Trung Quốc vừa hoàn tất lắp ráp một máy đào hầm TBM hai khiên có quy mô đặc biệt lớn để phục vụ dự án đường hầm Việt Tây tại tỉnh Tứ Xuyên. Cỗ máy mang tên “Việt Hỷ” có đường kính đào 13,01 m, dài khoảng 220 m và nặng tới 3.500 tấn, trước khi được đưa đến công trường để thực hiện nhiệm vụ đào hầm dài 18,4 km.

TBM “Việt Hỷ” có đường kính đào hơn 13 m, dài 220 m và nặng khoảng 3.500 tấn. (Ảnh: m.thecover.cn)

TBM “Việt Hỷ” có đường kính đào hơn 13 m, dài 220 m và nặng khoảng 3.500 tấn. (Ảnh: m.thecover.cn)

Đường hầm Việt Tây thuộc tuyến cao tốc Kim Khẩu Hà - Tây Xương, nằm tại khu vực giáp huyện Việt Tây và Hỷ Đức. Công trình có độ sâu tối đa khoảng 1.011 m, đồng thời phải đi qua địa hình có điều kiện địa chất phức tạp. Khoảng 81,6% chiều dài tuyến nằm trong lớp đá cấp IV, gồm đất dính trộn với dăm sạn hoặc cuội sỏi. Một số khu vực còn xuất hiện đá mềm, vỡ vụn, khả năng tự ổn định thấp, làm tăng nguy cơ sạt lở và biến dạng trong quá trình thi công.

Ở những đoạn nằm sâu dưới lòng đất, áp lực địa chất lớn còn có thể gây hiện tượng nổ đá. Công trình cũng đi qua khu vực sinh thái nhạy cảm và có vị trí cửa hầm gần tuyến đường sắt Thành Đô - Côn Minh đang khai thác. Vì vậy, việc hạn chế sử dụng thuốc nổ tại một số khu vực trở thành yêu cầu quan trọng. TBM “Việt Hỷ” được phát triển nhằm đáp ứng bài toán này, cho phép đào và gia cố đường hầm bằng cơ giới hóa.

Cỗ máy có công suất dẫn động chính 5.600 kW và mô-men xoắn thoát kẹt lên tới 55.335 kN·m. Phía trước được trang bị 83 dao cắt dạng con lăn đường kính 19 inch, kết hợp hệ thống thăm dò địa chất và khoan gia cố phía trước. TBM cũng có thể thực hiện nhiều công đoạn liên tiếp như đào đất đá, vận chuyển vật liệu, chống đỡ và lắp vỏ hầm. Theo đơn vị phát triển, phương pháp này có thể đạt hiệu suất cao hơn khoảng 3-5 lần so với khoan nổ truyền thống trong điều kiện phù hợp.

Cỗ máy được thiết kế để đào và gia cố đường hầm trong điều kiện địa chất phức tạp ở độ sâu hơn 1.000 m. (Ảnh: m.thecover.cn)

Một điểm đáng chú ý khác là hệ thống dẫn hướng bằng laser, được thiết kế để kiểm soát sai số đo đạc ở mức khoảng 3 mm. Kết cấu chống đỡ kết hợp giữa các tấm bê tông đúc sẵn và khung thép, trong đó bê tông đảm nhiệm phần đáy còn khung thép hỗ trợ khu vực vòm. Dự án cũng không phụ thuộc hoàn toàn vào TBM mà kết hợp nhiều phương pháp thi công, với một ống hầm sử dụng “Việt Hỷ”, trong khi ống còn lại áp dụng khoan nổ cơ giới hóa.

Sau khi hoàn thành, tuyến cao tốc Kim Khẩu Hà - Tây Xương được kỳ vọng cải thiện kết nối giao thông giữa khu vực đồng bằng Thành Đô và Tây Nam Tứ Xuyên. Hiện “Việt Hỷ” đã hoàn tất tổng lắp và chạy thử tại nhà máy ở Thành Đô, sẵn sàng được đưa tới công trường để bắt đầu đào tuyến hầm dài hàng chục km.