Đầu năm 2026, hoạt động đầu tư công tại một số đơn vị cấp xã, phường trên địa bàn thành phố Cần Thơ ghi nhận sự xuất hiện dày đặc của một nhà thầu đến từ địa phương lân cận. Theo các dữ liệu phê duyệt kế hoạch và kết quả lựa chọn nhà thầu, doanh nghiệp tư nhân vật liệu xây dựng Ngọc Yến (viết tắt là Ngọc Yến) đã trở thành cái tên được lựa chọn tin cậy cho nhiều dự án giao thông quan trọng.

Cụ thể, ngày 02/03/2026, ông Nguyễn Hoàng Nhi, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp phường Ngã Năm đã ký Quyết định số 46/QĐ-TTDVTH phê duyệt chỉ định đơn vị này thực hiện gói thầu xây dựng thuộc dự án Nâng cấp, mở rộng đường 01/5. Giá trúng thầu được xác định là 1.549.000.000 đồng, thời gian thực hiện trong 120 ngày. Trước đó, vào ngày 12/02/2026, đơn vị này cũng đã phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu cho dự án trên với tổng giá trị các gói thầu dự kiến hơn 1,7 tỷ đồng, trong đó phần xây dựng chiếm tỷ trọng lớn nhất.

Tương tự, tại xã Tân Long, vào ngày 09/02/2026, Trưởng phòng Kinh tế xã Tân Long là ông Đỗ Cát Lơ đã ký Quyết định số 18/QĐ-PKT chỉ định thầu cho Ngọc Yến thi công công trình duy tu, sửa chữa mặt đường khu vực chợ Thạnh Tân. Gói thầu này có giá 267.176.000 đồng, thực hiện theo hình thức hợp đồng trọn gói trong 30 ngày. Điều đáng chú ý là kế hoạch lựa chọn nhà thầu cho công trình này vừa được phê duyệt trước đó chỉ 3 ngày, vào ngày 06/02/2026.

Phân tích lịch sử năng lực của Ngọc Yến cho thấy một kết quả đáng kinh ngạc. Kể từ khi thành lập vào đầu năm 2017 đến nay, doanh nghiệp này đã tham gia tổng cộng 8 gói thầu và đạt tỷ lệ trúng thầu tuyệt đối 100%. Tổng giá trị trúng thầu ghi nhận được là hơn 5,7 tỷ đồng, chủ yếu thông qua hình thức chỉ định thầu rút gọn. Ngoài hai dự án vừa nêu, Ngọc Yến từng "chinh chiến" và giành thắng lợi tại nhiều gói thầu xây lắp khác do Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị thị xã Ngã Năm và Phòng Quản lý đô thị thị xã Ngã Năm làm bên mời thầu trong giai đoạn 2022 - 2023.

Điểm chung của các gói thầu mà Ngọc Yến tham gia là đều được thực hiện theo phương thức chỉ định thầu rút gọn. Mặc dù đây là hình thức được pháp luật cho phép đối với các gói thầu có giá trị nhỏ hoặc tính chất cấp bách, nhưng việc một nhà thầu liên tục được "xướng tên" tại nhiều dự án khác nhau của cùng một khu vực địa lý đặt ra những dấu hỏi về tính cạnh tranh và công bằng trong công tác đấu thầu.

Dưới góc nhìn pháp lý, Luật sư Nguyễn Văn Lập (TP HCM) chia sẻ:"Theo tinh thần của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, mục tiêu cao nhất của hoạt động đấu thầu là đảm bảo tính cạnh tranh, công bằng và hiệu quả kinh tế. Việc áp dụng chỉ định thầu cần được thực hiện chặt chẽ, tránh tình trạng chia nhỏ gói thầu để áp dụng hình thức này hoặc ưu tiên cho những 'nhà thầu quen'. Cơ quan quản lý cần giám sát kỹ lưỡng trách nhiệm giải trình của các chủ đầu tư khi lựa chọn nhà thầu theo phương thức không qua đấu thầu rộng rãi."

Thực tế, dữ liệu từ hệ thống phân tích đấu thầu cho thấy tỷ lệ tiết kiệm tại các gói thầu chỉ định của Ngọc Yến thường không cao. Tại gói thầu khu vực chợ Thạnh Tân, giá trúng thầu là 267.176.000 đồng so với dự toán xây lắp 281.237.903 đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm khoảng 4,99%. Tại dự án đường 01/5, giá trúng thầu 1.549.000.000 đồng so với dự toán 1.630.686.824 đồng, tỷ lệ tiết kiệm đạt khoảng 5,01%. Mức tiết kiệm này dù cao hơn mức trung bình thường thấy ở các gói chỉ định thầu, nhưng vẫn thấp hơn so với các gói thầu đấu thầu rộng rãi qua mạng.

Việc doanh nghiệp tư nhân vật liệu xây dựng Ngọc Yến "phủ sóng" tại các dự án giao thông nông thôn tại Cần Thơ với tỷ lệ thắng thầu 100% là một tín hiệu cần được các cơ quan chức năng lưu tâm xem xét. Để đảm bảo ngân sách nhà nước được sử dụng hiệu quả nhất, tính minh bạch trong việc thẩm định năng lực và lựa chọn đơn vị thực hiện tại cấp xã, phường cần được đẩy mạnh hơn nữa, đúng theo yêu cầu của Thông tư 79/2025/TT-BTC về đăng tải thông tin đấu thầu trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.