Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, chủ tịch UBND xã Nam Dong đã thông qua Quyết định số 234/QĐ-UBND ngày 04/12/2025 về việc phê duyệt nhiệm vụ và dự toán kinh phí thực hiện nhiệm vụ cải tạo, sửa chữa, nâng cấp các hạng mục Trụ sở Đảng uỷ xã Nam Dong. Tổng kinh phí thực hiện dự án được xác định là 1,2 tỷ đồng, sử dụng nguồn kinh phí từ ngân sách tỉnh bổ sung có mục tiêu và ngân sách xã. Dự án nhằm sửa chữa, cải tạo các hạng mục hành chính đang xuống cấp tại địa phương bao gồm nhà hội trường, nhà làm việc xã đội cũ, khu vệ sinh và đài nước hành chính.
Trên cơ sở dự toán kinh phí được phê duyệt, ngày 03/06/2026, Chánh Văn phòng Đảng ủy xã Nam Dong đã ký Quyết định số 36-QĐ/VPĐU về việc phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu cho dự án này. Tổng giá trị các gói thầu thuộc kế hoạch lựa chọn nhà thầu được duyệt là 1,083 tỷ đồng. Trong đó, gói thầu có quy mô lớn nhất là gói thầu xây dựng (chi phí xây lắp) với giá gói thầu cụ thể là 1,043 tỷ đồng. Gói thầu xây dựng được phê duyệt áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn. Nguồn vốn thực hiện được trích từ nguồn ngân sách tỉnh bổ sung có mục tiêu.
Chỉ hai ngày sau khi kế hoạch lựa chọn nhà thầu được phê duyệt, ngày 05/06/2026, Chánh Văn phòng Đảng ủy xã Nam Dong tiếp tục ký Quyết định số 37-QĐ/VPĐU phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu thi công xây dựng công trình. Theo đó, đơn vị được lựa chọn là Công ty TNHH một thành viên XD công trình T&T, có địa chỉ tại số 236 Phan Chu Trinh, xã Cư Jút, tỉnh Lâm Đồng.
Giá được chỉ định thầu cho doanh nghiệp này là 1,043 tỷ đồng. Giá trúng thầu của doanh nghiệp trùng khít hoàn toàn với giá gói thầu được duyệt ban đầu, đồng nghĩa với việc tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước tại gói thầu xây lắp này đạt mức 0 đồng. Loại hợp đồng được ký kết là hợp đồng xây dựng theo hình thức trọn gói, thời gian thực hiện hợp đồng quy định trong vòng 60 ngày.
Dưới góc nhìn pháp lý và chuyên gia đầu tư công, việc triển khai gói thầu theo hình thức chỉ định thầu rút gọn tại một cơ quan hành chính cấp xã phản ánh đúng các đặc thù về hạn mức quy định. Theo Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) việc áp dụng chỉ định thầu rút gọn đối với các gói thầu xây lắp quy mô nhỏ sử dụng vốn ngân sách nhà nước, chi thường xuyên hoặc đầu tư công trong hạn mức cho phép là giải pháp tối ưu để đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị cơ sở vật chất, giảm thiểu các thủ tục hành chính kéo dài. Đối với các gói thầu thực hiện hình thức chỉ định thầu đúng theo quy định pháp luật, việc biên bản thương thảo và quyết định phê duyệt được hoàn tất nhanh chóng là quy trình bình thường, bảo đảm tính kịp thời cho các công trình công cộng cấp cơ sở.
QUY ĐỊNH VỀ TỶ LỆ TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG ĐẤU THẦU
Hiệu quả kinh tế là một trong những mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu, được định nghĩa rõ tại Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Để đạt được mục tiêu này, việc xác định giá gói thầu và kiểm soát giá trúng thầu được quy định chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch đến khi thực hiện hợp đồng.
Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, giá gói thầu phải được tính đúng, tính đủ toàn bộ chi phí, kể cả chi phí dự phòng, phí, lệ phí và thuế. Đặc biệt, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật giá gói thầu trong thời hạn 28 ngày trước ngày mở thầu nếu cần thiết để đảm bảo giá gói thầu sát với giá thị trường, tránh thất thoát ngân sách hoặc gây khó khăn cho nhà thầu. Căn cứ xác định giá gói thầu bao gồm dự toán được duyệt, kết quả lựa chọn nhà thầu của các gói thầu tương tự trong 12 tháng trước đó hoặc các báo giá thị trường (tối thiểu 01 báo giá, khuyến khích nhiều hơn).
Về chỉ số đánh giá, Điểm b Khoản 2 Điều 17 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định "tỷ lệ tiết kiệm trung bình" là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá năng lực, nguồn lực và kết quả thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư trong kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu. Đối với hình thức chỉ định thầu, tính hiệu quả kinh tế được siết chặt hơn:
- Tại quy trình chỉ định thầu thông thường, chủ đầu tư phải quy định mức tỷ lệ tiết kiệm của giá đề nghị trúng thầu trong hồ sơ yêu cầu để làm cơ sở cho nhà thầu chuẩn bị hồ sơ đề xuất.
- Tại quy trình chỉ định thầu rút gọn, chủ đầu tư và nhà thầu phải thương thảo về giá để bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả. Riêng với gói thầu xây lắp quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78, quá trình thương thảo phải đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, để duy trì hiệu quả kinh tế, Điểm a Khoản 5 Điều 70 Luật Đấu thầu nhấn mạnh việc sửa đổi hợp đồng về giá, khối lượng không được vượt giá gói thầu đã ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc dự toán gói thầu được phê duyệt. Việc tuân thủ nghiêm các quy định này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công tại các địa phương mà còn là thước đo trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền trước pháp luật.