Một trong những nội dung trọng tâm của Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm là xác lập 9 cực tăng trưởng, đóng vai trò động lực phát triển không gian và kinh tế của Thủ đô.
Cụ thể, đô thị trung tâm (hữu ngạn sông Hồng) được xác định bao gồm đô thị lõi lịch sử và khu vực mở rộng, được định hướng là cực văn hóa - lịch sử - chính trị, nơi tập trung các chức năng chính trị, hành chính, tài chính, văn hóa của Thủ đô, đồng thời hình thành đô thị Olympic.
Cực phía bắc (Đông Anh - Mê Linh - Sóc Sơn) được xác định là cực động lực hội nhập, phát triển các đô thị dịch vụ, thương mại quốc tế, tài chính, logistics gắn với Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, đồng thời là trung tâm công nghiệp công nghệ cao.
Cực phía đông (Gia Lâm - Long Biên) giữ vai trò cửa ngõ và thương mại - dịch vụ, phát triển các tổ hợp thương mại quy mô vùng, cảng cạn (ICD), trung tâm logistics hiện đại gắn với trục Quốc lộ 5 và cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, kết nối với tam giác kinh tế động lực phía đông.
Cực phía nam - đô thị trung tâm (Thường Tín - Phú Xuyên) được định hướng là cực động lực công nghiệp và logistics, phát triển đô thị logistics, công nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp công nghệ cao và các dịch vụ liên vùng, gắn với sân bay thứ hai phía nam Hà Nội, đường sắt tốc độ cao và hệ thống cảng sông.
Cực phía nam Vân Đình - Đại Nghĩa phát triển theo mô hình đô thị sinh thái cảnh quan hai bên sông, gắn với di sản, tín ngưỡng và sân bay thứ hai phía nam Hà Nội.
Cực phía tây nam (Xuân Mai - Chương Mỹ) là đô thị giáo dục - đào tạo - y tế kết hợp nghỉ dưỡng sinh thái.
Cực phía tây (Hòa Lạc) được xác định là đô thị khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và giáo dục, trọng tâm là Khu công nghệ cao Hòa Lạc và Đại học Quốc gia, kết nối với các tỉnh phía tây.
Cực phía tây bắc (Sơn Tây - Ba Vì) phát triển đô thị văn hóa lịch sử, du lịch nghỉ dưỡng gắn với nhiệm vụ quốc phòng - an ninh.
Cực sông Hồng được định hướng là không gian cảnh quan đặc biệt, phát triển tài chính, dịch vụ, thương mại và du lịch.
Cùng với các cực tăng trưởng, Quy hoạch tổng thể Thủ đô xác lập 9 trung tâm lớn theo quy mô, tính chất và lợi thế vượt trội.
Các trung tâm gồm: Trung tâm đô thị nam sông Hồng; Trung tâm đô thị bắc sông Hồng; Trung tâm đô thị phía đông; Trung tâm đô thị Olympic; Trung tâm đô thị Phú Xuyên; Trung tâm đô thị Vân Đình - Đại Nghĩa; Trung tâm đô thị Xuân Mai; Trung tâm đô thị Hòa Lạc; Trung tâm đô thị Sơn Tây.
Mỗi trung tâm được phân công chức năng rõ ràng, từ chính trị - hành chính, kinh tế, dịch vụ, logistics, khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo, y tế, văn hóa, du lịch, sinh thái, nhằm hình thành mạng lưới phát triển cân bằng và bổ trợ lẫn nhau.
Đối với các trục động lực, quy hoạch xác lập 9 trục không gian và hành lang kinh tế, đô thị bám theo các trục giao thông huyết mạch. Nổi bật là trục Nhật Tân - Nội Bài/Bắc Thăng Long - Nội Bài, trục xương sống hình thành đô thị phía bắc cửa ngõ đối ngoại, phát triển mô hình đô thị sân bay.
Trục Hồ Tây - Cổ Loa - sân bay Gia Bình kết nối trung tâm với vùng kinh tế mới phía đông bắc, thúc đẩy phát triển các khu đô thị sáng tạo, tài chính, công nghệ cao. Trục Quốc lộ 5/cao tốc Hà Nội - Hải Phòng là trục đô thị dịch vụ, thương mại và logistics thông minh kết nối Thủ đô với cửa ngõ ra biển.
Các trục Quốc lộ 1A/Pháp Vân - Cầu Giẽ, Quốc lộ 21B - 21C, Quốc lộ 6, Đại lộ Thăng Long - Ba Vì, Quốc lộ 32 - Tây Thăng Long và trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng đóng vai trò kết nối không gian, thúc đẩy phát triển kinh tế, văn hóa, du lịch và hình thành các hành lang phát triển bền vững.
