Theo cảnh báo từ Công an TP.HCM, thời gian gần đây, chiêu trò lừa đảo thông báo trúng thưởng như “trúng iPhone 15 Pro Max” hay “nhận sổ tiết kiệm 100 triệu đồng” đang quay trở lại với tần suất dày đặc và mức độ tinh vi cao hơn.
KỊCH BẢN "TRÚNG THƯỞNG TỪ TRÊN TRỜI RƠI XUỐNG" VÀ CÁI BẪY PHÍA SAU
Ảnh minh họa
Các đối tượng thường gửi tin nhắn qua SMS hoặc các nền tảng như Zalo với nội dung hấp dẫn, đánh trúng tâm lý tò mò và ham ưu đãi của người dùng. Điểm chung của các tin nhắn này là đều kèm theo một đường link, được thiết kế giống hệt website của các thương hiệu lớn, sàn thương mại điện tử hoặc ngân hàng nhằm tạo lòng tin.
Khi người dùng truy cập vào các đường link này, họ sẽ được yêu cầu nhập thông tin cá nhân như tài khoản ngân hàng, mật khẩu hoặc mã OTP với lý do “xác nhận nhận thưởng”. Chỉ cần một phút mất cảnh giác, toàn bộ thông tin quan trọng sẽ rơi vào tay kẻ xấu, tạo điều kiện để chúng thực hiện các giao dịch chiếm đoạt tiền trong tài khoản.
Thực tế đã ghi nhận nhiều trường hợp sập bẫy. Anh H. (ngụ TP.HCM) cho biết nhận được tin nhắn thông báo trúng một chiếc điện thoại cao cấp. Tin tưởng vì giao diện website giống trang chính thức, anh đã nhập thông tin tài khoản và mã OTP để “nhận quà”. Chỉ vài phút sau, tài khoản ngân hàng của anh bị trừ hơn 50 triệu đồng.
Tương tự, chị M. (quận Bình Thạnh) cũng nhận được thông báo trúng “quà tri ân khách hàng” trị giá lớn. Sau khi truy cập link và làm theo hướng dẫn, chị bị mất toàn bộ số tiền tiết kiệm trong tài khoản mà không kịp trở tay.
Theo cơ quan chức năng, điểm nguy hiểm của chiêu trò này là sự kết hợp giữa yếu tố tâm lý và công nghệ. Các đối tượng không chỉ đánh vào lòng tham mà còn tận dụng kỹ thuật giả mạo website ngày càng tinh vi, khiến ngay cả người có kinh nghiệm cũng khó phân biệt nếu không kiểm tra kỹ.
CẢNH BÁO TỪ CƠ QUAN CHỨC NĂNG VÀ CHUYÊN GIA AN NINH MẠNG
Trước tình trạng này, Công an TP.HCM khuyến cáo người dân cần ghi nhớ nguyên tắc “3 không”: không tin vào các thông báo trúng thưởng không rõ nguồn gốc; không truy cập vào các đường link lạ; và không cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP hay mật khẩu cho bất kỳ ai.
Cơ quan chức năng cũng nhấn mạnh, các chương trình khuyến mãi hợp pháp luôn được công bố qua kênh chính thức và có điều kiện rõ ràng. Vì vậy, những “phần thưởng bất ngờ” mà người dùng không tham gia hoặc không đăng ký trước đó gần như chắc chắn là lừa đảo.
Ông Nguyễn Hoàng Sơn - Giám đốc Kỹ thuật Công ty cổ phần Công nghệ Giải pháp quốc tế VNCS - cho rằng người dùng cần giữ tâm thế chủ động trong việc bảo vệ mình trước các nguy cơ trên không gian mạng.
Theo ông Sơn, việc nâng cao nhận thức về các hình thức lừa đảo là yếu tố then chốt. Người dùng cần thường xuyên cập nhật các thủ đoạn mới, đồng thời trang bị kỹ năng nhận diện rủi ro để có phản ứng kịp thời trong các tình huống nghi vấn.
Chuyên gia này cũng khuyến nghị một số nguyên tắc quan trọng như không cài đặt ứng dụng hoặc nhấp vào đường link không rõ nguồn gốc; không chuyển tiền theo yêu cầu qua mạng xã hội nếu chưa xác minh; và tuyệt đối không cung cấp mã OTP hay thông tin tài khoản cho bất kỳ ai.
Bên cạnh đó, khi nhận được các cuộc gọi hoặc tin nhắn tự xưng từ cơ quan chức năng hay doanh nghiệp, người dùng cần kiểm chứng lại thông tin qua các kênh chính thức hoặc đến trực tiếp đơn vị liên quan để tránh bị lợi dụng.
Trong bối cảnh lừa đảo trực tuyến ngày càng gia tăng, các chuyên gia cho rằng yếu tố con người vẫn là “mắt xích” dễ bị khai thác nhất. Chỉ một thao tác bất cẩn như nhấp vào đường link lạ hay nhập thông tin cá nhân cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Vì vậy, sự tỉnh táo và thói quen kiểm chứng thông tin chính là “lá chắn” quan trọng giúp người dùng tự bảo vệ tài sản của mình trước những chiêu trò ngày càng tinh vi.
Dự án Chống lừa đảo vừa cập nhật website phiên bản mới, bổ sung chatbot và công cụ AI để nhận diện trang lừa đảo trên Internet.
Người dùng có thể truy cập website chongluadao.vn và nhập đường link cần kiểm tra. Hệ thống sẽ đối chiếu đường dẫn với cơ sở dữ liệu của Chống lừa đảo và đối tác bên thứ ba, sau đó trả kết quả nếu website an toàn, nguy hiểm hoặc không có dữ liệu rõ ràng.
Nếu muốn sử dụng AI, chỉ cần nhấn Phân tích thêm bằng AI. Lúc này, công cụ sẽ phân tích website dựa trên nhiều yếu tố khác nhau như tên miền đáng ngờ, nội dung bất hợp pháp, chứa đường link rủi ro, sử dụng hosting bất thường...
Từ những dữ liệu trên, AI sẽ tổng hợp các yếu tố và đưa ra đánh giá rủi ro theo thang điểm 10. Những chi tiết đáng ngờ về thông tin, hình ảnh trên website cũng được phân tích và hiển thị trên trang kết quả.
Dự án Chống lừa đảo do chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu đồng sáng lập năm 2020, nhằm hỗ trợ kiểm tra độ tin cậy, cảnh báo khi truy cập các website không an toàn. Người dùng có thể đóng góp dữ liệu bằng cách báo cáo đường dẫn độc hại trên trang chongluaodao.vn.