Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến về dự thảo thông tư sửa đổi, bổ sung một số quy định về việc xác định số lượng tuyển sinh, chương trình đào tạo, tuyển sinh và đào tạo cao đẳng ngành Giáo dục mầm non, đại học và sau đại học, nhằm gia tăng tính minh bạch, giảm rủi ro cho thí sinh và khắc phục tình trạng phân bổ chỉ tiêu quá dàn trải giữa quá nhiều phương thức xét tuyển như hiện nay.

Từ năm 2028, mỗi ngành chỉ áp dụng 1 phương thức xét tuyển

Điểm mới cốt lõi và nhận được sự chú ý lớn nhất trong bản dự thảo này là việc đưa ra quy định siết chặt giới hạn số lượng phương thức tuyển sinh theo lộ trình cụ thể.

Cụ thể, cơ sở đào tạo sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh và mỗi ngành đào tạo, chương trình đào tạo sử dụng 3 phương thức tuyển sinh áp dụng từ năm 2027 và 1 phương thức áp dụng từ năm 2028, không bao gồm phương thức xét tuyển thẳng, xét tuyển đối tượng cử tuyển.”

Cụ thể, Bộ GD-ĐT dự định các trường đại học sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh và mỗi ngành đào tạo, chương trình đào tạo sử dụng 1 phương thức tuyển sinh, không bao gồm phương thức xét tuyển thẳng, xét tuyển đối tượng cử tuyển.

Mỗi phương thức tuyển sinh phải bảo đảm cơ hội cho tất cả các thí sinh tham gia xét tuyển, quy định rõ các tiêu chí đánh giá, xét tuyển, cách thức tính điểm xét bảo đảm chỉ có duy nhất một thang điểm xét tuyển.

Như vậy, nếu dự thảo thông tư được thông qua và ban hành, với ngành học A bất kỳ của trường đại học B, tới đây chỉ được dùng 1 phương thức là xét điểm thi tốt nghiệp THPT, hoặc xét học bạ, hoặc bằng đánh giá năng lực thay vì được xét tuyển đồng thời bằng nhiều phương thức như hiện nay.

Việc ban hành quy định mới này được kỳ vọng sẽ buộc các cơ sở đào tạo phải chuẩn hóa, nâng cao chất lượng thực chất của từng phương thức tuyển sinh, đồng thời giúp thí sinh dễ dàng định hướng học tập, giảm thiểu áp lực và chi phí khi không phải theo đuổi quá nhiều phương thức xét tuyển phức tạp.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng đưa quy định, nguồn xét tuyển vào chương trình đào tạo trình độ đại học là thí sinh có tổng điểm 3 môn thi ở kỳ thi tốt nghiệp THPT của năm tuyển sinh theo tổ hợp xét tuyển của phương thức tuyển sinh đạt tối thiểu 15 điểm theo thang 30. Trường hợp thí sinh không có điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp của phương thức tuyển sinh thì sử dụng tổng điểm thi môn Toán, Ngữ văn và một môn thi khác do Hiệu trưởng cơ sở đào tạo quyết định và thông báo.

Đối với chương trình đào tạo giáo viên, chương trình thuộc lĩnh vực sức khỏe và chương trình thuộc lĩnh vực pháp luật sử dụng kết quả thi tốt nghiệp THPT, yêu cầu đầu vào phải đáp ứng đồng thời Chuẩn chương trình đào tạo (nếu có) và ngưỡng đầu vào được quy định hằng năm.

Với chương trình đào tạo giáo viên và chương trình thuộc lĩnh vực pháp luật không sử dụng kết quả thi tốt nghiệp THPT, dự thảo yêu cầu thí sinh đáp ứng đồng thời Chuẩn chương trình đào tạo (nếu có), đạt ngưỡng đầu vào do Bộ trưởng Bộ GD&ĐT quy định hằng năm và đáp ứng một trong các điều kiện về kết quả học tập.

Cụ thể, thí sinh phải có kết quả trung bình chung học tập được đánh giá mức tốt (học lực xếp loại từ giỏi trở lên) cả năm lớp 12.

Riêng các chương trình Giáo dục thể chất, Sư phạm âm nhạc, Sư phạm mỹ thuật, thí sinh có kết quả học tập cả năm lớp 12 được đánh giá mức khá trở lên và đáp ứng yêu cầu về tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT.

Đối với chương trình đào tạo Giáo dục mầm non trình độ cao đẳng, yêu cầu là kết quả trung bình chung học tập cả năm lớp 12 được đánh giá mức khá, tương ứng học lực xếp loại từ khá trở lên.

Đối với chương trình đào tạo thuộc lĩnh vực sức khỏe có cấp giấy phép hành nghề và không sử dụng kết quả thi tốt nghiệp THPT, thí sinh phải đáp ứng đồng thời Chuẩn chương trình đào tạo (nếu có), đạt ngưỡng đầu vào do Bộ trưởng Bộ GD&ĐT quy định hằng năm và đáp ứng yêu cầu về kết quả học tập.

Theo đó, thí sinh phải có kết quả trung bình chung học tập cả năm lớp 12 được đánh giá mức tốt (học lực xếp loại từ giỏi trở lên).

Riêng các chương trình Điều dưỡng, Y học dự phòng, Hộ sinh, Kỹ thuật phục hình răng, Kỹ thuật xét nghiệm y học, Kỹ thuật hình ảnh y học và Kỹ thuật phục hồi chức năng, thí sinh có kết quả trung bình chung học tập cả năm lớp 12 được đánh giá mức khá trở lên.

Dự thảo cũng quy định ngưỡng đầu vào đối với thí sinh đã tốt nghiệp trình độ trung cấp, cao đẳng cùng nhóm ngành dự tuyển trình độ đại học.

Đề xuất không sử dụng điểm cộng do cơ sở đào tạo tự quy định

Một nội dung đáng chú ý khác là đề xuất không sử dụng điểm cộng do cơ sở đào tạo tự quy định cho thành tích, chứng chỉ hoặc các tiêu chí bổ sung.

Theo Bộ GD&ĐT, dự thảo không bãi bỏ điểm ưu tiên theo khu vực, đối tượng chính sách và không ảnh hưởng đến xét tuyển thẳng theo Quy chế.

Bộ GD&ĐT cho rằng việc sử dụng điểm cộng có thể tạo ra sự khác biệt về cơ hội tiếp cận chứng chỉ, kỳ thi hoặc hoạt động được cộng điểm giữa các thí sinh. Cùng một loại chứng chỉ cũng có thể được quy đổi, cộng điểm và áp dụng ở các tổ hợp khác nhau giữa các trường.

Ngoài ra, một năng lực có thể được ghi nhận hai lần, vừa là thành phần điểm xét tuyển, vừa được cộng thêm, từ đó làm thay đổi thứ tự thí sinh.

Theo hướng đề xuất, thí sinh có chứng chỉ năng lực ngoại ngữ vẫn có thể được quy đổi vào môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển theo quy tắc công khai, hoặc sử dụng để chứng minh yêu cầu đầu vào của chương trình đào tạo bằng ngoại ngữ.

Nguyên tắc được Bộ GD&ĐT đặt ra là một năng lực được ghi nhận một lần, theo cùng quy tắc đối với mọi thí sinh.

Dự thảo còn đưa ra danh mục mã thống nhất để cùng một bản chất xét tuyển được gọi và báo cáo theo cách chuẩn hóa dữ liệu.

Các kỳ thi riêng được dành các mã khai báo từ 402 đến 489; các phương thức kết hợp sử dụng nhóm mã từ 500 đến 599. Các phương thức khác cũng được chuẩn hóa theo hệ thống mã.

Theo Bộ GD&ĐT, việc chuẩn hóa mã nhằm công khai cấu phần, kiểm tra dữ liệu, đồng thời giúp thí sinh dễ hiểu và dễ so sánh hơn. Đây cũng là cách chuẩn hóa phục vụ quản trị dữ liệu trong hệ thống.

Bộ GD&ĐT cho biết dự thảo đang trong quá trình lấy ý kiến. Bộ sẽ tiếp tục đánh giá tác động, lắng nghe ý kiến của thí sinh, cơ sở đào tạo và chuyên gia trước khi ban hành.