Tại tọa đàm với chủ đề "Căn hộ du lịch: Điều gì quyết định giá trị trong chu kỳ mới?" do Báo Xây dựng phối hợp với UBND tỉnh Gia Lai và Tập đoàn FLC tổ chức ngày 30/10, ông Chử Văn Hải, Phó Vụ trưởng, Phó Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản, cho biết pháp luật hiện hành đã có những quy định cụ thể liên quan đến quyền sở hữu căn hộ du lịch, biệt thự du lịch.
Người mua căn hộ du lịch có những quyền gì?
Tuy nhiên, để các quy định đi vào thực tiễn, bảo đảm quyền lợi của nhà đầu tư và người mua, cần làm rõ cả quyền sở hữu, quyền khai thác lẫn những nghĩa vụ đi kèm với loại hình bất động sản này.
Theo ông Hải, người mua được cấp Giấy chứng nhận theo đúng quy định pháp luật khi đáp ứng đầy đủ điều kiện. Quyền sở hữu tài sản gắn liền với quyền sử dụng đất được xác lập theo quy định, áp dụng cả đối với đất thương mại, dịch vụ. Trên cơ sở đó, chủ sở hữu có quyền sử dụng và khai thác tài sản theo quy định pháp luật.
Đáng chú ý, người mua còn có quyền đưa tài sản tham gia các hoạt động kinh doanh như góp vốn, liên kết với tổ chức, cá nhân khác để kinh doanh dịch vụ hoặc thực hiện các hình thức hợp tác kinh tế. Chủ sở hữu cũng có thể được phân chia thu nhập, lợi ích kinh tế phát sinh từ hoạt động khai thác, kinh doanh tài sản.
Như vậy, quyền của người mua bất động sản du lịch không chỉ dừng ở việc sở hữu và sử dụng tài sản mà còn bao gồm quyền khai thác, tham gia hoạt động kinh doanh và hưởng lợi ích kinh tế từ tài sản theo quy định.
Tuy nhiên, đi cùng với những quyền lợi này là các nghĩa vụ được xác lập trong hợp đồng với chủ đầu tư. Chẳng hạn, nếu hợp đồng quy định chủ sở hữu được hưởng lợi ích từ hoạt động khai thác tài sản thì người mua cũng phải thực hiện những nghĩa vụ tương ứng, bao gồm chi phí quản lý, vận hành và khai thác phần sở hữu chung.
Do đó, khi mua bất động sản nghỉ dưỡng trong các khu du lịch, nhà đầu tư cần tìm hiểu kỹ không chỉ quyền sở hữu, quyền khai thác mà cả những nghĩa vụ tài chính và trách nhiệm liên quan đến hoạt động quản lý, vận hành tài sản.
Ông Chử Văn Hải, Phó Vụ trưởng, Phó chánh văn phòng Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản.
4 vấn đề cần giải quyết để bảo vệ quyền lợi người mua căn hộ du lịch
Để bảo đảm quyền lợi của các bên và tạo môi trường đầu tư minh bạch, ông Hải cho rằng cần tập trung vào 4 vấn đề chính.
Thứ nhất, xác lập rõ quyền sở hữu và trách nhiệm của chính quyền địa phương. Theo ông Hải, các địa phương cần rà soát, xác định rõ quyền sở hữu đối với từng loại hình bất động sản du lịch; đồng thời thực hiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất cho người mua khi đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định pháp luật.
Thứ hai, cải thiện môi trường đầu tư, rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục hành chính. Điều nhà đầu tư quan tâm không chỉ là tiềm năng dự án mà còn là hiệu quả đầu tư và thời gian hoàn tất các thủ tục pháp lý.
Do đó, chính quyền địa phương cần công khai quy hoạch, định hướng phát triển kinh tế - xã hội và chiến lược du lịch để doanh nghiệp có cơ sở lựa chọn cơ hội đầu tư phù hợp.
Cùng với đó, cần tiếp tục đơn giản hóa, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ. Các địa phương có thể nghiên cứu việc thực hiện đồng bộ, lồng ghép những thủ tục phù hợp nhằm đẩy nhanh tiến độ dự án, nhưng vẫn phải bảo đảm đầy đủ yêu cầu pháp lý, tránh phát sinh vướng mắc và tồn đọng trong quá trình triển khai.
Thứ ba, minh bạch thông tin để bảo vệ quyền lợi người mua. Ông Hải cho rằng, người mua cần biết rõ mình đang sở hữu loại tài sản gì, thời hạn sở hữu bao lâu, có những quyền gì và được khai thác, sử dụng tài sản trong phạm vi nào.
Vì vậy, việc công khai, minh bạch thông tin về bất động sản đưa vào kinh doanh, trong đó có bất động sản du lịch, đóng vai trò đặc biệt quan trọng.
Hiện Bộ Xây dựng đang xây dựng hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản, hướng tới công khai, minh bạch dữ liệu dự án. Đây sẽ là kênh giúp người mua tiếp cận thông tin, đánh giá tình trạng pháp lý trước khi quyết định giao dịch.
Thứ tư, tăng cường kiểm tra và xử lý vi phạm. Các cơ quan chức năng cần thường xuyên thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm những hành vi vi phạm, nhất là tình trạng đưa bất động sản vào kinh doanh khi chưa đủ điều kiện hoặc không thực hiện đúng cam kết với khách hàng.
Theo ông Hải, bảo đảm quyền sở hữu, minh bạch thông tin, cải cách thủ tục đầu tư và tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm cần được thực hiện đồng bộ. Đây là những yếu tố quan trọng để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên, tạo môi trường đầu tư minh bạch và thúc đẩy thị trường bất động sản du lịch phát triển bền vững.
Bài toán quản lý, vận hành khi căn hộ có nhiều chủ sở hữu
Ở góc độ địa phương, ông Lê Đăng Tuấn, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Gia Lai, cho rằng bên cạnh quy hoạch, thủ tục đầu tư và hạ tầng, cơ chế quản lý, vận hành căn hộ du lịch sau khi dự án hoàn thành và chuyển nhượng cho người mua cũng là vấn đề cần được quan tâm.
Theo ông Tuấn, khoảng 10 năm trước, khi loại hình căn hộ du lịch bắt đầu được chú ý, hành lang pháp lý vẫn còn nhiều vướng mắc. Đến nay, những khó khăn này đã từng bước được tháo gỡ. Tuy nhiên, việc quản lý, vận hành các công trình có nhiều chủ sở hữu vẫn đặt ra những câu hỏi cần có lời giải rõ ràng.
"Khi chủ đầu tư đã bán hết căn hộ, ai sẽ chịu trách nhiệm quản lý, vận hành công trình? Cơ chế quản lý giữa chủ đầu tư và các chủ sở hữu căn hộ sẽ được thực hiện thế nào để tránh phát sinh tranh chấp?", ông Tuấn đặt vấn đề.
Lãnh đạo Sở Xây dựng Gia Lai cho rằng cần nghiên cứu các quy định cụ thể về vấn đề này, trong đó có thể vận dụng những cơ chế phù hợp trong quản lý, vận hành nhà chung cư.
Bởi dù công việc quản lý, vận hành có thể được giao cho đơn vị chuyên môn thực hiện, cơ chế tổ chức và phân định trách nhiệm giữa các bên vẫn tác động trực tiếp đến quyền lợi của người sở hữu căn hộ, cũng như hiệu quả khai thác kinh doanh của bất động sản du lịch.
Ông Ngô Thanh Hoàng, Phó Giám đốc Công ty CP Đầu tư Du lịch và Dịch vụ Kim Cúc, Phó Ban Quản lý Vận hành chuỗi khách sạn Anya Hotel Group Quy Nhơn.
Ở góc độ đơn vị vận hành, ông Ngô Thanh Hoàng, Phó giám đốc Công ty CP Đầu tư Du lịch và Dịch vụ Kim Cúc, Phó Ban quản lý vận hành chuỗi khách sạn Anya Hotel Group Quy Nhơn, cho rằng để dung hòa lợi ích trong khai thác căn hộ du lịch, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chủ đầu tư, chủ sở hữu căn hộ và đơn vị vận hành trên cơ sở những nguyên tắc, cơ chế thống nhất.
Theo ông, hoạt động vận hành không chỉ dừng ở quản lý tài sản, dịch vụ mà còn phải chủ động kết nối các sản phẩm du lịch, hình thành chuỗi dịch vụ và nâng cao sức cạnh tranh của cả quần thể nghỉ dưỡng.
Đặc biệt, với Quy Nhơn, việc mở rộng kết nối hàng không, thu hút các chuyến bay đưa khách trực tiếp đến điểm đến là giải pháp quan trọng để gia tăng lượng khách, cải thiện hiệu quả khai thác và nâng cao giá trị bất động sản nghỉ dưỡng.
Ông Hoàng kỳ vọng địa phương thu hút thêm các nhà đầu tư chuyên nghiệp, chú trọng cả phát triển dự án lẫn chất lượng dịch vụ, trải nghiệm du lịch. Khi chủ đầu tư, chủ sở hữu và đơn vị vận hành phối hợp hiệu quả, đồng thời thị trường khách được mở rộng, giá trị bất động sản du lịch mới có thể được nâng lên bền vững.
