Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, Phòng Kinh tế xã Phan Sơn (tỉnh Lâm Đồng) đã hoàn tất quá trình lựa chọn nhà thầu qua mạng cho dự án giao thông trọng điểm trên địa bàn xã. Việc tổ chức đấu thầu rộng rãi công khai đã ghi nhận sự tham gia cạnh tranh của các doanh nghiệp, mang lại hiệu quả tiết kiệm ngân sách đáng kể cho địa phương.
Kết quả đấu thầu rộng rãi và con số tiết kiệm cho ngân sách địa phương
Quyết định số 46/QĐ-PKT do Trưởng phòng Mang Nhu, ký ngày 22/06/2026 đã phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu Gói thầu số 07: Xây lắp toàn bộ công trình (bao gồm chi phí đảm bảo ATGT và dự phòng phí khối lượng phát sinh). Gói thầu thuộc Dự án Nâng cấp, cải tạo (nhựa hoá) tuyến đường giao thông từ ngã ba Quốc lộ 28B (đoạn từ Chợ Phan Lâm cũ) đến nhà ông Đồng Xin, xã Phan Sơn, tỉnh Lâm Đồng.
Dữ liệu ghi nhận giá gói thầu được duyệt là 3.313.404.356 đồng. Qua quá trình mở thầu và đánh giá hồ sơ dự thầu, Công ty TNHH Xây lắp Nam Thịnh đã trúng thầu với giá 3.087.384.168 đồng. Giá trị tiết kiệm cho ngân sách nhà nước đạt 226.020.188 đồng, tương ứng tỷ lệ tiết kiệm xấp xỉ 6,82%.
Gói thầu được thực hiện theo hình thức hợp đồng trọn gói, thời gian thi công 120 ngày. Trong quá trình triển khai, Công ty TNHH Sam BT đảm nhận vai trò tư vấn lập E-HSMT và đánh giá E-HSDT, trong khi Công ty TNHH Đầu tư Xây lắp Đại Thổ là đơn vị tư vấn thẩm định.
Bóc tách lý do loại đối thủ và năng lực nhà thầu trúng thầu
Theo biên bản mở thầu ngày 19/06/2026, gói thầu này ghi nhận 02 nhà thầu nộp hồ sơ tham dự. Bên cạnh nhà thầu trúng thầu, Công ty CP Xây dựng Bình Nam (MST 3400998349) tham gia dự thầu với giá sau giảm giá 6,17% là 3.108.904.307,89 62 đồng. Tuy nhiên, đơn vị này đã bị loại ngay từ bước đánh giá về mặt kỹ thuật.
Cụ thể, Báo cáo đánh giá E-HSDT số 53/2026/BCĐT chỉ rõ Công ty CP Xây dựng Bình Nam vi phạm quy định "Bỏ sót nội dung cơ bản" theo Điểm 24.3 và Điểm 25.4, Chương I của E-HSMT. Thuyết minh kỹ thuật do nhà thầu lập không thể hiện nội dung kiểm tra, chấp thuận nghiệm thu của cơ quan chuyên môn về xây dựng trước khi bàn giao công trình vào sử dụng (vi phạm Điểm 5.3, Mục 3, Chương III E-HSMT). Đồng thời, hồ sơ cũng không nêu các Quy chuẩn xây dựng Việt Nam về phòng cháy, chữa cháy (PCCC) áp dụng cho quá trình thi công và nghiệm thu (vi phạm Điểm 6.2, Mục 3, Chương III và Điểm 6, Mục III, Chương V E-HSMT). Căn cứ Khoản 3 Điều 67 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, những thiếu sót này thuộc trường hợp làm thay đổi nội dung cơ bản của E-HSDT nên không thuộc phạm vi được làm rõ.
Về phía nhà thầu trúng thầu, Công ty TNHH Xây lắp Nam Thịnh (MST 3400411810) có trụ sở tại Số 157B Nguyễn Tất Thành, xã Bắc Bình, tỉnh Lâm Đồng. Theo thống kê lịch sử đấu thầu, doanh nghiệp này đã tham gia 23 gói thầu trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, trong đó trúng 20 gói, trượt 3 gói. Tổng giá trị trúng thầu tích lũy đạt khoảng 36.866.990.193 đồng.
Góc nhìn chuyên gia về tính cạnh tranh và hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công
Theo Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM), việc tổ chức đấu thầu rộng rãi qua mạng với sự tham gia của nhiều nhà thầu và đạt tỷ lệ tiết kiệm xấp xỉ 6,82% là dấu hiệu tích cực cho thấy tính minh bạch và tính cạnh tranh tại dự án. Việc loại bỏ nhà thầu không đáp ứng các tiêu chí kỹ thuật bắt buộc về PCCC và quy trình nghiệm thu công trình thể hiện sự tuân thủ nghiêm túc các quy định về quản lý chất lượng công trình xây dựng tại Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15) và Nghị định số 214/2025/NĐ-CP.
Nhìn nhận dưới góc độ quản lý vốn đầu tư công, Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ và Công văn 5557/BTC của Bộ Tài chính đã nhấn mạnh việc tăng cường hiệu lực, hiệu quả và trách nhiệm giải trình trong công tác đấu thầu, yêu cầu chủ đầu tư kiểm soát chặt chẽ giá gói thầu cũng như năng lực thực tế của nhà thầu nhằm đạt hiệu quả tốt nhất về kinh tế và chất lượng thi công dự án. Căn cứ Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật 90/2025/QH15) và Nghị định 214/2025/NĐ-CP, việc đánh giá chính xác, minh bạch hồ sơ dự thầu không chỉ giúp tiết kiệm kinh phí cho ngân sách địa phương mà còn bảo đảm tiến độ, an toàn cho dự án hạ tầng giao thông nông thôn.
PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ HỒ SƠ DỰ THẦU ĐỐI VỚI HÀNG HÓA, XÂY LẮP
Điều 58 Luật Đấu thầu quy định các phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu bao gồm: Phương pháp giá thấp nhất; Phương pháp giá đánh giá; Phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá. Phương pháp giá thấp nhất thường áp dụng cho các gói thầu đơn giản, các yêu cầu về kỹ thuật, tài chính được quy định thành các tiêu chuẩn "đạt" hoặc "không đạt". Nhà thầu nào có hồ sơ đáp ứng tất cả các tiêu chuẩn và có mức giá thấp nhất sẽ được xếp hạng thứ nhất.
Phương pháp giá đánh giá (thường dùng cho các gói thầu quy mô lớn) là phương pháp quy đổi các yếu tố về kỹ thuật, chất lượng, tiến độ và giá về cùng một mặt bằng giá để so sánh. Nhà thầu có giá đánh giá thấp nhất là nhà thầu trúng thầu. Cuối cùng, phương pháp kết hợp kỹ thuật và giá áp dụng cho các gói thầu công nghệ cao hoặc có tính chất đặc thù, trong đó điểm tổng hợp được tính theo tỷ trọng (thường kỹ thuật chiếm 70-80%, giá chiếm 20-30%).
Theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP, hội đồng đánh giá (Tổ chuyên gia) phải có chứng chỉ hành nghề đấu thầu và phải chịu trách nhiệm cá nhân về kết quả chấm thầu. Với sự hỗ trợ của công nghệ năm 2026, việc chấm thầu qua mạng giúp loại bỏ các sai sót thủ công và đảm bảo tính khách quan. Người dân và các nhà thầu có thể tra cứu biên bản mở thầu công khai để biết giá dự thầu của các đối thủ, từ đó giám sát được sự minh bạch trong khâu chấm thầu của chủ đầu tư.
