Làn sóng robot hình người tại Trung Quốc đang tạo nên cơn sốt truyền thông, nhưng phía sau những bản hợp đồng triệu đô lại là một thực tế gây bất ngờ khi phần lớn đơn hàng chỉ phục vụ mục đích trưng bày, quảng bá thương hiệu thay vì sản xuất thực tế.
Theo các phân tích mới nhất, thị trường robot hình người năm 2026 không bùng nổ như kỳ vọng mà bước vào giai đoạn thanh lọc, khi doanh nghiệp buộc phải chứng minh giá trị thực thay vì chỉ dựa vào video trình diễn và câu chuyện gọi vốn.
Một nghịch lý rõ ràng đang xuất hiện khi các đơn hàng hiện tại chủ yếu là thỏa thuận PR, thử nghiệm hoặc “giữ chỗ” công nghệ, trong khi nhu cầu thực sự từ các nhà máy - yếu tố quyết định sống còn - vẫn gần như vắng bóng.
Vấn đề cốt lõi nằm ở tính kinh tế khi robot hình người tuy đa năng nhưng lại dư thừa cấu hình cho các tác vụ đơn giản, khiến chi phí sản xuất và vận hành cao hơn nhiều so với các hệ thống tự động chuyên dụng.
Dù giá robot đã giảm mạnh xuống khoảng 100.000 nhân dân tệ, tổng chi phí sở hữu thực tế có thể lên tới 500.000-600.000 nhân dân tệ, kéo dài thời gian hoàn vốn tới 5 năm - một con số khó chấp nhận trong ngành sản xuất.
Không chỉ đắt đỏ, độ ổn định của robot cũng là rào cản lớn khi tuổi thọ trung bình chỉ vài tháng và thời gian sửa chữa kéo dài, gây gián đoạn dây chuyền - điều mà các nhà máy không thể chấp nhận.
Chính vì vậy, nhiều chuyên gia nhận định robot hình người hiện phù hợp hơn với vai trò trình diễn, bán lẻ hoặc tương tác khách hàng, thay vì thay thế lao động trong môi trường công nghiệp như kỳ vọng ban đầu.
Trong bối cảnh đó, cuộc đua robot tại Trung Quốc được dự báo sẽ sớm bước vào giai đoạn đào thải khốc liệt, nơi chỉ những doanh nghiệp tối ưu được chi phí, nâng cao hiệu quả và tạo ra giá trị thực mới có thể tồn tại lâu dài.
