Theo SvobodnayaPressa, đêm ngày 26 rạng sáng 27/10, Nga đã tiến hành một đợt tập kích diện rộng khác vào thủ đô của Ukraine. Mục tiêu là các cơ sở điện lực, cũng như các kho bãi và trung tâm logistics.
Tuy nhiên, đáng chú ý nhất lại là đòn đánh vào cầu Yuzhny. Kể từ khi chiến dịch quân sự đặc biệt bắt đầu, đây là lần đầu tiên một công trình trọng yếu như vậy bị trúng tên lửa đạn đạo.
Từ video quay lại của các camera giám sát ngoài trời nhanh chóng lan truyền trên các mạng xã hội và kênh Telegram, có thể thấy rõ bốn quả đạn cùng lúc lao về phía mục tiêu. Tuy nhiên, chất lượng hình ảnh không đủ nét để nhận diện chính xác dòng khí tài. Trong đoạn phim, người ta chỉ quan sát được những dải sáng rực cắm thẳng đứng xuống khu vực cầu.
Ban đầu, Ukraine chỉ ghi nhận một quả đạn cắm xuống cây cầu. Ít lâu sau, hình ảnh tại vị trí tập kích thứ hai xuất hiện. Đạn tấn công của Nga đã đánh trúng cầu vượt đường sắt, không chỉ xuyên thủng mặt cầu mà còn làm hư hỏng cả hệ thống đường ray. Ngay sau đó, những bằng chứng về hai điểm phá hủy khác trên cầu tiếp tục được ghi nhận.
Chính quyền thành phố Kyiv cho biết, đợt tập kích bằng tên lửa đã "ghi nhận tổn hại đối với các yếu tố kết cấu cầu, cụ thể là dầm cầu bê tông cốt thép, đường dành cho xe cơ giới, hạ tầng đường sắt đô thị và các hệ thống kỹ thuật".
Tuy nhiên, các chuyên gia thuộc Viện Phát triển Hạ tầng Quốc gia Ukraine lại cho rằng cây cầu không gặp "hư hại nghiêm trọng và không cần khảo sát kỹ thuật bổ sung hay đưa ra giải pháp thiết kế mới". Dù vậy, bản thân cây cầu hiện vẫn bị cấm đối với phương tiện giao thông đường bộ và chưa rõ thời điểm thông xe trở lại.
Vũ khí nào đã ra đòn?
Thời gian đầu, truyền thông Ukraine đưa tin đòn tấn công được thực hiện bằng tên lửa siêu vượt âm "Zircon". Tuy nhiên, hiện tại đã xác định được mục tiêu bị tập kích bởi dòng đạn "đất đối đất" thế hệ mới, được phóng từ hệ thống phòng không S-400.
Từ nguồn tin của Cục Tình báo Bộ Quốc phòng Ukraine (GUR), dòng tên lửa mới này bắt đầu được gọi bằng mã hiệu "RM-48U". Trước đó, phía GUR từng công bố các mảnh vỡ của một loại đạn có khắc dòng mã hiệu này. Tên gọi trên lập tức được truyền thông phương Tây dẫn lại, rồi sau đó lan sang các báo đài Nga.
Theo SvobodnayaPressa, trên thực tế, mã hiệu này hoàn toàn không liên quan đến loại khí tài thực sự đã đánh vào cầu Yuzhny. "RM" là viết tắt của "Raketa-Mishen" (Tên lửa mục tiêu) — loại đạn dùng để huấn luyện kíp điều khiển các hệ thống tên lửa phòng không. Rất có thể, RM-48U đã được Lực lượng Vũ trang Nga sử dụng làm mồi bẫy nhằm đánh lừa hệ thống phòng không của Ukraine.
Trong khi đó, loại tên lửa mới dành cho S-400 lại là một "mãnh thú" thuộc chủng loại hoàn toàn khác, sở hữu các thông số kỹ thuật và năng lực tác chiến vô cùng độc đáo.
Quân đội Nga chỉ mới bắt đầu đưa vào vận hành khí tài này gần đây, với các đợt phóng loạt quy mô lớn đầu tiên được ghi nhận vào đầu tháng 10. Dòng khí tài này đã bắt đầu được gọi bằng cái tên không chính thức là "tên lửa đạn đạo hạng nhẹ".
"Tử thần" và quỹ đạo đạn đạo
Ngay từ giai đoạn đầu của Chiến dịch quân sự đặc biệt, Lực lượng Vũ trang Nga đã tích cực hoán đổi các tên lửa phòng không 5V55R thuộc hệ thống S-300 để tấn công các mục tiêu mặt đất.
Những đạn tên lửa này được dùng để tiêu diệt các mục tiêu cấp chiến thuật: trên chiến trường, các công trình kiên cố của đối phương, cũng như từng tòa nhà riêng lẻ.
Tên lửa phòng không bay theo quỹ đạo đạn đạo, với đầu đạn nổ phá mảnh công suất lớn chứa các mảnh vỡ văng tỏa, nó tạo ra vùng sát thương rất rộng. Ngoài ra, loại đạn này có tốc độ phản ứng cực nhanh sau khi nhận tọa độ, giúp một trắc thủ giàu kinh nghiệm có thể đánh trúng ngay cả một nhóm bộ binh đang di chuyển giữa các nơi ẩn nấp.
Tháng 9/2023, tại thao trường Kapustin Yar, Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev đã được giới thiệu một loại tên lửa "đất đối đất" mới. Loại đạn này được trang bị cho các hệ thống S-400 mới nhất cũng như S-300PM-2 cải tiến. Về bản chất, đây không còn là phiên bản cải tiến từ 5V55R mà là một dòng đạn tiến công chuyên dụng hoàn chỉnh.
Quân đội Nga đã đưa loại khí tài này vào thực chiến gần như ngay sau đó. Những đợt tập kích đầu tiên bằng đạn mới được ghi nhận từ cuối năm 2023 đến đầu năm 2024, nhưng vẫn được sử dụng ở cấp chiến thuật tương tự các đạn phòng không hoán đổi cũ, bao gồm cả việc chế áp hỏa lực phòng thủ trước các đợt xung kích.
Đến năm ngoái, biến thể nâng cấp của tên lửa "đất đối đất" dành cho S-400 đã xuất hiện. Nó được thiết kế để tiêu diệt các mục tiêu kiên cố ở cấp chiến dịch - chiến thuật — với tầm bắn từ 500 km trở lên, đồng thời đòi hỏi đòn đánh phải có độ chính xác đặc biệt cao.
Một số đợt phóng thử nghiệm chiến đấu của "tên lửa đạn đạo hạng nhẹ" đã được ghi nhận vào mùa xuân, và tần suất đạn rơi xuống các mục tiêu ở Ukraine tăng lên trong mùa hè.
Giờ đây, việc áp dụng đại trà dòng đạn này đã chính thức bắt đầu, vươn lên cạnh tranh mạnh mẽ không chỉ với tên lửa siêu thanh "Zircon" mà cả với hệ thống "Iskander".
Bí ẩn đằng sau lớp vỏ
Khác với tên lửa phòng không "đất đối không" thông thường của S-400, "tên lửa đạn đạo hạng nhẹ" sở hữu quỹ đạo bay phức tạp hơn nhiều. Mũi tên lửa lao xuống mục tiêu theo phương gần như thẳng đứng với vận tốc cực lớn.
Điều này thể hiện rất rõ trong các đoạn video ghi lại cảnh đạn cắm xuống mục tiêu ở Kyiv gần đây. Nhiều khả năng, giải pháp mới cũng được trang bị đầu dò tự dẫn, đi kèm khả năng hiệu chỉnh quỹ đạo ở giai đoạn bay cuối.
Nhờ những giải pháp kỹ thuật này, quả đạn giờ đây có thể đánh trúng các mục tiêu điểm với độ chính xác cao, bằng chứng là các cú đánh chính xác vào mặt cầu Yuzhny. Bên cạnh đó, nhờ động năng lớn, tên lửa còn có khả năng phá hủy các công trình đặc biệt kiên cố.
SvobodnayaPressa nhận định, đòn tập kích vào cây cầu bắc qua sông Dnipro ở Kyiv thực chất là một cuộc thử nghiệm kỹ thuật quân sự. Bộ chỉ huy Nga đã chọn đánh vào một công trình có thể dễ dàng quan sát từ vệ tinh và máy bay không người lái để đánh giá kết quả cũng như độ chính xác. Rõ ràng, vũ khí mới đã đáp ứng những kỳ vọng đặt vào nó.
Do đó, Ukraine có thể sớm phải đối mặt với những làn sóng tập kích dồn dập từ "tên lửa đạn đạo hạng nhẹ".
