Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, trong công tác quản lý và sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước chi cho đầu tư công năm 2026, hoạt động đấu thầu tại UBND phường Hưng Phú (thành phố Cần Thơ) đang thu hút sự chú ý của dư luận khi cùng trong ngày 04/08/2026, địa phương này đã công bố 2 quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, trao liên tiếp 2 gói thầu xây lắp quy mô gần 10 tỷ đồng cho một nhà thầu là Công ty TNHH Xây dựng Bình Nguyên Xanh.
Đáng nói, cả 2 gói thầu thi công xây dựng hạ tầng dân sinh trọng điểm trên địa bàn phường đều được tổ chức theo hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng. Với tổng dự toán 2 gói thầu là 9.870.337.254 đồng, tổng giá trúng thầu của doanh nghiệp đạt 9.697.154.876 đồng, ngân sách nhà nước tiết kiệm sau đấu thầu khoảng 173.182.378 đồng, tương đương 1,75%.
Cùng một ngày, nhận 2 gói thầu xây lắp gần 9,7 tỷ đồng
Cụ thể, tại gói thầu Xây lắp thuộc dự án Nâng cấp, mở rộng tuyến đường rạch Xẻo Gừa (từ cầu Khánh Bình đến cầu Xẻo Bèo), phường Hưng Phú, thành phố Cần Thơ có số E-TBMT: IB2600280247-00, do Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Hưng Phú làm đại diện chủ đầu tư. Gói thầu được phê duyệt Kế hoạch lựa chọn nhà thầu theo Quyết định số 2455/QĐ-UBND ngày 08/05/2026 của Chủ tịch UBND phường Hưng Phú với giá gói thầu ban đầu là 6.050.578.651 đồng.
Sau đó, UBND phường Hưng Phú ban hành Quyết định số 2684/QĐ-UBND ngày 01/06/2026 phê duyệt điều chỉnh dự toán và Quyết định số 2727/QĐ-UBND ngày 03/06/2026 phê duyệt dự toán gói thầu lên 6.377.013.949 đồng. Trên cơ sở Quyết định số 2807/QĐ-UBND ngày 11/06/2026 phê duyệt E-HSMT, gói thầu được phát hành rộng rãi qua mạng theo phương thức Một giai đoạn một túi hồ sơ, loại hợp đồng trọn gói, thời gian thực hiện 180 ngày.
Biên bản mở thầu ngày 22/06/2026 ghi nhận 2 nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu gồm: Công ty TNHH MTV Tư vấn Đầu tư Xây dựng PCI (Mã số thuế: 1801070233) chào giá 5.970.643.640 đồng và Công ty TNHH Xây dựng Bình Nguyên Xanh (Mã số thuế: 1801598175) chào giá 6.269.329.762 đồng.
Dù Công ty PCI chào giá thấp hơn đối thủ tới 298.686.122 đồng và xếp thứ nhất về giá, nhà thầu này vẫn bị tổ chuyên gia thuộc Công ty TNHH Tư vấn Đấu thầu Cát An đánh giá không đạt tại bước đánh giá chi tiết thiết bị thi công chủ yếu với lý do Hợp đồng nguyên tắc số 09/HĐTTB ngày 17/06/2026 ký với Công ty CP Bê tông 620 Châu Thới sử dụng mẫu con dấu đã hết giá trị sử dụng.
Ngày 27/07/2026, ông Nguyễn Đăng Khoa - Chủ tịch UBND phường Hưng Phú đã ký Quyết định số 3374/QĐ-UBND (chứng thư số ký ngày 04/08/2026 lúc 10:52:01) phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho Công ty TNHH Xây dựng Bình Nguyên Xanh trúng thầu với giá 6.269.329.762 đồng. So với giá dự toán gói thầu 6.377.013.949 đồng, mức giảm giá đạt 107.684.187 đồng, tương ứng 1,69%.
Tương tự, tại gói thầu Xây lắp thuộc dự án Kè sạt lở kênh Thạnh Đông, phường Hưng Phú có số E-TBMT: IB2600279660-00, được phê duyệt Kế hoạch lựa chọn nhà thầu tại Quyết định số 1451/QĐ-UBND ngày 08/05/2026 của Chủ tịch UBND phường Hưng Phú.
Dự toán gói thầu sau đó được điều chỉnh lên mức 3.493.323.305 đồng theo Quyết định số 2688/QĐ-UBND ngày 01/06/2026 và Quyết định số 2731/QĐ-UBND ngày 03/06/2026. E-HSMT được phê duyệt theo Quyết định số 2811/QĐ-UBND ngày 11/06/2026 của Chủ tịch UBND phường Hưng Phú, loại hợp đồng trọn gói, thời gian thực hiện 150 ngày.
Tại biên bản mở thầu ngày 22/06/2026, có 3 nhà thầu tham dự gồm: Liên danh kênh Thạnh Đông chào giá 3.309.825.500 đồng; Công ty TNHH Xây dựng Thương mại Kim Quang Hưng (Mã số thuế: 1801241520) chào giá 3.383.489.362 đồng; và Công ty TNHH Xây dựng Bình Nguyên Xanh chào giá cao nhất là 3.427.825.114 đồng.
Quá trình xét thầu, Công ty Kim Quang Hưng bị loại ngay từ bước đánh giá tính hợp lệ do quy mô tài chính năm 2025 vượt tiêu chí doanh nghiệp nhỏ theo Điều 5 Nghị định số 80/2021/NĐ-CP và Mục E-CDNT 5.1(e) E-HSMT.
Còn Liên danh kênh Thạnh Đông chào giá thấp nhất (thấp hơn Bình Nguyên Xanh 117.999.614 đồng) cũng bị loại ở bước đánh giá thiết bị do Hợp đồng nguyên tắc số 12/HĐTTB ngày 17/06/2026 ký với Công ty CP Bê tông 620 Châu Thới vướng lỗi mẫu con dấu hết giá trị sử dụng.
Kết quả, tại Quyết định số 3396/QĐ-UBND ngày 28/07/2026 (ký số ngày 04/08/2026 lúc 10:56:10), Chủ tịch UBND phường Hưng Phú Nguyễn Đăng Khoa đã phê duyệt cho Công ty TNHH Xây dựng Bình Nguyên Xanh trúng thầu với giá 3.427.825.114 đồng. Gói thầu tiết kiệm 65.498.191 đồng, tương ứng 1,87%.
Góc nhìn chuyên môn về bảo đảm tính cạnh tranh thực chất và hiệu quả kinh tế
Phân tích trên tinh thần xây dựng và khách quan về công tác đấu thầu đầu tư công, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) cho biết: Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 57/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15) xác định rõ 05 mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu là nhằm bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch, hiệu quả kinh tế và trách nhiệm giải trình. Trong bối cảnh các gói thầu xây lắp phục vụ hạ tầng dân sinh được tổ chức đấu thầu rộng rãi qua mạng, việc các hồ sơ dự thầu có mức giá đề xuất tối ưu hơn gặp phải vướng mắc về mặt hình thức tài liệu chứng minh thiết bị từ bên thứ ba là tình huống kỹ thuật đáng lưu ý.
Để bảo đảm hài hòa giữa tính tuân thủ pháp lý chặt chẽ và mục tiêu tối ưu hóa chi phí đầu tư công, các chủ thể tham gia cuộc thầu cần chú trọng hơn nữa công tác hoàn thiện hồ sơ dự thầu cũng như sự phối hợp trao đổi, làm rõ thông tin theo đúng trình tự luật định.
Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.
[Kỳ 2:] Đấu thầu tại phường Hưng Phú Cần Thơ: Điểm nghẽn loại nhà thầu giá thấp
BẢO ĐẢM CẠNH TRANH VÀ MỤC TIÊU HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG ĐẤU THẦU QUA MẠNG
Hoạt động lựa chọn nhà thầu sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước được điều chỉnh bởi hệ thống quy định pháp luật chặt chẽ, hướng đến 05 mục tiêu cốt lõi quy định tại khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 57/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15): cạnh tranh, công bằng, minh bạch, hiệu quả kinh tế và trách nhiệm giải trình.
Nguyên tắc bảo đảm cạnh tranh và quy chuẩn hồ sơ mời thầu: Căn cứ khoản 3 Điều 44 Luật Đấu thầu, hồ sơ mời thầu (E-HSMT) tuyệt đối không được nêu bất kỳ điều kiện nào nhằm hạn chế sự tham gia của nhà thầu hoặc tạo lợi thế cho một hoặc một số nhà thầu gây ra sự cạnh tranh không bình đẳng. Bám sát khoản 4 Điều 44 Luật này và khoản 5 Điều 26 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP ngày 04/08/2025 của Chính phủ, mọi tiêu chí đánh giá vi phạm quy định hạn chế cạnh tranh đều bị coi là vô hiệu, không phải là căn cứ để xem xét, đánh giá hồ sơ dự thầu (E-HSDT) và loại bỏ nhà thầu.
Cơ chế ưu đãi đối với doanh nghiệp siêu nhỏ và doanh nghiệp nhỏ: Căn cứ điểm đ khoản 2 Điều 10 Luật Đấu thầu và khoản 2 Điều 8 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, đối với gói thầu xây lắp thuộc dự án đầu tư công có giá gói thầu không quá 05 tỷ đồng, chủ đầu tư chỉ cho phép nhà thầu là doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ tham dự thầu. Đây là quy chuẩn pháp lý bắt buộc nhằm hỗ trợ và phát triển khối doanh nghiệp quy mô nhỏ tại địa phương; trường hợp đã tổ chức đấu thầu trực tuyến nhưng không có doanh nghiệp nhỏ hoặc siêu nhỏ nào đáp ứng yêu cầu, chủ đầu tư mới được tổ chức đấu thầu lại và cho phép các loại hình doanh nghiệp khác tham dự thầu.
Trách nhiệm người đứng đầu trong tối ưu hóa ngân sách: Thực hiện nghiêm túc chỉ đạo tại Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ, người đứng đầu cơ quan chủ quản và chủ đầu tư chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về kết quả công tác đấu thầu thuộc phạm vi quản lý. Quy chuẩn này quy định cụ thể việc gắn vai trò của người đứng đầu chủ đầu tư với hiệu quả kinh tế thực tế và trách nhiệm giải trình, phòng ngừa rủi ro lãng phí nguồn lực tài chính công.
Kiểm soát rủi ro trùng lặp nguồn lực thi công thực địa: Căn cứ hướng dẫn của Bộ Tài chính tại Công văn số 5557/BTC-QLĐT ngày 05/05/2026 và khoản 2 Điều 29 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, đối với các gói thầu sử dụng vốn đầu tư công, chủ đầu tư có trách nhiệm thực hiện đồng bộ các giải pháp rà soát dự toán và kiểm soát chặt chẽ hiện trường thi công. Chủ đầu tư cùng đơn vị tư vấn giám sát có nghĩa vụ rà soát, đối chiếu và ngăn ngừa tình trạng nhà thầu bố trí trùng lặp nhân sự chủ chốt, thiết bị thi công chuyên dụng khi thực hiện đồng thời nhiều gói thầu trong cùng một thời điểm, bảo đảm tính khả thi của biện pháp tổ chức thi công, đáp ứng đúng tiến độ và tiêu chuẩn chất lượng kỹ thuật của công trình.