Trong công tác quản lý đầu tư công, chỉ định thầu là hình thức được cho phép nhằm tối ưu thời gian cho các dự án quy mô nhỏ hoặc cấp bách. Tuy nhiên, đi kèm với đó là yêu cầu khắt khe về hiệu quả kinh tế, được cụ thể hóa bằng các ngưỡng tiết kiệm ngân sách. Tại dự án nâng cấp cầu Kênh Lầu (xã Trí Phải, tỉnh Cà Mau), việc Ban Quản lý dự án xã chỉ định thầu cho một doanh nghiệp địa phương với con số tiết kiệm "vừa khít" ngưỡng pháp lý đang thu hút sự quan tâm của giới chuyên môn.

Tiết kiệm "sát nút"

Theo Quyết định số 23/QĐ-BQL ngày 17/03/2026 của Ban Quản lý dự án xã Trí Phải về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu Thi công xây dựng thuộc dự án "Nâng cấp, mở rộng cầu trên tuyến đường Kênh Lầu, xã Trí Phải", Công ty TNHH Xây dựng Gia Thịnh Phát (MST: 2000937999) đã chính thức được lựa chọn.

Điều đáng nói là quy trình lựa chọn nhà thầu này được thực hiện theo hình thức chỉ định thầu. Theo dữ liệu trích xuất, giá dự toán của gói thầu này là 1.850.114.000 đồng. Sau quá trình thương thảo, giá trúng thầu của Công ty TNHH Xây dựng Gia Thịnh Phát được ấn định ở mức 1.756.187.000 đồng.

Làm một phép tính đơn giản, gói thầu này đã tiết kiệm được cho ngân sách nhà nước khoảng 93.927.000 đồng, tương ứng với tỷ lệ tiết kiệm khoảng 5,07%. Con số này chỉ vừa đủ vượt qua ngưỡng 5% (theo điểm b khoản 3 Điều 80 - Nghị định 214/2025/NĐ-CP: Trong quá trình hoàn thiện hợp đồng, chủ đầu tư và nhà thầu thương thảo về giá, bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả kinh tế... chủ đầu tư và nhà thầu thương thảo về giá, bảo đảm tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu)

Năng lực nhà thầu

Công ty TNHH Xây dựng Gia Thịnh Phát có trụ sở tại ấp Thới Bình, Cà Mau. Đây là doanh nghiệp không hề xa lạ với các dự án hạ tầng giao thông và tư vấn tại các địa phương trong tỉnh Cà Mau

Ghi nhận lịch sử năng lực của đơn vị này cho thấy từ khi tham gia mạng đấu thầu quốc gia (năm 2014) đến nay, công ty tham gia khoảng 75 gói thầu và trúng 71 gói – chỉ trượt 4 gói – một con số rất ấn tượng.

Từ các gói thầu tư vấn khảo sát chỉ vài chục triệu đồng đến các gói thầu xây lắp quy mô hàng trăm triệu và hàng tỷ đồng, Công ty TNHH Xây dựng Gia Thịnh Phát thường xuyên giành chiến thắng.

Việc một doanh nghiệp am hiểu địa bàn, có máy móc thiết bị sẵn tại chỗ được chỉ định thầu là điều dễ hiểu để đảm bảo tiến độ 180 ngày của dự án. Tuy nhiên, khi hình thức chỉ định thầu được lặp lại nhiều lần với cùng một chủ thể, tính cạnh tranh và cơ hội cho các nhà thầu năng lực khác có thể bị hạn chế.

Cơ sở pháp lý và áp lực giải trình

Việc chỉ định thầu gói thầu Thi công xây dựng thuộc dự án "Nâng cấp, mở rộng cầu trên tuyến đường Kênh Lầu, xã Trí Phải" căn cứ vào Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và đặc biệt là Nghị định 214/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ tháng 8/2025. Trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang vận hành tại Cà Mau, trách nhiệm phê duyệt và giải trình của Giám đốc Ban Quản lý dự án cấp xã là cực kỳ quan trọng.

Luật sư Nguyễn Quốc Vũ (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích: "Tại Điều 78 và 79 của Nghị định 214/2025/NĐ-CP, quy trình chỉ định thầu rút gọn hoặc thông thường đều yêu cầu chủ đầu tư phải thương thảo để đảm bảo tiết kiệm tối thiểu cho ngân sách. Việc con số tiết kiệm tại gói thầu xã Trí Phải đạt 5,07% - tức là chỉ vừa chạm ngưỡng quy định - cho thấy quá trình thương thảo diễn ra rất sát sao. Tuy nhiên, chủ đầu tư cần có báo cáo đánh giá cụ thể để chứng minh vì sao không lựa chọn đấu thầu rộng rãi nhằm tìm kiếm mức tiết kiệm cao hơn".

Chuyên gia đấu thầu Vũ Bảo Thông bổ sung: "Thông tư 79/2025/TT-BTC quy định rất rõ về việc đăng tải thông tin. Với các gói thầu chỉ định thầu, dư luận thường soi xét kỹ vào hai yếu tố: năng lực thực tế của nhà thầu và tỷ lệ giảm giá. Một nhà thầu 'quen mặt' trúng với giá sát ngưỡng tiết kiệm quy định luôn là chủ đề cần sự minh bạch tối đa trong báo cáo đánh giá E-HSDT và biên bản thương thảo".

Hiện nay, dự án nâng cấp cầu Kênh Lầu đang bước vào giai đoạn thực hiện. Với một đơn vị có thâm niên như Công ty TNHH Xây dựng Gia Thịnh Phát, người dân xã Trí Phải kỳ vọng vào một công trình chất lượng. Song, ở góc độ quản lý đầu tư, câu hỏi về việc tối ưu hóa ngân sách thông qua các hình thức lựa chọn nhà thầu cạnh tranh hơn vẫn luôn là bài toán cần chính quyền địa phương tỉnh Cà Mau lưu tâm trong các dự án tiếp theo.