Chuyện lạ có thật ở Việt Nam: Bệnh viện dùng UAV, cụ bà gần trăm tuổi nhận chế độ hưu trí ngay tại nhà

Giữa nhịp sống hiện đại ngày nay, công nghệ không còn chỉ là công cụ giúp tăng năng suất hay giải trí. Khi được đặt vào đúng chỗ, công nghệ có thể trở thành “cánh tay nối dài” đưa dịch vụ công đến tận nhà người già, mang máu cấp cứu vượt tắc đường, giúp quản lý tình thương có hệ thống và bảo vệ cộng đồng khỏi những mối đe dọa trên không gian mạng.

Trong mùa giải Human Act Prize 2026 với chủ đề “Hợp lực cộng đồng”, nhóm dự án thuộc lĩnh vực Công nghệ và đổi mới sáng tạo đang được cộng đồng đề cử chính là minh chứng sống động cho tinh thần đó.

Những sáng kiến này không chỉ đáp ứng năm tiêu chí nền tảng của giải thưởng (tính cam kết, tính bền vững, tính sáng tạo, tính tác động và tính lan tỏa), mà còn cho thấy sự đa dạng trong cách tiếp cận.

Đây là những dự án sáng tạo, lặng lẽ len lỏi vào đời sống, từ đó giải quyết những khó khăn rất thực tế của người dân bằng cách tiếp cận sáng tạo và đầy trách nhiệm.

Công nghệ hỗ trợ cứu người, không ai bị bỏ lại phía sau

Tại Hà Nội, có một câu chuyện kỳ lạ diễn ra trên bầu trời. Từ sân thượng Bệnh viện Đa khoa Đức Giang, những chiếc UAV nhẹ nhàng cất cánh, mang theo máu cấp cứu, mẫu bệnh phẩm, thuốc men và vật tư y tế đến các cơ sở y tế tuyến dưới. PGS.TS.BS Đỗ Đình Tùng cùng đội ngũ của mình đã tiên phong ứng dụng UAV kết hợp công nghệ số để xây dựng mô hình bệnh viện thông minh.

Quãng đường 8km đường chim bay chỉ mất khoảng 8 - 10 phút, trong khi đường bộ thường mất gấp đôi, thậm chí lâu hơn vào giờ cao điểm. Thiết bị bay được tích hợp camera giám sát thời gian thực và khoang chứa chuyên dụng bảo đảm an toàn sinh học. Kết quả, không chỉ rút ngắn “thời gian vàng” trong cấp cứu, mô hình còn giúp người dân ở các khu vực ngoại thành tiếp cận dịch vụ chất lượng cao mà không cần di chuyển xa. Đây cũng là sự kết hợp tinh tế giữa công nghệ cao và nhu cầu thực tiễn, tạo nền tảng cho một hệ sinh thái y tế thông minh gắn kết chặt chẽ hơn với cộng đồng.

PGS.TS.BS Đỗ Đình Tùng là người tiên phong ứng dụng UAV kết hợp với công nghệ số để xây dựng mô hình bệnh viện thông minh.

Cũng trên địa bàn Thủ đô, hình ảnh những cán bộ hành chính công, đoàn viên thanh niên, nhân viên bưu điện và bảo hiểm xã hội chủ động đến tận nhà người dân đã dần trở nên quen thuộc hơn. Mô hình Tổ Hành chính công xung kích với phương châm “Đến trước nhu cầu – Tiên phong phục vụ” đã đảo ngược hoàn toàn quy trình quen thuộc. Thay vì người dân phải vượt qua rào cản sức khỏe, khoảng cách địa lý hay sự bất tiện của công nghệ để đến trụ sở, chính quyền chủ động mang dịch vụ đến tận nơi.

Minh chứng là cụ bà gần trăm tuổi được hỗ trợ chứng thực chữ ký ủy quyền nhận chế độ hưu trí ngay tại nhà; hai cụ ông bà ngoài tám mươi được đăng ký lại kết hôn sau giờ hành chính; hay người khuyết tật được hoàn thiện hồ sơ trợ cấp xã hội mà không phải chịu cảnh di chuyển vất vả. Tất cả xuất phát từ kế hoạch của TP Hà Nội nhằm bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi số và vận hành chính quyền địa phương hai cấp.

Sự kiên trì phối hợp liên ngành, sự sáng tạo trong cách làm và tác động rõ ràng đến niềm tin của người dân đã khiến mô hình này không chỉ giải quyết thủ tục hành chính mà còn lan tỏa tinh thần chính quyền phục vụ.

Sử dụng công nghệ không chỉ cứu người mà còn nối dài tình thương

Công nghệ không chỉ được ứng dụng để cứu người, giúp đời, giải đáp những vấn đề dân sinh thiết yếu, mà còn được đưa vào công việc chăm sóc tình cảm một cách rất gần gũi. Tại Thái Nguyên, Hội Phụ nữ Công an tỉnh đã duy trì chương trình “Mẹ đỡ đầu” nhiều năm qua, đồng hành cùng hàng chục trẻ mồ côi và trẻ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn bằng sự hỗ trợ vật chất, tinh thần, học tập và kỹ năng sống.

Để những vòng tay ấy không bị đứt đoạn theo thời gian hay sự thay đổi nhân sự, họ đã phát triển phần mềm “Vòng tay yêu thương – Quản lý con đỡ đầu”. Công cụ này giúp theo dõi thông tin, lịch sử hỗ trợ, tình hình học tập và sức khỏe của các em một cách hệ thống, minh bạch. Từ đó, tình thương không còn mang tính cá nhân, rời rạc mà trở thành dữ liệu có thể chăm sóc lâu dài, dễ dàng kết nối thêm nguồn lực xã hội.

Những món quà nhỏ, những buổi thăm hỏi định kỳ và sự đồng hành kiên trì được ghi nhận, bảo đảm không một em nào bị lãng quên. Công nghệ ở đây không lạnh lùng, mà thay vào đó trở thành người bạn đồng hành thầm lặng của lòng nhân ái.

Và giữa thế giới số ngày càng phức tạp, hai học sinh ở TP HCM đã quyết định không ngồi yên. Đối mặt với hàng loạt đường link giả mạo, tin nhắn lừa đảo và thông tin sai lệch mỗi ngày, họ đã cùng nhau nghiên cứu, lập trình và cho ra đời dự án Lá Chắn Số, một công cụ phi lợi nhuận với thông điệp giản dị “Kiểm trước – Tin sau”.

Ứng dụng này tập trung vào việc kiểm tra tin giả, kiểm tra link lừa đảo và kiểm tra tin nhắn lừa đảo, góp phần hình thành thói quen an toàn số trong cộng đồng. Dù chỉ được xây dựng bởi hai bạn trẻ, dự án đã tiếp cận hơn một nghìn người dùng, được cộng đồng công nghệ ghi nhận và lọt vào danh sách những giải pháp đổi mới sáng tạo phục vụ người dùng. Từ nhu cầu rất gần gũi của chính mình, họ đã tạo ra một lá chắn nhỏ nhưng đầy ý nghĩa, nhắc nhở mọi người rằng trước khi tin và chia sẻ, hãy dành một phút để xác minh.

Dùng công nghệ để “hợp lực” giải quyết bài toán thực tiễn của con người

Bốn dự án trên thuộc những lĩnh vực khác nhau như hành chính công, y tế, an sinh xã hội và an toàn không gian mạng; với cách tiếp cận từ mô hình tổ chức nhà nước, ứng dụng công nghệ cao, số hóa công tác tình nguyện đến sáng kiến của học sinh. Tuy nhiên, tất cả đều hội tụ ở điểm chung. Đó là lấy con người làm trung tâm, dùng công nghệ để giải quyết vấn đề thực tiễn một cách tinh tế và hướng tới tác động bền vững.

Những dự án này đáp ứng rõ các tiêu chí của Human Act Prize. Sự cam kết thể hiện qua sự kiên trì triển khai dù gặp khó khăn về nguồn lực hay thói quen cũ. Tính bền vững nằm ở khả năng cộng đồng và hệ thống tiếp tục vận hành. Tính sáng tạo ở việc tìm ra cách làm mới, phù hợp với thực tế. Tính tác động đo bằng số người được hỗ trợ, thời gian được rút ngắn, rủi ro được giảm thiểu. Cuối cùng, tính lan tỏa nằm ở khả năng truyền cảm hứng để nhiều người, nhiều địa phương khác cùng hành động.

Human Act Prize 2026 với chủ đề “Hợp lực cộng đồng” không chỉ tôn vinh những gì đã làm được, mà còn kết nối nguồn lực để những mô hình này phát triển xa hơn. Một tổ hành chính công xung kích gõ cửa nhà người già, một chiếc UAV mang máu cấp cứu bay trên bầu trời, một phần mềm giúp tình thương được quản lý bài bản, và công cụ lá chắn số cho cộng đồng, chính là những hình ảnh đẹp nhất của công nghệ và đổi mới sáng tạo vì con người.

Những câu chuyện này hiện đang được cộng đồng đề cử. Họ xứng đáng được nhìn thấy, lan tỏa và tiếp sức. Công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó phục vụ con người và những dự án này đang chứng minh điều đó một cách sống động và thực tế nhất.

Nếu như bạn đang triển khai một dự án ý nghĩa, hoặc biết đến một cá nhân, một tổ chức đang phụng sự những điều tốt đẹp cho xã hội, đặc biệt là dùng công nghệ để hành động vì cộng đồng, hãy cùng Human Act Prize 2026 lan tỏa hành trình ấy ngay hôm nay nhé.