Vì sao cột mốc cực nam Trái đất cần thay đổi hàng năm?

Cực nam địa lý nằm ở đầu phía nam của trục Trái đất, gần như chính giữa châu Nam Cực. Vị trí này không trùng với cực nam từ tính và địa từ, vốn liên quan đến từ trường của hành tinh xanh, lần lượt nằm ở bờ biển Adélie và gần trạm nghiên cứu Vostok của Nga. Do từ trường Trái đất thay đổi theo sự dịch chuyển của lõi hành tinh nên 2 cực này cũng liên tục thay đổi vị trí. Ảnh: Eli Duke via Flickr (CC BY-SA 2.0).

Về mặt kỹ thuật, cực nam địa lý không di chuyển nhưng cột mốc đánh dấu ở lớp băng phía trên thì có. Bởi lẽ, băng trôi khoảng 10m mỗi năm nên vào mỗi dịp đầu năm, nhóm nghiên cứu tại Trạm Nam Cực Amundsen-Scott (Mỹ) đều cẩn thận khảo sát khu vực và đặt lại cột mốc. Ảnh: NSF/S. Richter.

Cột mốc cũ được tháo dỡ và cất vào tủ trưng bày bên trong trạm. Cột mốc mới được công bố trong một buổi lễ nhỏ với sự tham dự của các nhà nghiên cứu, kỹ thuật viên và nhân viên hỗ trợ. Ảnh: NSF/S. Richter.

Trạm Nam Cực Amundsen-Scott vận hành theo Chương trình Nam Cực Mỹ, nằm sâu trong nội địa châu Nam Cực ở 90 độ vĩ nam, trên tảng băng cao khoảng 2.835m so với mực nước biển. Ảnh: Nick Strehl / NSF.

Trạm được đặt tên theo tên của 2 nhà thám hiểm từng chạy đua đến cực nam là Roald Amundsen (Na Uy) và Robert Scott (Anh). Đội của Amundsen đã giành chiến thắng khi đến đích vào ngày 14/12/1911. Trong khi đó, đội của Scott đến đích vào ngày 17/1/1912. Ảnh: coolantarctica.com.

Theo các nhà khoa học, tấm băng Nam Cực về cơ bản là một dòng sông đóng băng dịch chuyển rất chậm, băng chảy từ trung tâm châu lục ra biển. Nước biển ấm lên đang bào mòn băng dọc theo bờ biển, khiến một số sông băng mất ổn định. Nếu những sông băng này sụp đổ thì mực nước biển toàn cầu có thể dâng cao và gây ra những hậu quả nghiêm trọng. Ảnh: Facebook | The Antarctican Society/Photo by Sven Lindstrom

Tại phía bên kia địa cầu, cực bắc địa lý không xảy ra vấn đề với cột mốc đánh dấu. Nơi này không có đất đá hay lớp băng cứng nên cũng không có cột mốc cố định. Ảnh: waterproof-expeditions.com.

Cực bắc địa lý nằm giữa Bắc Băng Dương, được bao phủ bởi băng biển trôi nổi liên tục vỡ ra rồi tái định hình, di chuyển theo gió và các dòng hải lưu. Ảnh: Getty.

Mời độc giả xem video: Đằng sau thành công của các nhà khoa học. Nguồn: VTV24.