty Kỹ thuật Sao Việt cũng thể hiện sự áp đảo khi tham gia 15 gói thầu và trúng 14 gói. Tổng giá trị trúng thầu tại Skypec lên hơn 36,8 tỷ đồng, với tỷ lệ giá trúng so với giá dự toán trung bình là 95,18%.
Điển hình cho kịch bản trúng thầu sát giá là gói thầu "Mua vật tư tiêu hao thiết bị xác định trị số tách nước theo tiêu chuẩn ASTM D8073" do Skypec mời thầu vào cuối năm 2025. Theo Báo cáo đánh giá E-HSDT ngày 11/11/2025 của Tổ chuyên gia gồm các thành viên Nguyễn Hoàng Quân, Nguyễn Văn Trung, Lê Đức Mạnh, Bùi Tuấn Anh và Trần Thế Thái, Công ty Kỹ thuật Sao Việt là nhà thầu duy nhất nộp hồ sơ dự thầu và đạt các tiêu chuẩn về tính hợp lệ, năng lực, kinh nghiệm cũng như kỹ thuật.
Ngày 05/12/2025, Phó Tổng Giám đốc Skypec Ngô Quốc Tuấn đã ký Quyết định số 548/PA - QD-TGD phê duyệt KQLCNT cho Công ty Kỹ thuật Sao Việt với giá trúng thầu là 1.212.840.000 đồng. Trong khi đó, dự toán gói thầu được phê duyệt tại Quyết định số 423/PA-QĐ-TGĐ ngày 14/10/2025 là 1.298.000.000 đồng. Như vậy, qua đấu thầu rộng rãi (hình thức chào hàng cạnh tranh), gói thầu hơn 1,2 tỷ đồng này tiết kiệm được khoảng 85 triệu đồng.
Phân tích về tình trạng "một mình một ngựa" trong đấu thầu, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhận định: "Việc chỉ có một nhà thầu tham gia dự thầu trong hình thức đấu thầu rộng rãi hoặc chào hàng cạnh tranh là điều pháp luật không cấm. Tuy nhiên, nếu tình trạng này diễn ra thường xuyên tại cùng một chủ đầu tư cho cùng một nhà thầu, cần phải xem xét lại khâu lập hồ sơ mời thầu (E-HSMT). Liệu các tiêu chí về kỹ thuật, hợp đồng tương tự có được xây dựng theo hướng 'đo ni đóng giày' cho một doanh nghiệp cụ thể hay không? Mục tiêu cuối cùng của đấu thầu là tìm ra nhà thầu tốt nhất với giá cạnh tranh nhất, chứ không phải là hợp thức hóa quy trình để chọn đơn vị quen thuộc."
Thực tế tại các gói thầu mà Công ty Kỹ thuật Sao Việt trúng thầu, nhiều gói có mức tiết kiệm rất khiêm tốn. Đơn cử như gói thầu số 3 tại Viện Kỹ thuật Xăng dầu Quân đội ngày 26/02/2026 với giá trúng 68.698.800 đồng. Dù giá trị không lớn, nhưng việc trúng thầu dàn trải tại nhiều đơn vị chuyên ngành cho thấy một sự "thống trị" đáng kể của doanh nghiệp này.
Bên cạnh đó, Công ty TNHH Xây dựng Thương mại Dịch vụ Thiên Lộc Gia cũng là một đại diện chủ đầu tư mà Công ty Kỹ thuật Sao Việt có quan hệ mật thiết. Tại đây, doanh nghiệp trúng 6/10 gói thầu với tổng giá trị cực lớn lên đến hơn 138 tỷ đồng, tỷ lệ giá trúng thầu so với giá dự toán là 95,2%. Những con số "biết nói" này tiếp tục củng cố nghi vấn về hiệu quả đấu thầu thực tế khi mức tiết kiệm luôn duy trì ở ngưỡng vừa phải.
Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin:
[Kỳ 3] "Bí mật" đằng sau doanh nghiệp 25 nhân sự trúng thầu hàng trăm tỷ đồng
QUY ĐỊNH VỀ TỶ LỆ TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG ĐẤU THẦU
Hiệu quả kinh tế là một trong những mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu, được định nghĩa rõ tại Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Để đạt được mục tiêu này, việc xác định giá gói thầu và kiểm soát giá trúng thầu được quy định chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch đến khi thực hiện hợp đồng.
Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, giá gói thầu phải được tính đúng, tính đủ toàn bộ chi phí, kể cả chi phí dự phòng, phí, lệ phí và thuế. Đặc biệt, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật giá gói thầu trong thời hạn 28 ngày trước ngày mở thầu nếu cần thiết để đảm bảo giá gói thầu sát với giá thị trường, tránh thất thoát ngân sách hoặc gây khó khăn cho nhà thầu. Căn cứ xác định giá gói thầu bao gồm dự toán được duyệt, kết quả lựa chọn nhà thầu của các gói thầu tương tự trong 12 tháng trước đó hoặc các báo giá thị trường (tối thiểu 01 báo giá, khuyến khích nhiều hơn).
Về chỉ số đánh giá, Điểm b Khoản 2 Điều 17 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định "tỷ lệ tiết kiệm trung bình" là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá năng lực, nguồn lực và kết quả thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư trong kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu. Đối với hình thức chỉ định thầu, tính hiệu quả kinh tế được siết chặt hơn:
- Tại quy trình chỉ định thầu thông thường, chủ đầu tư phải quy định mức tỷ lệ tiết kiệm của giá đề nghị trúng thầu trong hồ sơ yêu cầu để làm cơ sở cho nhà thầu chuẩn bị hồ sơ đề xuất.
- Tại quy trình chỉ định thầu rút gọn, chủ đầu tư và nhà thầu phải thương thảo về giá để bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả. Riêng với gói thầu xây lắp quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78, quá trình thương thảo phải đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, để duy trì hiệu quả kinh tế, Điểm a Khoản 5 Điều 70 Luật Đấu thầu nhấn mạnh việc sửa đổi hợp đồng về giá, khối lượng không được vượt giá gói thầu đã ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc dự toán gói thầu được phê duyệt. Việc tuân thủ nghiêm các quy định này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công tại các địa phương mà còn là thước đo trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền trước pháp luật.