Các loài vật trong Sách Đỏ xuất hiện trên Cửu Đỉnh nhà Nguyễn

Trên Cao đỉnh, chiếc đỉnh đầu tiên của Cửu Đỉnh nhà Nguyễn có hình tượng “Trĩ”, nghĩa là chim trĩ, các loài chim họ hàng với gà. Trong Sách Đỏ Việt Nam, nhiều loài chim trĩ được xếp vào hạng Nguy cấp, như trĩ đỏ, gà lôi lam đuôi trắng, gà lôi lam mào trắng...

Một loài vật "Sách Đỏ" khác xuất hiện trên Cao đỉnh là hổ, loài lớn nhất họ Mèo. Trong sách đó Việt Nam, chúng được xếp vào hạng Rất nguy cấp. Ngày nay loài hổ gần như đã biến mất trong môi trường hoang dã ở Việt Nam.

Trên Cao đỉnh cón có hình tượng “Miết”, nghĩa là con ba ba, một nhóm loài rùa mai mềm cỡ nhỏ và vừa. Trong Sách Đỏ Việt Nam, hai loài ba ba Nam Bộ và ba ba gai được xếp vào hạng Sẽ nguy cấp. Ngoài thiên nhiên, các loài ba ba là đối tượng khai thác để làm thực phẩm.

Nhân đỉnh, chiếc đỉnh thứ hai trong Cửu Đỉnh có hình tượng “Khổng tước”, nghĩa là chim công. Trong Sách Đỏ Việt Nam, chim công nằm trong diện Nguy cấp. Số lượng của chúng đã giảm mạnh trong thiên nhiên do bị săn bắn bừa bãi và mất môi trường sống.

Hình tượng “Nhân ngư” trên Nhân đỉnh chỉ các loài "cá ông" như cá voi, cá heo... được coi loài vật thiêng phù trợ người đi biển theo quan niệm dân gian. Trong Sách Đỏ, một số loài cá ông được xếp vào nhóm Nguy cấp hoặc Sẽ nguy cấp như cá nhám voi, cá heo mõm dài, cá heo bụng trắng...

Nếu Cao đỉnh có hổ thì Nhân đỉnh có báo. Trong Sách Đỏ Việt Nam, loài báo hoa mai được xếp vào diện Rất nguy cấp. Do bị săn bắt quá mức và mất rừng nên số lượng của chúng còn rất ít, có nguy cơ tuyệt chủng nếu không có biện pháp bảo vệ tích cực.

Con vật cuối cùng trên Nhân đỉnh là “Đại mạo” nghĩa là con đồi mồi, một loài rùa biển. Trong Sách Đỏ Việt Nam, loạt vật này thuộc diện Nguy cấp. Những năm 1990, đồi mồi đã gần như bị tận diệt do nghề thủ công sử dụng mai, vảy của chúng làm đồ mỹ nghệ bán cho khách du lịch.

Chương đỉnh là chiếc đỉnh thứ ba của Cửu đỉnh. Trên chiếc đỉnh này có hình tượng “Ngạc ngư”, là con cá sấu. Trong Sách Đỏ Việt Nam, cá sấu hoa cà thuộc diện Tuyệt chủng ngoài thiên nhiên, cá sấu Xiêm thuộc diện Rất nguy cấp.

Loài vật Sách Đỏ tiếp theo trên Chương đỉnh là “Tê”, nghĩa là con tê giác. Trong Sách Đỏ Việt Nam, cả hai loài tê giác một sừng và hai sừng đều thuộc diện Tuyệt chủng, trong đó sự tuyệt chủng của tê giác một sừng mới được xác nhận vào năm 2010.

Mời quý độc giả xem video: Giải mã thông điệp ý nghĩa trống đồng Đông Sơn. Nguồn: Đài Phát thanh - Truyền hình Hà Nội.