Độc diễn trúng thầu với tỷ lệ tiết kiệm “siêu thấp”

Dự án Trường Tiểu học Quang Trung; Hạng mục: Nhà lớp học 06 phòng 02 tầng (địa điểm tại Xã Krông Nô, huyện Lắk, tỉnh Đắk Lắk, nay thuộc xã Krông Nô, tỉnh Đắk Lắk) có tổng mức đầu tư được phê duyệt ban đầu dựa trên Kế hoạch lựa chọn nhà thầu (KHLCNT) tại Quyết định số 1616/QĐ-UBND do Chủ tịch UBND huyện Lắk ông Nay Y Phú ký ngày 09/5/2024. Trong đó, phần công việc thuộc KHLCNT có tổng giá trị là 4.285.989.000 đồng, bao gồm gói thầu xây dựng chính trị giá 4.144.055.000 đồng áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng.

Đến ngày 10/5/2024, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng (QLDA ĐTXD) huyện Lắk ông Đào Quang Lượng đã ký Quyết định số 304/QĐ-QLDA phê duyệt Hồ sơ mời thầu (E-HSMT) cho gói thầu xây lắp này với giá gói thầu giữ nguyên ở mức 4.144.055.000 đồng, hình thức hợp đồng trọn gói, thời gian thực hiện 360 ngày.

Theo Biên bản mở thầu ghi nhận trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia vào lúc 11 giờ 19 ngày 19/5/2024, gói thầu mã số IB2400118847 này chỉ thu hút duy nhất 01 nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu (E-HSDT). Đó là Công ty TNHH Xây dựng Hồng Tân với giá dự thầu là 4.138.999.996 đồng. Rất nhanh chóng, ngày 22/5/2024, ông Đào Quang Lượng tiếp tục ký Quyết định số 310/QĐ-QLDA phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, công nhận Công ty Hồng Tân trúng thầu với giá đề nghị trúng thầu điều chỉnh biên độ tròn là 4.138.999.000 đồng. Như vậy, tỷ lệ giảm giá thông qua đấu thầu chỉ đạt vỏn vẹn khoảng 5.056.000 đồng (khoảng 0,12%), một con số trúng thầu sát giá gần như tuyệt đối.

Được đánh giá "Đạt" toàn diện trong khâu xét duyệt

Dựa trên Báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu qua mạng (Mẫu số 7A) do Tổ chuyên gia giúp việc đấu thầu lập ngày 21/5/2024 gồm các thành viên ông Hồ Ngọc Dũng (Tổ trưởng), ông Phan Ngọc Bình, ông Trần Thanh Tùng và thư ký Lãnh Ngọc Chiền, hồ sơ của nhà thầu Hồng Tân được đánh giá đạt toàn bộ các tiêu chí.

Cụ thể, về năng lực tài chính, nhà thầu đáp ứng yêu cầu doanh thu bình quân hằng năm tối thiểu 5.700.000.000 đồng và nguồn lực tài chính thực hiện gói thầu 1.250.000.000 đồng. Kinh nghiệm thực hiện hợp đồng xây lắp tương tự cũng ghi nhận phù hợp với công trình dân dụng cấp III từ năm 2021. Về nhân sự và thiết bị, tổ chuyên gia ghi nhận 01 Chỉ huy trưởng, 02 cán bộ kỹ thuật cùng dàn máy móc bao gồm máy đào, ô tô tự đổ, máy ủi, máy lu, máy trộn bê tông... đều đáp ứng đạt yêu cầu của E-HSMT.

Về mặt kỹ thuật, chương V của E-HSMT quy định rất chi tiết quy mô công trình Nhà lớp học 06 phòng 2 tầng, diện tích xây dựng 429 m², kết cấu móng khung dầm BTCT mác 250, tường xây gạch block không nung, hệ thống cấp điện, chống sét tia tiên đạo bán kính 65m và PCCC. Nhà thầu Hồng Tân cũng đạt điểm tuyệt đối ở các nội dung giải pháp kỹ thuật và biện pháp tổ chức thi công.

Năng lực đáng gờm của "ông lớn" Công ty Hồng Tân

Theo dữ liệu đăng ký doanh nghiệp, Công ty TNHH Xây dựng Hồng Tân (Mã số thuế: 6001288656) có địa chỉ trụ sở tại số 185/14 đường Đinh Tiên Hoàng, phường Tự An, TP. Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk. Doanh nghiệp được thành lập ngày 29/03/2012, đăng ký loại hình Công ty TNHH một thành viên do bà Phạm Đặng Hoài Trinh làm Giám đốc kiêm đại diện pháp luật.

Đáng chú ý, đây là một nhà thầu có lịch sử đấu thầu cực kỳ ấn tượng trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Tính đến thời điểm hiện tại, doanh nghiệp đã tham gia và trúng 22/22 gói thầu đạt tỷ lệ tuyệt đối 100%. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm cả liên danh) lên tới 100.151.371.000 đồng. Trong đó, tổng giá trị trúng thầu với vai trò độc lập là 58.280.153.000 đồng. Doanh nghiệp hoạt động chủ yếu tại khu vực tỉnh Đắk Lắk và Lâm Đồng.

Cái kết bất ngờ: Vi phạm hợp đồng và bị chấm dứt

Mặc dù có năng lực đấu thầu tốt và hồ sơ duyệt đạt hoàn hảo, nhưng quá trình thực hiện hợp đồng số 01/2024/HĐ-XD ký ngày 22/5/2024 giữa Ban QLDA ĐTXD huyện Lắk và Công ty Hồng Tân lại xảy ra biến cố lớn. Ngày 04/5/ 2026, ông Đào Quang Lượng (Phó Giám đốc Ban QLDA ĐTXD Ea Kar - đơn vị tổ chức lại từ Ban QLDA huyện Lắk) đã đặt bút ký Quyết định số 62/BQLEAKAR-QLDA về việc chấm dứt hợp đồng thi công xây dựng công trình đối với Công ty Hồng Tân.

Lý do được đưa ra là nhà thầu đã vi phạm nghiêm trọng Khoản 18.2, Điều 18 của hợp đồng xây dựng đã ký kết. Căn cứ xử lý vi phạm dựa trên Khoản 23, Điều 131, Nghị định số 24/2024/NĐ-CP của Chính phủ. Tính đến thời điểm bị hủy hợp đồng, giá trị hợp đồng trọn gói ban đầu là 4.138.999.000 đồng mới chỉ thực hiện được 2.325.297.000 đồng (đạt khoảng 56% khối lượng). Phần giá trị hợp đồng còn lại chưa thực hiện là 1.813.702.000 đồng đã bị chủ đầu tư thu hồi để chuyển sang hình thức lựa chọn nhà thầu mới là Chỉ định thầu rút gọn nhằm tìm đơn vị thay thế hoàn thiện công trình. Biên bản nghiệm thu cũng xác định giá trị còn phải thanh toán và tạm ứng còn phải thu hồi của Công ty Hồng Tân đều bằng 0 đồng.

Góc nhìn đa chiều từ Luật sư và Chuyên gia đấu thầu

Dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP.HCM) phân tích: "Việc chấm dứt hợp đồng trọn gói trong lĩnh vực xây lắp được quy định rất nghiêm ngặt trong Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và hệ thống pháp luật liên quan. Khi một nhà thầu vi phạm điều khoản thực hiện, chủ đầu tư hoàn toàn có quyền căn cứ vào nội dung hợp đồng và Nghị định 24/2024/NĐ-CP để ban hành quyết định hủy bỏ nhằm bảo vệ tiến độ dự án công cộng. Tuy nhiên, cần lưu ý tính khách quan khi xem xét nguyên nhân lỗi, xem vi phạm này xuất phát hoàn toàn từ năng lực chủ quan của nhà thầu hay có các yếu tố khách quan tác động như giải phóng mặt bằng hay nguồn vốn thi công chậm trễ từ phía địa phương".

Ở khía cạnh vận hành đấu thầu, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhận định: "Việc một gói thầu xây lắp giá trị trên 4 tỷ đồng tại địa phương chỉ có duy nhất một nhà thầu tham gia và trúng thầu với tỷ lệ tiết kiệm cực kỳ thấp là hiện tượng không hiếm gặp ở các địa bàn vùng sâu vùng xa. Dù tổ chuyên gia đã đánh giá hồ sơ đạt chuẩn và tuân thủ Luật đấu thầu 22/2023/QH15, nhưng việc nhà thầu có tỷ lệ trúng thầu 100% lịch sử như Công ty Hồng Tân lại để xảy ra tình trạng đứt gãy hợp đồng giữa chừng sau đó 2 năm là một tín hiệu cần quản lý rủi ro sát sao. Việc chủ đầu tư chuyển sang chỉ định thầu rút gọn cho phần việc còn lại trị giá hơn 1,8 tỷ đồng là giải pháp tình thế cần thiết để đưa công trình trường học vào sử dụng đúng tiến độ điều chỉnh ngày 31/5/2026, tránh lãng phí ngân sách Nhà nước".

Vụ việc hủy hợp đồng tại Trường Tiểu học Quang Trung là bài học sâu sắc cho cả chủ đầu tư và các đơn vị thầu trong việc quản lý và thực hiện cam kết hợp đồng xây dựng trọn gói, đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả cao nhất của dòng vốn đầu tư công.