Dấu hỏi về tính cạnh tranh tại gói thầu giao thông ở xã Mỹ Lộc?
Vừa qua, Ban Quản lý dự án xã Mỹ Lộc đã ban hành Quyết định số 134/QĐ-BQLDA phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho gói thầu Xây dựng thuộc công trình Đường Chùa Thiên Mụ. Tuy nhiên, diễn biến của cuộc thầu này đang thu hút sự quan tâm của dư luận bởi sự tương quan lực lượng và kết quả đánh giá kỹ thuật đầy bất ngờ.
Cuộc đấu "lệch pha"
Theo tìm hiểu của phóng viên Báo Tri thức và Cuộc sống, dự án Đường Chùa Thiên Mụ có tổng mức đầu tư 14 tỷ đồng, trong đó giá gói thầu xây lắp được xác định là 11.521.756.000 đồng. Hình thức lựa chọn nhà thầu là đấu thầu rộng rãi qua mạng theo phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ.
Biên bản mở thầu ngày 20/04/2026 ghi nhận có 02 nhà thầu tham gia gồm: Liên danh Đường Chùa Thiên Mụ (bao gồm Công ty TNHH Nam Khang và Công ty TNHH Nam Huy Khang) và Công ty Cổ phần Xây dựng Thủy lợi Long An. Liên danh Đường Chùa Thiên Mụ đưa ra giá dự thầu 11.135.936.050 đồng. Trong khi đó, nhà thầu đến từ Long An chào giá 11.515.898.000 đồng – mức giá bám rất sát giá gói thầu.
Tuy nhiên, cuộc cạnh tranh này đã kết thúc chóng vánh ngay từ bước đánh giá kỹ thuật. Theo Báo cáo đánh giá E-HSDT số 422/BCĐG-TCG của Tổ chuyên gia, Công ty Cổ phần Xây dựng Thủy lợi Long An đã bị loại vì hồ sơ dự thầu không đáp ứng yêu cầu. Đáng chú ý là lý do loại nhà thầu này lại nằm ở những sai sót kỹ thuật rất cơ bản.
Cụ thể, Tổ chuyên gia nhận định thuyết minh biện pháp thi công của nhà thầu Long An chỉ mang tính khái quát, chưa làm rõ biện pháp thực hiện cho các hạng mục đặc thù như cống ngang, cửa xả hay gia cố cừ tại các vị trí xung yếu. Thậm chí, một lỗi logic sơ đẳng đã được chỉ ra: Nhà thầu bố trí công tác hoàn thiện hoàn thành trước khi thi công bê tông mặt đường – một trình tự hoàn toàn ngược với quy trình kỹ thuật xây dựng giao thông. Việc thiếu biểu đồ huy động nhân lực và thiết bị cũng là "điểm trừ" quyết định khiến đơn vị này trượt thầu.
Chân dung liên danh trúng thầu
Thành viên đứng đầu liên danh – Công ty TNHH Nam Khang (MSDN 1100836255) do ông Nguyễn Văn Thành đại diện, có địa chỉ tại Xã Phước Lý, Tỉnh Tây Ninh lại là một “ông lớn” ở phân khúc thầu địa phương. Lịch sử tham gia đấu thầu của doanh nghiệp này vô cùng ấn tượng với 40 gói thầu, trong đó trúng tới 34 gói và chỉ trượt 2 gói. Tổng giá trị trúng thầu tích lũy của Công ty TNHH Nam Khang đã vượt ngưỡng 132.169.409.899 đồng. Đáng chú ý, trong giai đoạn 2025-2026, nhà thầu này liên tục ghi tên mình vào danh sách trúng thầu tại nhiều dự án giao thông, thủy lợi trên địa bàn tỉnh.
Người đồng hành là Công ty TNHH Nam Huy Khang (MSDN 1101729351), có trụ sở tại Xã Phước Lý, Tỉnh Tây Ninh, do ông Đàm Thanh Phương làm đại diện pháp luật. Dù mới phê duyệt đăng ký trên hệ thống từ giữa năm 2023, doanh nghiệp này đã nhanh chóng thể hiện năng lực khi tham gia 7 gói thầu và trúng tới 4 gói. Tổng giá trị trúng thầu (bao gồm cả vai trò độc lập và liên danh) của đơn vị này đạt hơn 15.223.968.000 đồng.
Góc nhìn chuyên gia:
Phân tích về những diễn biến tại gói thầu này, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) cho rằng, việc một nhà thầu bị loại ở bước đánh giá kỹ thuật do sai sót trình tự thi công là tình tiết cần được xem xét kỹ.
"Theo quy định tại Nghị định 214/2025/NĐ-CP, biện pháp thi công là nội dung then chốt để chứng minh năng lực thực hiện hợp đồng. Việc một nhà thầu có kinh nghiệm lại bố trí công tác hoàn thiện trước khi đổ bê tông mặt đường – một lỗi ngược quy trình kỹ thuật cơ bản – không chỉ cho thấy sự hời hợt trong lập hồ sơ mà còn đặt ra nghi vấn về tính cạnh tranh thực chất. Nếu nhà thầu tham dự chỉ để 'đủ số lượng' mà không có ý định trúng thầu, điều này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế của ngân sách", Luật sư Hương phân tích.
Dưới góc độ chuyên môn về đấu thầu, chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ nhận định, tỷ lệ tiết kiệm khoảng 3,35% tại một gói thầu có tính chất kỹ thuật không quá phức tạp là mức thấp. "Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Luật số 90/2025/QH15 đều hướng đến mục tiêu tối thượng là tính cạnh tranh và minh bạch. Khi một đơn vị dày dạn kinh nghiệm tại địa phương liên tục trúng thầu trong bối cảnh đối thủ tự 'ngã ngựa' bằng những lỗi sơ đẳng, Chủ đầu tư là Ban Quản lý dự án xã Mỹ Lộc cần đặc biệt chú trọng đến trách nhiệm giải trình".
Bên cạnh đó, việc thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 01/7/2025 đòi hỏi các cơ quan như Ban Quản lý dự án xã Mỹ Lộc phải nâng cao năng lực quản lý và trách nhiệm giải trình trong từng quyết định phê duyệt.
PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ HỒ SƠ DỰ THẦU ĐỐI VỚI HÀNG HÓA, XÂY LẮP
Điều 58 Luật Đấu thầu quy định các phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu bao gồm: Phương pháp giá thấp nhất; Phương pháp giá đánh giá; Phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá. Phương pháp giá thấp nhất thường áp dụng cho các gói thầu đơn giản, các yêu cầu về kỹ thuật, tài chính được quy định thành các tiêu chuẩn "đạt" hoặc "không đạt". Nhà thầu nào có hồ sơ đáp ứng tất cả các tiêu chuẩn và có mức giá thấp nhất sẽ được xếp hạng thứ nhất.
Phương pháp giá đánh giá (thường dùng cho các gói thầu quy mô lớn) là phương pháp quy đổi các yếu tố về kỹ thuật, chất lượng, tiến độ và giá về cùng một mặt bằng giá để so sánh. Nhà thầu có giá đánh giá thấp nhất là nhà thầu trúng thầu. Cuối cùng, phương pháp kết hợp kỹ thuật và giá áp dụng cho các gói thầu công nghệ cao hoặc có tính chất đặc thù, trong đó điểm tổng hợp được tính theo tỷ trọng (thường kỹ thuật chiếm 70-80%, giá chiếm 20-30%).
Theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP, hội đồng đánh giá (Tổ chuyên gia) phải có chứng chỉ hành nghề đấu thầu và phải chịu trách nhiệm cá nhân về kết quả chấm thầu. Với sự hỗ trợ của công nghệ năm 2026, việc chấm thầu qua mạng giúp loại bỏ các sai sót thủ công và đảm bảo tính khách quan. Người dân và các nhà thầu có thể tra cứu biên bản mở thầu công khai để biết giá dự thầu của các đối thủ, từ đó giám sát được sự minh bạch trong khâu chấm thầu của chủ đầu tư.