Chiều 30/5, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố quyết định đặc xá năm 2026.

Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Cấn Đình Tài cho biết đây là sự kiện có ý nghĩa chính trị, pháp lý và nhân văn sâu sắc, thể hiện sự nghiêm minh của pháp luật và truyền thống nhân văn của dân tộc.

Theo ông Tài, những năm qua, Đảng và Nhà nước luôn nhất quán quan điểm mọi hành vi vi phạm pháp luật đều phải được xử lý nghiêm minh, song mục tiêu cuối cùng của công lý không chỉ là trừng phạt, mà còn là giáo dục, cảm hóa và phục hồi những giá trị tốt đẹp của con người.

Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước nêu thực tiễn những năm qua cho thấy chính sách đặc xá đã đem lại những kết quả tích cực. Phần lớn người được đặc xá nhanh chóng ổn định cuộc sống, tích cực lao động sản xuất, chấp hành tốt pháp luật.

Nhấn mạnh năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, ông Tài khẳng định việc thực hiện đặc xá năm 2026 là minh chứng cho thông điệp nhất quán của Đảng và Nhà nước: Không ai bị bỏ lại phía sau nếu thực sự quyết tâm sửa chữa lỗi lầm và nỗ lực vươn lên bằng ý chí của chính mình.

Đặc xá là một trong những chế định pháp lý được quy định tại Điều 88 Hiến pháp năm 2013, thể chế hóa bằng Luật Đặc xá năm 2018 và các văn bản pháp luật liên quan.

Chính sách đặc xá thể hiện sự khoan hồng của Đảng, Nhà nước và truyền thống nhân đạo của dân tộc Việt Nam đối với những người phạm tội, khuyến khích họ hối cải, rèn luyện trở thành người có ích cho xã hội.

Trước đó, hôm 24/5, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, Chủ tịch Hội đồng tư vấn đặc xá năm 2026, cũng chủ trì phiên họp toàn thể của Hội đồng.

Phiên họp nhằm xét, duyệt danh sách đề nghị Chủ tịch nước đặc xá tha tù trước thời hạn cho các phạm nhân đủ điều kiện đặc xá nhân dịp kỷ niệm 51 năm Giải phóng miền Nam, chào mừng thành công Đại hội XIV của Đảng, bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Tính từ năm 2009 đến nay, Nhà nước đã thực hiện 12 đợt đặc xá cho 118.000 người.

Cụ thể, từ năm 2009 đến năm 2016, thực hiện Luật Đặc xá năm 2007, Nhà nước đã thực hiện 7 đợt đặc xá (riêng năm 2009 có 2 đợt) cho 87.097 người (gồm 85.974 phạm nhân và 1.123 người đang được hoãn, tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù).

Sau khi Quốc hội ban hành Luật Đặc xá năm 2018 thay thế Luật Đặc xá 2007, Nhà nước đã thực hiện 5 đợt đặc xá (từ năm 2021 đến năm 2025, trong đó năm 2025 có 2 đợt), đặc xá cho 31.320 người (gồm 31.298 phạm nhân đang chấp hành án phạt tù, 22 người đang được hoãn, tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù).

Kết quả trong các đợt đặc xá đã được nhân dân đồng tình, ủng hộ, dư luận quốc tế đánh giá cao, điều đó tiếp tục khẳng định chủ trương, chính sách nhất quán của Đảng, Nhà nước và pháp luật trong việc thúc đẩy và bảo vệ quyền con người một cách công bằng, bình đẳng.

Theo báo cáo tại phiên họp, các tổ thẩm định liên ngành của Hội đồng tư vấn đặc xá đã tiến hành kiểm tra, thẩm định trên 10.000 hồ sơ đủ điều kiện đề nghị đặc xá của các trại giam, trại tạm giam thuộc Bộ Công an, cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh và các trại giam do Bộ Quốc phòng quản lý.

Việc xét, đề nghị đặc xá cho những người đủ điều kiện được tiến hành theo quy trình chặt chẽ, công khai, dân chủ, khách quan, công bằng, minh bạch, đúng đối tượng, điều kiện theo quy định.

Hồ sơ đề nghị đặc xá được kiểm tra, thẩm định qua nhiều cấp với sự tham gia của nhiều cơ quan ban, ngành chức năng và đặc biệt là sự giám sát của các tổ chức xã hội và nhân dân.

Sau phiên họp này, Hội đồng tư vấn đặc xá đã tổng hợp, trình Chủ tịch nước danh sách phạm nhân đủ điều kiện được đặc xá để xem xét, quyết định.