Bộ Xây dựng vừa có văn bản gửi doanh nghiệp liên quan đến đề xuất đầu tư dự án tuyến đường sắt kết nối TP HCM với khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Trước đó, cơ quan này đã tiếp nhận 2 văn bản của doanh nghiệp đề xuất đầu tư tuyến đường sắt TP HCM - Cần Thơ - Cà Mau.
Theo nội dung đề xuất, tuyến đường sắt này có điểm đầu dự kiến tại ga Thủ Thiêm (TP HCM), kết nối với tuyến đường sắt Bắc - Nam và điểm cuối tại ga Đất Mũi (Cà Mau). Tuyến đi qua 6 địa phương gồm: TP HCM, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cần Thơ, An Giang và Cà Mau. Dự án được kỳ vọng sẽ tạo động lực phát triển mới cho vùng Đồng Tháp Mười và Tứ giác Long Xuyên.
Về quy mô kỹ thuật, doanh nghiệp đề xuất đầu tư đường sắt đôi, điện khí hóa, khổ 1.435 mm, khai thác hỗn hợp tàu khách và tàu hàng. Vận tốc thiết kế được đề xuất ở mức 200-250 km/h; đồng thời nghiên cứu thêm phương án tốc độ 300-350 km/h. Phía doanh nghiệp cho rằng dải tốc độ 200-250 km/h là phù hợp để bảo đảm hiệu quả vận tải hành khách và đáp ứng nhu cầu vận chuyển hàng hóa trên trục kết nối trọng điểm.
Đối với đoạn Cần Thơ - Cà Mau, Bộ Xây dựng cho biết tuyến này đã được Thủ tướng phê duyệt bổ sung vào điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 tại Quyết định số 2404/QĐ-TTg ngày 29/10/2025. Theo hồ sơ quy hoạch, nhu cầu vận tải hành khách và hàng hóa trên tuyến dự kiến sẽ xuất hiện vào giai đoạn đến năm 2050.
Liên quan đến các đề xuất của nhà đầu tư, Bộ Xây dựng nêu rõ: “Với quy mô và tính chất phức tạp của dự án, để làm rõ các nội dung đề xuất của Quý công ty, Bộ Xây dựng sẵn sàng thu xếp thời gian để trao đổi thông tin chi tiết về dự án cùng với nhà đầu tư”.
Riêng đoạn TP HCM - Cần Thơ, đây là tuyến đường sắt quốc gia xây dựng mới có quy mô lớn. Bộ Xây dựng đã giao Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận tổ chức lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi. Kết quả nghiên cứu bước đầu cho thấy tuyến có điểm đầu tại ga An Bình (TP Dĩ An, tỉnh Bình Dương - nay là TP HCM) và điểm cuối tại ga Cần Thơ (phường Hưng Phú, TP Cần Thơ). Tổng chiều dài đoạn này hơn 175 km, đi qua 5 địa phương: TP HCM, Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long và Cần Thơ.
Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận đề xuất quy mô đường sắt hỗn hợp, khổ 1.435 mm, điện khí hóa với tốc độ khai thác khoảng 160 km/h. Tổng mức đầu tư sơ bộ giai đoạn 1 ước tính hơn 173.640 tỷ đồng (khoảng 7,16 tỷ USD), trong đó chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khoảng 45.675 tỷ đồng. Giai đoạn 2 dự kiến cần thêm hơn 64.970 tỷ đồng (khoảng 2,7 tỷ USD), đưa tổng mức đầu tư toàn dự án lên khoảng 238.616 tỷ đồng, tương đương 9,84 tỷ USD.
Theo Quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, đến năm 2030 cả nước sẽ có 11 tuyến đường sắt mới với tổng chiều dài khoảng 3.207 km. Tổng nhu cầu quỹ đất dành cho phát triển đường sắt ước gần 21.887 ha, với tổng vốn đầu tư khoảng 1,54 triệu tỷ đồng từ nhiều nguồn vốn hợp pháp.
