Bí ẩn loài lan nở hoa dưới lòng đất không ai thấy

05/11/2025 19:05

Loài lan Rhizanthella gardneri khiến giới khoa học kinh ngạc khi trọn đời sống dưới lòng đất, kể cả lúc nở hoa. Vì sao một bông lan lại “ẩn mình” kỳ lạ đến vậy?

Tâm Anh (theo Amusingplanet)

Là một trong những loài thực vật độc đáo nhất thế giới, Rhizanthella gardneri là tên khoa học của loài cây thuộc họ Lan, có nguồn gốc từ phía Tây Australia. Ảnh: Jean and Fred Hort.

Không giống như hầu hết các loài thực vật khác, Rhizanthella gardneri không có diệp lục, có nghĩa là nó không thể quang hợp. Ảnh: chookman.id.au.

Vì thiếu chất diệp lục nên loài lan Rhizanthella gardneri không thể thu năng lượng từ Mặt trời. Thay vào đó, chúng ký sinh trên nấm mọc trên rễ của các loài khác như nấm, cây bụi Acacia... Ảnh: chookman.id.au.

Cây hoa lan Rhizanthella gardneri chỉ sống trong các vùng đất mọc cây bụi ở phía Tây Australia. Ảnh: csiro.au.

Nhờ ký sinh hút chất dinh dưỡng và carbon cần thiết thông qua các loài thực vật khác, lan Rhizanthella gardneri có thể phát triển và ra hoa. Ảnh: csiro.au.

Rhizanthella gardneri bắt đầu ra hoa vào cuối tháng 5, đầu tháng 6. Mỗi cây cho ra tới 100 hoa nhỏ, hướng vào trong, với màu sắc đa dạng từ màu kem đến đỏ. Những cánh hoa được bao quanh bởi 6 - 12 lá lớn có màu kem hoặc hồng kem. Ảnh: csiro.au.

Hoa của Rhizanthella gardneri thường nằm sâu dưới mặt mặt đất khoảng 5 - 10 cm. Đôi khi, người ta có thể nhìn thấy hoa của chúng bên dưới lớp đất mỏng. Ảnh: csiro.au.

Do không bao giờ tiếp xúc với ánh sáng Mặt trời nên quá trình thụ phấn và phát tán hạt giống đã thích nghi với sự tồn tại dưới lòng đất. Hoa của Rhizanthella gardneri tỏa ra mùi ẩm mốc nồng nặc, dễ thu hút các loài côn trùng nhỏ sống trong đất như ruồi muỗi hoặc mối. Ảnh: ramcad1.

Hạt của lan Rhizanthella gardneri rất nhỏ và có thể được phát tán cục bộ nhờ kiến hoặc sự di chuyển của đất hơn là gió. Ảnh: Hugo Innes.

Trong nhiều thập kỷ, Rhizanthella gardneri chỉ được phát hiện ở một số ít địa điểm ở phía Tây Australia. Số lượng cây hoa lan này này rất ít và được phân loại là "cực kỳ nguy cấp" khi chỉ có 3 quần thể Rhizanthella gardneri được bảo vệ trong các khu bảo tồn thiên nhiên. Ảnh: ramcad1.