Xe tự hành Perseverance của NASA đã tìm thấy một tảng đá hình mũi tên mang tên Cheyava Falls dọc bờ phía bắc của Neretva Vallis, tàn tích khô cằn của con sông cổ từng chảy vào miệng hố Jezero trên sao Hỏa vào năm 2024.
Theo các chuyên gia, kết quả phân tích ban đầu về tảng đá xuất hiện trong cấu trúc đáy hồ Bright Angel chỉ ra nó chứa đầy hợp chất hữu cơ, có bằng chứng nước từng chảy qua đó và chứa nhiều vệt đốm giống da báo do phản ứng hóa học mà vi sinh vật cổ đại có thể dùng để tạo năng lượng. Những đặc điểm trên có thể là kết quả của quá trình phi sinh học diễn ra trong hàng triệu năm.
Trong nghiên cứu công bố trên tạp chí Nature ngày 10/9, các nhà khoa học NASA mô tả chi tiết mẫu đá tìm thấy tại 2 địa điểm gần đó, được cho là manh mối này củng cố giả thuyết về sự sống từng tồn tại trên sao Hỏa. Quyền giám đốc NASA Sean Duffy cho hay đây là dấu hiệu rõ ràng nhất về sự sống mà họ từng tìm thấy trên hành tinh đỏ.
Từ khi hạ cánh xuống sao Hỏa năm 2021, xe tự hành Perseverance đã di chuyển qua miệng hố Jezero rộng 50 km, thu thập hàng chục mẫu đá để gửi về Trái đất.
Khi tìm thấy tảng đá có đốm da báo, ảnh quét của công cụ SHERLOC trên robot cho thấy mẫu vật chứa các phân tử gốc carbon cùng với dải hematit đỏ có đốm sắt và phosphate.
Theo công bố của NASA, các mẫu đá giàu đất sét tìm thấy tại 2 địa điểm Sapphire Canyon và Masonic Temple chứa vivianite, khoáng chất sắt-phosphate và greigite, khoáng chất chứa sắt sulfide.
Những khoáng chất này có thể hình thành từ phản ứng giữa bùn và chất hữu cơ. Sự phân bố của khoáng chất trên đá dường như phù hợp với giả thuyết này.
Michael Tice, nhà địa sinh vật học và sinh học thiên văn tại Đại học Texas A&M lý giải cách sắp xếp khoáng chất trong cấu trúc đá cho thấy chúng hình thành thông qua chu trình oxy hóa khử của sắt và lưu huỳnh.
Trên Trái đất, sản phẩm tương tự đôi khi hình thành trong trầm tích, nơi vi khuẩn ăn chất hữu cơ, "thở" ra gỉ sắt và sulfate.
Dù vậy, các nhà khoa học cần phân tích kỹ lưỡng hơn mẫu vật mà xe tự hành Perseverance thu thập và gửi về Trái đất để có thể đưa ra kết luận chính xác về họa tiết trên mặt đá do quá trình sinh học hay phi sinh học tạo ra.
