Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, gói thầu mua sắm đồ chơi ngoài trời tại Tuyên Quang do Công ty TNHH Một thành viên Công nghệ Thăng Long Việt trúng thầu có tính chất kỹ thuật khá chi tiết. Tuy nhiên, với mức giá trúng thầu chỉ bằng khoảng 65% giá dự toán, nhiều người không khỏi băn khoăn về nguồn gốc xuất xứ và quy cách của hàng hóa.

Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống cho thấy, trong đấu thầu hàng hóa, giá trị hàng hóa thường chiếm tỷ trọng lớn nhất (từ 70-80%). Nếu nhà thầu giảm giá tới 35%, điều đó có nghĩa là mức lợi nhuận hoặc giá thành đầu vào phải được ép xuống mức tối đa. Điều này dẫn đến hai khả năng: Hoặc giá dự toán của chủ đầu tư xây dựng quá cao so với thị trường, hoặc hàng hóa nhà thầu cung cấp có sự thay đổi về chất lượng so với tiêu chuẩn mong muốn.

Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích: "Luật Đấu thầu 2023 và Luật số 90/2025/QH15 đã nâng cao tối đa trách nhiệm giải trình của chủ đầu tư. Trong trường hợp gói thầu có mức tiết kiệm đột biến như tại Sở Giáo dục và Đào tạo Tuyên Quang, chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về việc kiểm soát chất lượng hàng hóa đầu vào. Nếu để xảy ra tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng hoặc hàng không đúng xuất xứ, trách nhiệm không chỉ thuộc về nhà thầu mà còn thuộc về hội đồng nghiệm thu của chủ đầu tư."

Chuyên gia đấu thầu Đào Giang nhấn mạnh: "Chúng ta cần thay đổi tư duy 'giá thấp nhất là tốt nhất'. Hiệu quả kinh tế trong đấu thầu phải được nhìn nhận trong suốt vòng đời sản phẩm. Một bộ đồ chơi mầm non giá rẻ nếu hỏng hóc sau 1 năm sử dụng sẽ gây lãng phí ngân sách hơn nhiều so với một sản phẩm giá đúng thị trường nhưng bền bỉ trong 5-10 năm. Cơ quan chức năng cần giám sát chặt chẽ các gói thầu có tỷ lệ giảm giá sâu để đảm bảo tính minh bạch."

Quay trở lại với năng lực tài chính của Công ty TNHH Một thành viên Công nghệ Thăng Long Việt, mặc dù tổng giá trị trúng thầu hàng trăm tỷ đồng, nhưng việc thực hiện dày các gói thầu tại Ninh Bình và các gói thầu quy mô tại Tuyên Quang cùng lúc đòi hỏi sự minh bạch trong báo cáo tài chính và năng lực thực hiện hợp đồng.

Theo quy định tại Thông tư 79/2025/TT-BTC, việc đăng tải thông tin và mẫu hồ sơ đấu thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia đã trở nên chặt chẽ hơn. Dư luận kỳ vọng Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Tuyên Quang cũng như các cơ quan tỉnh Ninh Bình sẽ có những cuộc rà soát định kỳ đối với các gói thầu mà Công ty Thăng Long Việt thực hiện để đảm bảo ngân sách nhà nước được sử dụng hiệu quả và đúng pháp luật.

Việc đấu tranh với các dấu hiệu bất thường trong đấu thầu không chỉ nhằm bảo vệ ngân sách mà còn tạo dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, nơi các nhà thầu có năng lực thực sự được tôn vinh, thay vì những cuộc chạy đua về giá làm suy giảm chất lượng công trình công cộng.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.