Cách đây 4 năm, vào ngày 20/12/2022, GS Thalappil Pradeep được trao Giải thưởng Đặc biệt dành cho nhà khoa học đến từ các nước đang phát triển của VinFuture 2022 (giá trị 500.000 USD), với nghiên cứu hệ thống lọc nước nhiễm ASEN và kim loại nặng với chi phí thấp.
Đến năm 2026, GS Thalappil Pradeep - “cha đẻ” của công nghệ tạo tạo ra 1 lít nước sạch chỉ với 7 VND, trở lại VinFuture với tư cách là thành viên của Hội đồng Giải thưởng.
Nhân dịp này, GS Thalappil Pradeep vừa có những chia sẻ ấn tượng về công nghệ của mình và VinFuture, giải thưởng do tỷ phú Phạm Nhật Vượng và phu nhân Phạm Thu Hương đồng sáng lập.
GS Thalappil Pradeep phát biểu tại lễ trao giải VinFuture 2022. Ảnh: VFP
Sau 4 năm được vinh danh ở VinFuture, GS Thalappil Pradeep cho biết: “Điều đầu tiên và quan trọng nhất là các công nghệ của chúng tôi đã có những bước tiến mới. Chúng tôi đang nhìn nhận tài nguyên nước như hệ thống tổng thể, nơi sự cộng hưởng của nhiều đổi mới sáng tạo có thể tạo ra sự chuyển đổi cho xã hội”.
Theo GS, hành trình của nghiên cứu đã trải qua 3 bước chuyển dịch lớn: Từ việc xử lý các bài toán nước sạch đơn lẻ, tiến lên kiến tạo “trí tuệ về nước” (tích hợp AI, Big Data và IoT để quản trị nguồn nước thông minh) và hiện nay là hướng tới một hệ sinh thái công nghệ có khả năng trao quyền và thúc đẩy sự phát triển của các cộng đồng.
“Chúng tôi đã thành lập Trung tâm Quốc tế về Nước sạch (International Centre for Clean Water), cho phép bất cứ ai cũng có thể tham gia phát triển và triển khai các công nghệ về nước. Chúng tôi sẽ hỗ trợ họ trong toàn bộ quá trình này. Đến nay, Trung tâm đã hỗ trợ hơn 40 doanh nghiệp thành lập và đi vào hoạt động”, chủ nhân Giải thưởng Đặc biệt dành cho nhà khoa học đến từ các nước đang phát triển của VinFuture 2022 chia sẻ.
Sứ mệnh và tầm nhìn khác biệt của giải thưởng VinFuture
GS Thalappil Pradeep nhận Giải thưởng Đặc biệt dành cho nhà khoa học đến từ các nước đang phát triển của VinFuture 2022. Ảnh: VFP
“Tôi trở lại với một trọng trách mới. Nếu khoảnh khắc được xướng tên nhận giải mang đến niềm vui và niềm tự hào thì vai trò thành viên Hội đồng Giải thưởng lại đặt lên vai tôi một trách nhiệm lớn lao. Ở vai trò “cầm cân nảy mực”, chúng tôi phải giữ được sự khách quan và công bằng. Mỗi đề cử đều cần được xem xét thấu đáo và mọi ý kiến đều xứng đáng được lắng nghe”, GS Thalappil Pradeep chia sẻ về vai trò mới tại VinFuture.
Theo GS, lý do lớn nhất khiến ông tiếp tục đồng hành cùng với VinFuture là sứ mệnh và tầm nhìn khác biệt của giải thưởng. Đối với ông, khoa học trước hết và trên hết phải góp phần cải thiện cuộc sống con người. Nếu khoa học không góp phần cải thiện đời sống con người thì khoa học vẫn chưa hoàn thành sứ mệnh của mình. Vì vậy, theo ông, thước đo cuối cùng của khoa học là: Khoa học đã tạo ra những thay đổi tích cực gì cho cuộc sống con người?
“VinFuture đã cho thấy công trình được tôn vinh không chỉ là một phát minh hay ý tưởng, mà còn là mục đích nhân văn đằng sau những đổi mới sáng tạo ấy. Khám phá khoa học và tác động xã hội không phải là hai khái niệm tách rời nhau. Tôi thấy vô cùng vinh dự khi được theo đuổi và thúc đẩy tầm nhìn ấy”, GS Thalappil Pradeep bày tỏ.
Theo GS, tác động của một công trình khoa học thường chỉ được nhìn nhận đầy đủ sau nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ. Nó không thể cân đo đong đếm bằng số lượng bài báo quốc tế, càng không thể gói gọn trong một mô hình triển khai đơn lẻ. Do đó, khi đánh giá một đổi mới sáng tạo, chúng ta cần xem xét nhiều yếu tố khác nhau như quy mô tác động, khả năng chi trả, khả năng tiếp cận và mức độ phổ cập của công nghệ.
GS cũng nhận ra rằng, những tác động mang tính chuyển đổi của khoa học có thể xuất phát từ bất kỳ nơi nào trên thế giới. Chính hành trình của bản thân đã giúp GS hiểu rằng, sự xuất sắc trong khoa học không bị giới hạn bởi ranh giới địa lý, đổi mới sáng tạo có thể xuất hiện ở bất cứ đâu.
Đóng góp của GS Thalappil Pradeep là minh chứng cho thấy các nước đang phát triển có thể tạo ra đổi mới khoa học mang tầm thế giới.
Theo GS, các nước đang phát triển cũng là nơi tập trung lực lượng dân số trẻ đông đảo. Đây là những con người mang trong mình nhiều khát vọng phát triển. Những khát vọng vươn lên này hay các thách thức đang phải đối mặt có thể được hiện thực hóa và giải quyết thông qua con đường đổi mới sáng tạo.
GS Thalappil Pradeep tin rằng các giải pháp sinh ra từ khu vực Nam Bán cầu sẽ không chỉ dừng lại ở việc xử lý các thách thức mang tính địa phương, mà còn là chìa khóa để giải quyết những vấn đề toàn cầu. Trong tương lai không xa, theo GS, nhiều giải pháp ra đời từ các nước đang phát triển sẽ mang lại lợi ích cho cả thế giới.
“Tôi muốn dành sự trân trọng đặc biệt cho những người sáng lập Quỹ Giải thưởng VinFuture”
GS Thalappil Pradeep cùng các đồng nghiệp và sinh viên. Ảnh: NVCC
Từng được vinh danh và giờ đây là thành viên Hội đồng Giải thưởng, GS Thalappil Pradeep nhận định, VinFuture đóng vai trò như một nhịp cầu kết nối các nhà khoa học vượt qua mọi ranh giới quốc gia và lĩnh vực nghiên cứu. Theo GS, cùng với sức lan tỏa và tầm ảnh hưởng của Giải thưởng, việc thúc đẩy các mối quan hệ hợp tác để cùng giải quyết những thách thức lớn của nhân loại sẽ trở thành tiến trình tất yếu. Đáng chú ý, sự hợp tác sẽ hình thành một cách tự nhiên.
GS phân tích, những vấn đề chung sẽ tạo ra những trách nhiệm chung. Khi có những cơ chế hỗ trợ nghiên cứu các vấn đề chung đó, đồng thời tạo ra nhiều cơ hội hơn để giới khoa học cùng tham gia tìm kiếm lời giải, chúng ta sẽ có một thế giới tốt đẹp hơn. Giải thưởng VinFuture đang tạo ra một nền tảng như thế.
“Tôi cũng muốn dành sự trân trọng đặc biệt cho những nhà sáng lập Quỹ Giải thưởng VinFuture. Họ đã đi trước với nhận thức rằng, khi khoa học tạo ra tác động tích cực đến xã hội, nó xứng đáng được tôn vinh. Đáng trân quý hơn khi tư tưởng này xuất phát từ một quốc gia đang phát triển và được hiện thực hóa bằng một giải thưởng quy mô và sức lan tỏa toàn cầu. Tôi thực sự ngưỡng mộ tầm nhìn đó!”, GS Thalappil Pradeep dành sự trân trọng cho hai nhà sáng lập Quỹ VinFuture.
GS Thalappil Pradeep (sinh ngày 8/7/1963 tại Panthavoor, Kerala, Ấn Độ) là GS hóa học tại Khoa Hóa học tại Viện Công nghệ Ấn Độ Madras. Ông lấy bằng Tiến sĩ Vật lý tại Viện Khoa học Ấn Độ, Bangalore trong giai đoạn từ năm 1986 - 1991. Sau đó, ông đã dành khoảng 2 năm làm nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại Đại học California với GS David A. Shirley. Từ đó, ông làm việc tại Viện Công nghệ Ấn Độ Madras.
GS Pradeep chủ yếu nghiên cứu trong lĩnh vực vật liệu phân tử và bề mặt. Các vật liệu và hiện tượng mà GS khám phá được áp dụng cho việc lọc làm sạch nước và môi trường với chi phí thấp. Đáng chú ý, một số nghiên cứu của ông được chuyển thành các sản phẩm áp dụng trong cuộc sống thường ngày.
Tại VinFuture 2022, GS Thalappil Pradeep được vinh danh với công nghệ sử dụng nano kim loại với ưu điểm chi phí thấp, dễ dàng lắp đặt và sử dụng. Thành quả là 1 lít nước sạch chỉ có giá 0,0003 USD, tương đương với 7 VNĐ.
Trên thực tế, hệ thống lọc nước này đã được lắp đặt ở nhiều nơi ở Ấn Độ, những nơi nguồn nước bị nhiễm sắt, urani và asen, cung cấp nước uống sạch cho 1,3 triệu người mỗi ngày. Hệ thống này cũng được kỳ vọng có thể giải quyết bài toán nước sạch cho khoảng 785 triệu người trên toàn thế giới.
