Đừng nhầm dị ứng thuốc với tác dụng phụ

Thời điểm giao mùa, các triệu chứng ho, sốt, đau họng, chảy mũi thường gia tăng. Không ít người có thói quen tự mua thuốc tại nhà thuốc, dùng lại đơn cũ hoặc thuốc của người thân để điều trị những triệu chứng quen thuộc.

TS.BS. Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai cảnh báo, cần phân biệt rõ tác dụng phụ của thuốc với dị ứng thuốc.

Các tác dụng phụ như buồn ngủ, chóng mặt, rối loạn tiêu hóa… thường liên quan đến tác dụng dược lý và liều dùng. Trong khi đó, dị ứng thuốc là phản ứng bất thường của hệ miễn dịch đối với một thành phần của thuốc.

Phản ứng dị ứng có thể xảy ra ở người đã được mẫn cảm, thậm chí với một lượng thuốc rất nhỏ. Vì vậy, việc từng sử dụng một loại thuốc trước đây mà không gặp vấn đề không có nghĩa những lần dùng sau sẽ hoàn toàn an toàn.

Một số nhóm thuốc có thể gây phản ứng dị ứng gồm kháng sinh beta-lactam; thuốc giảm đau, hạ sốt và chống viêm không steroid (NSAID) như aspirin, ibuprofen; một số thuốc chống động kinh như carbamazepin.

Các sản phẩm Đông y, thảo dược không rõ thành phần, nguồn gốc cũng có thể gây phản ứng bất lợi và khó xác định tác nhân.

Phản ứng có thể xuất hiện từ vài phút đến vài tuần

Dị ứng thuốc có nhiều mức độ, từ biểu hiện nhẹ đến những phản ứng nghiêm trọng. Một số trường hợp có thể xuất hiện hội chứng Stevens-Johnson (SJS) và hoại tử thượng bì nhiễm độc (TEN), gây tổn thương da và niêm mạc.

TS.BS. Nguyễn Hữu Trường cho biết người bệnh có thể sốt, xuất hiện tổn thương da lan rộng, phỏng nước, bong trợt da. Niêm mạc mắt, miệng, mũi hoặc cơ quan sinh dục có thể bị tổn thương, gây đau rát, loét.

Ở trường hợp nặng, người bệnh có nguy cơ mất nước, rối loạn điện giải, nhiễm trùng và tổn thương nhiều cơ quan. Đây là những tình trạng cần được phát hiện và điều trị sớm tại cơ sở y tế.

Đáng lưu ý, thời điểm xuất hiện phản ứng không giống nhau. Phản ứng dị ứng tức thì có thể xuất hiện chỉ trong vài phút đến vài giờ sau khi dùng thuốc. Trong khi đó, một số phản ứng da nặng có thể xuất hiện muộn hơn, sau nhiều ngày hoặc vài tuần.

Vì vậy, không nên chủ quan chỉ vì sau khi uống thuốc chưa xuất hiện triệu chứng bất thường ngay lập tức.

Không tự dùng thuốc, nhớ khai báo tiền sử dị ứng

Để hạn chế nguy cơ dị ứng thuốc, TS.BS Nguyễn Hữu Trường khuyến cáo, người dân không tự ý mua và sử dụng thuốc, đặc biệt là kháng sinh; không dùng lại đơn thuốc cũ hoặc thuốc của người khác. Khi có triệu chứng bệnh, nên đi khám để được đánh giá và sử dụng thuốc phù hợp.

Sau khi dùng thuốc, nếu xuất hiện mày đay, phù môi hoặc mắt, khó thở, khò khè, chóng mặt, choáng, tụt huyết áp…, người bệnh cần nhanh chóng đến cơ sở y tế. Nếu khó thở, choáng hoặc triệu chứng tiến triển nhanh, cần được cấp cứu khẩn cấp.

Trường hợp xuất hiện sốt kèm tổn thương da, phỏng nước, bong trợt da, đau rát hoặc loét niêm mạc cũng cần đến cơ sở y tế ngay.

Người từng bị dị ứng thuốc nên ghi lại tên thuốc hoặc hoạt chất nghi ngờ, biểu hiện, thời điểm và mức độ phản ứng. Khi đi khám, cần chủ động thông báo tiền sử này cho bác sĩ trước khi được kê đơn hoặc chỉ định điều trị.

>>> Mời quý độc giả theo dõi video: Bộ nội vụ đề xuất tăng lương tối thiểu 7,8% từ 1/1/2027, cao hơn mức sống