Từng lo biến đổi khí hậu, Bill Gates lại âm thầm đầu tư hàng tỷ đô vào công ty gây phát thải, mỗi ngày đút túi 21 tỷ đồng

Tỷ phú Bill Gates từng tuyên bố bán cổ phiếu dầu khí vì không muốn kiếm lợi từ những doanh nghiệp có thể cản trở quá trình chuyển đổi sang năng lượng sạch. Tuy nhiên, ông hiện nắm giữ khối cổ phần trị giá gần 30 tỷ USD tại một trong những công ty vận hành bãi chôn lấp rác lớn nhất nước Mỹ, nơi nhiều lần bị phát hiện phát thải khí methane vượt giới hạn.

Trong cuốn sách How to Avoid a Climate Disaster xuất bản năm 2021, nhà đồng sáng lập Microsoft Bill Gates giải thích rằng ông đã bán cổ phiếu dầu khí từ hai năm trước đó vì không muốn hưởng lợi từ những doanh nghiệp gây ảnh hưởng đến biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, theo cuộc điều tra ProPublica công bố ngày 11/11, Bill Gates hiện sở hữu 37,9% cổ phần Republic Services - doanh nghiệp vận hành bãi chôn lấp rác lớn thứ hai tại Mỹ.

Hồ sơ gửi Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) cho thấy Bill Gates và công ty quản lý đầu tư cá nhân của ông Cascade Investment nắm giữ hơn 116,16 triệu cổ phiếu Republic Services. Với mức giá khoảng 253,97 USD/cổ phiếu vào ngày 13/11, số cổ phần này trị giá gần 29,5 tỷ USD.

Đáng chú ý, Cascade còn mua thêm hơn 3,76 triệu cổ phiếu Republic Services trong các giao dịch trên thị trường tính đến ngày 8/9/2026.

Theo ProPublica, kể từ khi lần đầu được ghi nhận sở hữu 5% cổ phần Republic Services vào tháng 11/1999, Bill Gates đã trực tiếp nhận khoảng 2,6 tỷ USD cổ tức. Trong cùng giai đoạn, giá cổ phiếu công ty tăng khoảng 30 lần, còn doanh nghiệp chi hơn 8 tỷ USD mua lại cổ phiếu quỹ.

Với mức cổ tức hiện tại 0,67 USD/cổ phiếu mỗi quý, khoản đầu tư của Bill Gates mang lại khoảng 311 triệu USD mỗi năm, tương đương 850.000 USD mỗi ngày (21,8 tỷ VNĐ), trước thuế.

Điều gây tranh cãi nằm ở hoạt động môi trường của Republic Services. Theo ProPublica, từ năm 2020, các thanh tra của Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) đã kiểm tra ít nhất 39 trong số khoảng 200 bãi chôn lấp rác của công ty, phát hiện hơn 1.400 vị trí có vấn đề về phát thải khí methane. Một số kết quả đo cao gấp 100-300 lần giới hạn liên bang.

Một nghiên cứu độc lập sử dụng dữ liệu vệ tinh cũng phát hiện một bãi chôn lấp của Republic Services tại bang Indiana phát thải lượng methane cao gấp khoảng 13 lần mức doanh nghiệp báo cáo với EPA.

Methane là khí nhà kính có khả năng giữ nhiệt mạnh. Các nghiên cứu được ProPublica dẫn lại cho thấy bãi chôn lấp rác có thể chiếm tới 20% tổng lượng methane phát thải tại Mỹ.

Trong khi đó, Bill Gates từ lâu đã lên tiếng về nguy cơ biến đổi khí hậu và đầu tư vào nhiều công nghệ năng lượng sạch thông qua Breakthrough Energy, bao gồm cả lĩnh vực điện hạt nhân.

Tuy nhiên, tuyên bố bán cổ phiếu năm 2021 của Bill Gates đề cập cụ thể đến các doanh nghiệp dầu khí, không phải toàn bộ ngành có phát thải khí nhà kính. Hoạt động đầu tư của Cascade cũng do Michael Larson điều hành. Ông Larson là thành viên hội đồng quản trị Republic Services từ năm 2009.

Phản hồi ProPublica, người phát ngôn Republic Services Rob Litt cho biết công ty có hàng trăm chuyên gia và kỹ sư môi trường, đồng thời sẽ khắc phục khi phát hiện vấn đề. Doanh nghiệp khẳng định vẫn bảo vệ những kết quả phát triển bền vững đã đạt được và đang xem xét lại các mục tiêu giảm phát thải.

Đại diện của Gates không phản hồi câu hỏi của ProPublica về việc liệu tỷ phú này có biết những vấn đề môi trường tại Republic Services hay không.

Theo ProPublica, Barchart