Cháy tàu Signature Royal QN-7269... soi lỗ hổng trong quy trình vận hành

Vụ cháy tàu du lịch Signature Royal (QN-7269) thuộc Công ty CP Du lịch quốc tế Kỳ quan Hạ Long xảy ra chiều 27/2/2026 gần hang Cỏ (Vịnh Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh) may mắn không gây thiệt hại về người. Tuy nhiên, phía sau sự cố này là hàng loạt câu hỏi về quy trình kiểm soát an toàn kỹ thuật, phòng cháy chữa cháy và giám sát vận hành tàu du lịch trên vịnh.

SỰ CỐ ĐƯỢC XỬ LÝ KỊP THỜI NHƯNG NGUY CƠ KHÔNG NHỎ

Theo thông tin từ Ban Quản lý di sản thế giới Vịnh Hạ Long – Yên Tử, tàu du lịch Signature Royal, số hiệu QN-7269 là tàu vỏ gỗ, sức chứa 48 chỗ, thuộc Công ty CP Du lịch quốc tế Kỳ quan Hạ Long. Thời điểm xảy ra sự cố, trên tàu có 30 du khách (gồm 28 khách nước ngoài và 2 khách Việt Nam) cùng 11 thuyền viên.

Ngay sau khi phát hiện sự cố, thuyền trưởng và các thuyền viên đã khẩn trương triển khai các biện pháp ứng phó tại chỗ, nhanh chóng đưa toàn bộ hành khách rời sang tàu du lịch Ploma QN-8388 đang hoạt động gần khu vực. Toàn bộ 30 du khách và 11 thuyền viên sức khỏe ổn định.

Nhận được tin báo, Ban Quản lý Di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử đã lập tức huy động lực lượng và phương tiện phối hợp, đồng thời liên hệ với lực lượng thường trực cứu nạn, cứu hộ và lực lượng Cảnh sát Phòng cháy, Chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ tại khu vực Tuần Châu để kịp thời hỗ trợ.

Nguyên nhân vụ cháy cũng đang được cơ quan chức năng điều tra, làm rõ.

Từ những thông tin trên cho thấy kỹ năng xử lý tình huống trong sự cố hoả hoạn tàu du lịch ban đầu khá tốt từ chính thuyền trưởng, thuyền viên, những người có mặt trên tàu và lực lượng chức năng địa phương.

Tuy nhiên, một con tàu đang hoạt động hợp pháp, đã được cấp phép rời bến, lại xảy ra cháy giữa hành trình khiến dư luận đặt ra vấn đề: Liệu công tác kiểm tra tàu du lịch trước khi xuất bến tại Quảng Ninh có được thực hiện nghiêm túc và hiệu quả?.

Thực tiễn, hoạt động tàu du lịch trên Vịnh Hạ Long chịu sự điều chỉnh chung của Nghị định 08/2021/NĐ-CP về quản lý hoạt động đường thủy nội địa, trong đó bao gồm cả việc quản lý phương tiện thủy nội địa (gồm cả tàu du lịch thủy nội địa khi hoạt động trên đường thủy nội địa) và phải thực hiện đầy đủ các quy trình được các điều kiện trước khi xuất bến như: Đăng kiểm định kỳ về thân vỏ, máy móc; Kiểm tra hệ thống điện, nhiên liệu; Trang bị đầy đủ thiết bị cứu sinh, cứu hỏa; Được Cảng vụ cấp phép rời bến theo hành trình…

Tuy nhiên, một cán bộ từng công tác trong lĩnh vực hàng hải cho rằng, khâu kiểm tra nhiều khi mang tính thủ tục. Việc kiểm tra hệ thống điện, kiểm tra bình chữa cháy, khoang máy nếu không làm kỹ, chỉ cần một điểm chập nhỏ cũng có thể gây cháy lan rất nhanh, nhất là với tàu vỏ gỗ.

Tìm hiểu của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, năm 2024, UBND tỉnh Quảng Ninh có Quyết định 43/2024/QĐ-UBND (hiệu lực từ 20/10/2024) về việc Quy định các biện pháp quản lý hoạt động của phương tiện thủy nội địa phục vụ khách du lịch trên vịnh Hạ Long, vịnh Bái Tử Long đã đánh dấu một giai đoạn mới trong quản lý đội tàu du lịch hoạt động trên Vịnh Hạ Long và Vịnh Bái Tử Long cho đến nay.

Theo đó, Quyết định này đã siết chặt mọi điều kiện xuất bến của tàu tham quan như: Buộc phải trang bị thiết bị giám sát hành trình AIS hoặc GPS, camera giám sát buồng máy, hai bên mạn, mũi tàu bảo đảm hoạt động liên tục, kết nối đồng bộ với hệ thống thông tin quản lý, điều hành hoạt động tàu du lịch của tỉnh, Ban Quản lý Vịnh và cơ quan chức năng quản lý để phục vụ công tác bảo đảm an ninh trật tự - trật tự an toàn giao thông, phòng cháy chữa cháy, cứu hộ, cứu nạn khi cần thiết.

Riêng về PCCC, chính quyền tỉnh Quảng Ninh yêu cầu tàu du lịch buộc phải trang bị hệ thống chữa cháy cố định hoặc hệ thống, thiết bị, giải pháp có khả năng chữa cháy tương đương cho buồng máy, đảm bảo tiêu chuẩn. Hệ thống dây điện trên tàu lắp đặt nổi hoặc chìm trong máng cáp, ống chống cháy để tăng cường an toàn chống cháy...

Vấn đề đặt ra là các tàu thuỷ nội địa nói chung và tàu du lịch trên Vịnh Hạ Long có được kiểm tra đột xuất về PCCC hay chỉ kiểm tra theo lịch báo trước?.

Những vấn đề trên sẽ sớm được làm sáng tỏ khi cơ quan chức năng có kết luận điều tra nguyên nhân vụ cháy của tàu tàu du lịch Signature Royal, số hiệu QN-7269.

KHI NÀO TÀU GỖ DU LỊCH TRÊN VỊNH HẠ LONG ĐƯỢC THAY THẾ?

Quảng Ninh đang hướng đến mục tiêu đến năm 2030 sẽ thay thế hoặc đóng mới toàn bộ tàu du lịch vỏ gỗ hiện đang hoạt động trên vịnh Hạ Long và vịnh Bái Tử Long bằng tàu vỏ thép hoặc vật liệu tương đương.

Cụ thể, Quảng Ninh duy trì 508 tàu du lịch tại vịnh Hạ Long, đồng thời thí điểm 20 du thuyền khám phá hoạt động ở các khu vực riêng biệt. Tại Vịnh Bái Tử Long, sẽ bổ sung thêm 100 tàu để tăng cường hoạt động du lịch tại khu vực này.

Từ giai đoạn 2026 đến 2030, tỉnh dự kiến bổ sung thêm 10 du thuyền khám phá và thay thế toàn bộ tàu vỏ gỗ hiện có trên Vịnh Hạ Long và Vịnh Bái Tử Long bằng các tàu vỏ thép hoặc vật liệu tương đương.

Theo số liệu năm 2025, trên vịnh Hạ Long có gần 500 tàu, trong đó hơn 100 tàu vỏ gỗ cần được thay thế hoặc đóng mới.

Tuy nhiên, có thể đặt vấn đề về tốc độ thực thi, dù có kế hoạch đến 2030 nhưng nếu xét dưới góc độ an toàn thì tàu vỏ gỗ có nguy cơ cao hơn về cháy nổ, xuống cấp vật liệu, khả năng chịu va đập và ảnh hưởng môi trường.

Nếu toàn bộ hơn 100 tàu vẫn hoạt động đến sát mốc 2030 mới thay thế, thì trong 4–5 năm tới, rủi ro vẫn còn tồn tại.

Theo Quyết định 43/2024/QĐ-UBND (hiệu lực từ 20/10/2024) về việc Quy định các biện pháp quản lý hoạt động của phương tiện thủy nội địa phục vụ khách du lịch trên vịnh Hạ Long, vịnh Bái Tử Long, Sở Giao thông vận tải (nay là Sở Xây dựng) tham mưu các biện pháp, kế hoạch đẩy nhanh tiến độ thay thế tàu vỏ gỗ bằng tàu vỏ thép hoặc vật liệu tương đương để đảm bảo an toàn, nhất là khả năng chống va, chống chìm và phòng cháy chữa cháy.