Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, trong giai đoạn tháng 5 và tháng 6/2026, hoạt động đấu thầu, đầu tư công trên địa bàn Phường Bình Phước (TP Đồng Nai) diễn ra hết sức sôi động. Hàng loạt dự án nâng cấp, mở rộng đường giao thông hiện hữu tại các khu vực Tân Thiện, Tân Đồng, Tân Bình, Tiến Hưng đã được triển khai. Tuy nhiên, song song với tiến độ triển khai dự án, dư luận cũng đặc biệt quan tâm đến tính cạnh tranh và hiệu quả kinh tế mang lại cho Ngân sách Nhà nước thông qua lăng kính đấu thầu.

Hàng chục tỷ đồng giải ngân, tiết kiệm khiêm tốn

Dữ liệu thống kê về lịch sử đấu thầu tổng quan cho thấy, Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị Phường Bình Phước (TP Đồng Nai) là chủ đầu tư của nhiều dự án đầu tư phát triển. Tổng giá trị theo các gói thầu có kết quả lựa chọn nhà thầu hợp lệ được ghi nhận lên tới hơn 58,18 tỷ đồng. Tuy nhiên, tổng giá trị trúng thầu tương ứng đạt hơn 56,73 tỷ đồng. Tỷ lệ tiết kiệm bình quân cho Ngân sách Nhà nước tại chủ đầu tư này ghi nhận ở mức 2,49%.

Đi sâu bóc tách từng gói thầu cụ thể được phê duyệt trong tháng 6/2026, hiện tượng trúng thầu sát giá dự toán tiếp tục bộc lộ rõ nét. Đơn cử, tại Gói thầu số 1: Thi công xây dựng (Mã TBMT: IB2600276590-00) thuộc khu vực Tân Đồng. Đây là gói thầu có giá trị lớn với giá gói thầu công bố là 15.643.215.321 đồng. Ngày 23/06/2026, Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu đã gọi tên Công ty TNHH Một thành viên Xây dựng Cầu đường Quang Phú.

Tương tự, tại Gói thầu Thi công xây dựng gói thầu xây lắp 01: Xây dựng nâng cấp Đường Điểu Ong, Ngõ 987 (Mã TBMT: IB2600253265-00) thuộc khu vực Tân Bình, giá gói thầu là 3.168.768.058 đồng. Đến ngày 22/06/2026, Công ty TNHH Một thành viên Thọ Xuân được công bố trúng thầu.

Tại Gói thầu Thi công xây dựng gói Xây lắp 01 (Mã TBMT: IB2600259348-00) khu vực Tân Thiện có giá dự toán 2.130.694.880 đồng , nhà thầu trúng thầu được ghi nhận là Công ty TNHH Xây dựng Cầu đường Tuấn Tú theo quyết định phê duyệt ngày 24/06/2026. Đáng chú ý, các gói thầu này đều được đấu thầu rộng rãi qua mạng, nhưng tỷ lệ giảm giá chung của các dự án lại nằm ở ngưỡng khá sát sao.

Cần rà soát khâu lập dự toán để tối ưu hóa ngân sách

Phân tích dưới góc độ pháp luật đấu thầu, Luật sư Nguyễn Thị Hương cho biết: Mục tiêu tối thượng của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Luật số 90/2025/QH15 sửa đổi là đảm bảo tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Hiệu quả kinh tế không chỉ đo lường bằng việc công trình hoàn thành đúng tiến độ, mà còn ở việc thông qua đấu thầu, Ngân sách Nhà nước tiết kiệm được bao nhiêu tiền. Khi hàng loạt gói thầu giá trị lớn nhưng tỷ lệ tiết kiệm lại bám sát dự toán, cơ quan quản lý cần rà soát lại chất lượng của công tác khảo sát, lập báo cáo kinh tế kỹ thuật và thẩm định dự toán ngay từ khâu ban đầu.

Đồng quan điểm, chuyên gia nghiên cứu đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhấn mạnh: Dù pháp luật không quy định tỷ lệ tiết kiệm tối thiểu bắt buộc, nhưng với tỷ lệ bình quân khoảng 2,49%, việc đáp ứng tinh thần tối ưu hóa ngân sách theo Chỉ thị 12 và Công văn 5557 là một bài toán cần giải trình. Việc các nhà thầu trúng thầu sát giá gói thầu cho thấy tính cạnh tranh về giá chưa thực sự quyết liệt, đặc biệt trong bối cảnh cần thắt chặt và sử dụng hiệu quả nguồn vốn đầu tư công.

Thực tế, Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Luật số 90/2025/QH15 sửa đổi đã quy định rõ về việc kiểm soát chặt chẽ giá gói thầu. Việc một số nhà thầu như Quang Phú, Tuấn Tú, Thọ Xuân vượt qua các bước đánh giá để trúng thầu tại Phường Bình Phước với giá trị sát nút dự toán đòi hỏi Chủ đầu tư phải thể hiện rõ trách nhiệm giải trình. Các cơ quan quản lý, thanh tra TP Đồng Nai cần có sự rà soát chuyên đề đối với các dự án có tỷ lệ tiết kiệm thấp, đánh giá lại toàn bộ quy trình từ khâu lập hồ sơ đến xét thầu nhằm minh bạch hóa dòng vốn, đảm bảo từng đồng thuế của nhân dân được sử dụng đúng mục đích, hiệu quả.

Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin./.