Trên công trường Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu – Voi Phục, máy móc vẫn hoạt động liên tục, nền đường còn dang dở, đất đá và vật liệu xây dựng trải dài. Tuy nhiên, song song với tiến độ hạ tầng, một “làn sóng” xây dựng khác cũng âm thầm diễn ra.
Hai bên tuyến đường, những căn nhà có kích thước bất thường bắt đầu xuất hiện. Có căn chỉ như “khe hẹp” chen giữa hai khối bê tông, có căn bị vát nhọn như mũi tàu, thậm chí méo lệch hoàn toàn theo hình dạng thửa đất còn lại.
Điều đáng nói, hiện tượng này không mới, nhưng lại đang lặp lại trên chính một dự án được kỳ vọng sẽ tạo diện mạo đô thị hiện đại hơn.
Sau khi giải phóng mặt bằng, nhiều thửa đất bị chia cắt, phần còn lại trở nên nhỏ hẹp, không còn vuông vắn. Theo quy định, các diện tích này cần được xử lý bằng cách hợp thửa hoặc chuyển đổi mục đích sử dụng.
Thế nhưng, thực tế cho thấy một số người dân vẫn lựa chọn xây dựng trên những phần đất “thừa” đó. Những căn nhà siêu nhỏ được dựng lên nhanh chóng, đáp ứng nhu cầu trước mắt nhưng kéo theo hàng loạt hệ lụy.
Không gian sống bị bó hẹp, kết cấu công trình khó đảm bảo, trong khi nguy cơ mất an toàn đặc biệt là cháy nổ hoặc sập đổ luôn hiện hữu. Về lâu dài, những công trình này còn làm phá vỡ tổng thể quy hoạch, khiến bộ mặt đô thị trở nên chắp vá.
Bên cạnh các căn nhà méo mó, ghi nhận thực tế cho thấy tình trạng cơi nới, lắp đặt “chuồng cọp” những khung sắt, lồng thép bao quanh ban công vẫn xuất hiện dày đặc tại các khu nhà cũ ven tuyến.
Nhiều công trình đã xuống cấp nhưng vẫn được gia cố tạm bợ bằng các kết cấu kim loại, vừa để mở rộng diện tích sử dụng, vừa tận dụng làm nơi phơi đồ, chứa đồ sinh hoạt. Những “chuồng cọp” chồng chéo lên nhau tạo thành mạng lưới dày đặc, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn kết cấu.
Đáng lo ngại hơn, trong trường hợp xảy ra hỏa hoạn, các lồng sắt này có thể trở thành “bẫy kín”, cản trở lối thoát nạn và gây khó khăn cho công tác cứu hộ, cứu nạn.
Thành phố Hà Nội đã có quy định rõ ràng nhằm xử lý các thửa đất không đủ điều kiện xây dựng, hướng tới loại bỏ tình trạng nhà “siêu mỏng, siêu méo”. Tuy nhiên, từ quy định đến thực tế vẫn tồn tại một khoảng cách lớn.
Khó khăn chủ yếu nằm ở việc các hộ dân chưa đạt được sự đồng thuận trong hợp thửa, cũng như việc kiểm tra, giám sát ở một số nơi chưa theo kịp diễn biến thực tế. Khi công trình đã hình thành, việc xử lý càng trở nên phức tạp.
Dự án Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu – Voi Phục được xem là một trong những trục giao thông quan trọng của Hà Nội, góp phần giảm tải áp lực nội đô. Nhưng nếu tình trạng xây dựng tự phát tiếp diễn, mục tiêu chỉnh trang đô thị sẽ bị ảnh hưởng đáng kể.
