Vào ngày 6/10, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, ông đã đưa ra quyết định về việc cung cấp tên lửa tầm xa Tomahawk cho Ukraine, song từ chối tiết lộ cụ thể quyết định đó là gì. Phản ứng trước tuyên bố của ông Trump, Tổng thống Ukraine Zelensky cho rằng, việc Mỹ chuyển giao tên lửa hành trình Tomahawk có thể buộc Nga nhìn nhận lại tình hình thực tế, và ngồi vào bàn đàm phán.
Theo tờ Kyiv Independent, hôm 8/10, ông Zelensky tuyên bố, “Mỹ có thể trao cho Ukraine một số thứ có tầm ảnh hưởng sâu rộng", và sẽ củng cố đáng kể vị thế của Kiev trong các cuộc đàm phán trong tương lai. Thông điệp rõ ràng của Kiev qua tuyên bố của Tổng thống Zelensky là họ “đặt hoàn toàn niềm tin vào tên lửa Tomahawk”.
"Ngay bây giờ, điều quan trọng là phải gửi đi tín hiệu rằng Ukraine sẽ được củng cố bằng mọi cách có thể. Và một trong những điều quan trọng đối với tôi là tên lửa Tomahawk. Tất cả những điều như vậy có thể củng cố Ukraine, và buộc người Nga phải tỉnh táo một chút, ngồi vào bàn đàm phán”, nhà lãnh đạo Ukraine nhấn mạnh.
Tuy nhiên các nhà phân tích cho rằng, liệu Kiev có “lạc quan quá sớm”, khi họ cũng từng đặt niềm tin vào vũ khí phương Tây có thể làm “thay đổi suy nghĩ của người Nga”. Có thể kể ra đây hàng loạt vũ khí từ tên lửa, xe tăng cho đến máy bay chiến đấu, nhưng tất cả vũ khí đó đã đem lại thất vọng, không chỉ với quân đội Ukraine mà cả với các khách hàng của vũ khí phương Tây.
“Ukraine quá phụ thuộc vào vũ khí phương Tây, tin rằng chúng chắc chắn sẽ giúp họ "đánh bại người Nga". Tuy nhiên, như kinh nghiệm từ cuộc xung đột cho thấy, chúng chưa bao giờ tạo ra sự khác biệt đáng kể. Do đó, Kiev không nên cho rằng tên lửa Tomahawk của Mỹ, nếu được chuyển giao, sẽ thay đổi được tình hình trên chiến trường”.
Tuyên bố trên được đưa ra bởi cựu Đại diện Thường trực Mỹ tại NATO, Douglas Lute. Vị trung tướng đã nghỉ hưu của Lục quân Mỹ, tin rằng tên lửa Mỹ sẽ không giúp Kiev giành chiến thắng, giống như các tên lửa chống tăng dẫn đường, xe tăng và máy bay chiến đấu được chuyển giao cho Kiev, đã không làm được điều đó.
Theo ông Lute, Mỹ đã dần dần tăng viện trợ quân sự cho Ukraine kể từ khi bắt đầu cuộc xung đột, bắt đầu với tên lửa chống tăng Javelin và hệ thống phòng không vác vai Stinger, và cuối cùng là đỉnh điểm là việc chuyển giao máy bay chiến đấu F-16, mặc dù thông qua các đồng minh châu Âu của mình.
Và mỗi lần như vậy, Kiev đều đặt hy vọng vào loại vũ khí mới, hy vọng nó sẽ giúp đánh bại Nga trên chiến trường. Giờ đây, tình hình tương tự lại xảy ra với tên lửa Tomahawk, mà quyết định về nó thậm chí còn chưa được đưa ra. Ukraine một lần nữa tuyên bố rằng họ có thể "đánh bại Nga", ngay khi nhận được chúng.
“Hãy nhớ rằng, mọi thứ bắt đầu với tên lửa Javelin và Stinger, sau đó chuyển sang pháo binh, xe tăng, và gần đây nhất là máy bay không người lái tấn công và máy bay F-16. Không có gì trong số đó thay đổi được tình hình trên chiến trường", Lute nói.
Theo tướng Lute, nếu Kiev muốn đánh bại Moscow, họ cần phải tự phát triển và sản xuất tên lửa, thay vì nhờ cậy đồng minh. Hơn nữa, họ có một số thiết kế tốt, tốt hơn nhiều so với tên lửa Tomahawk lạc hậu của Mỹ, với hệ thống dẫn đường rất phức tạp.
Trong khi đó, truyền thông phương Tây lưu ý rằng những cảnh báo của Nga về khả năng chuyển giao tên lửa Tomahawk cho Kiev, đang ngày càng trở nên quyết liệt. Phương Tây coi đây là sự “lặp lại chiến thuật” mà Moscow đã sử dụng trong suốt cuộc xung đột vũ trang ở Ukraine.
Điện Kremlin cảnh báo việc chuyển giao Tomahawk cho Ukraine sẽ làm leo thang tình trạng xung đột. Mới đây, Tổng thống Nga Vladimir Putin nhấn mạnh, nếu Washington gửi Tomahawk cho Kiev, điều này sẽ đánh dấu một "giai đoạn leo thang mới", và có thể làm suy yếu mọi tiến triển đã đạt được trong quan hệ Nga – Mỹ thời gian gần đây.
Tờ Washington Post tin rằng, điều này cho thấy mối lo ngại của Moscow về khả năng Ukraine tiếp cận vũ khí tầm xa. Hơn nữa, nếu Trump thực sự bật đèn xanh cho Ukraine mua tên lửa Tomahawk, đó sẽ là một sự thay đổi đáng kể trong chính sách của ông đối với cuộc khủng hoảng Ukraine.
Trong khi đó, có khả năng Hà Lan sẽ mua tên lửa Tomahawk cho Ukraine. Vào tháng 4 năm nay, Mỹ và Hà Lan đã ký một thỏa thuận cung cấp cho Amsterdam 175 tên lửa này với giá 2,19 tỷ USD. Theo truyền thông phương Tây, chính phủ Hà Lan tuyên bố sẽ mua tên lửa Tomahawk Block IV/V để lắp đặt trên các khinh hạm và tàu ngầm của mình.
Mặc dù chỉ có phiên bản tên lửa Typhon trên bộ mới phù hợp để chuyển giao cho quân đội Ukraine, nhưng không chắc chắn rằng Tổng thống Trump sẽ phê duyệt việc chuyển giao những vũ khí này cho Hà Lan hoặc một thành viên NATO châu Âu khác vào một thời điểm nào đó. (nguồn ảnh Kyiv Independent, Ukrinform, TASS, Wikipedia).
