Tổng thống Ukraine nói về khả năng trao đổi lãnh thổ với Nga
Trong một cuộc phỏng vấn độc quyền với Alla Mazur, người dẫn chương trình "TSN The Week" phát sóng ngày 25/10, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đề cập khả năng trao đổi lãnh thổ trong tiến trình tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột với Nga.
Theo ông Zelensky, phía Mỹ từ lâu đã nêu vấn đề này và gọi phương án đó là land swaps (trao đổi lãnh thổ).
"Trước hết, chúng tôi không đổi cái này lấy cái kia. Chúng tôi sẵn sàng thảo luận", nhà lãnh đạo Ukraine nói. Ông nhấn mạnh vấn đề lãnh thổ phải được bàn trực tiếp giữa lãnh đạo các bên, còn những nội dung khác có thể được đưa ra thảo luận ở cấp các đoàn đàm phán cấp chuyên viên.
Đồng thời, ông Zelensky gọi vấn đề lãnh thổ là "lằn ranh đỏ" của Ukraine. Nhà lãnh đạo này không tiết lộ những khu vực cụ thể có thể được đưa ra bàn bạc, cũng không cho biết Washington đã đề cập phương án trao đổi như thế nào.
Theo Tổng thống Ukraine, các cuộc trao đổi với Mỹ còn đề cập nhiều nội dung khác trong khuôn khổ một đề xuất nhằm tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột. Ông cho biết tài liệu do đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff mang tới Nga sau các cuộc tiếp xúc ở Oslo bao gồm nhiều hướng tiếp cận và đề xuất của Washington, trong đó có vấn đề bảo đảm an ninh cho Ukraine.
Tổng thống Ukraine nói về khả năng trao đổi lãnh thổ với Nga. Ảnh: Reuters
Ukraine muốn duy trì quân đội 800.000 người
Bên cạnh vấn đề lãnh thổ, ông Zelensky tiếp tục bác bỏ khả năng Ukraine chấp nhận quy chế trung lập hoặc những hạn chế đối với quy mô lực lượng vũ trang theo yêu cầu từ phía Nga.
Tổng thống Ukraine cho rằng các bảo đảm an ninh dành cho Kiev không thể do Moscow quyết định. Ông nhấn mạnh quy mô quân đội là vấn đề nội bộ của Ukraine, không phải nội dung để Nga áp đặt trong một thỏa thuận hòa bình.
Ông Zelensky cho biết nếu có đủ nguồn tài chính, Ukraine muốn duy trì quân đội với khoảng 800.000 quân nhân. Theo ông, việc duy trì lực lượng ở quy mô nào còn phụ thuộc vào khả năng tài chính và mức độ hỗ trợ của các đối tác.
Nhà lãnh đạo Ukraine cũng đề cập mục tiêu gia nhập NATO, coi tư cách thành viên liên minh là phương án bảo đảm an ninh tốt nhất cho đất nước. Ông mô tả định hướng mà Kiev mong muốn là "NATO cộng với một quân đội Ukraine hùng mạnh".
Theo ông Zelensky, nếu Ukraine trở thành thành viên NATO, quy mô quân đội có thể thấp hơn 800.000 người. Khi đó, vấn đề cần được tính đến là những nước nào sẵn sàng tài trợ hoặc cùng chia sẻ chi phí duy trì lực lượng vũ trang Ukraine.
Ông cũng gợi ý rằng nếu Ukraine không được phép gia nhập NATO, các nước châu Âu và Mỹ nên đồng ý mở rộng điều khoản 5 của hiệp ước phòng thủ NATO cho Ukraine. Ukraine cũng cần duy trì một quân đội mạnh sau khi đạt được thỏa thuận hòa bình.
Ukraine muốn duy trì quân đội 800.000 người. Ảnh: Getty
Kiev muốn thúc đẩy những nội dung gì trong cuộc gặp ba bên?
Ông Zelensky cho biết Ukraine sẵn sàng tham gia cuộc gặp ba bên với Mỹ và Nga dự kiến diễn ra trong tháng 11. Theo ông, cuộc gặp cần hướng tới những kết quả cụ thể, thay vì chỉ dừng lại ở các tuyên bố về khả năng đàm phán.
Một trong những đề xuất của Kiev là thiết lập lệnh ngừng bắn trong lĩnh vực năng lượng. Ông Zelensky cho rằng việc hai bên dừng các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng có thể trở thành bước đi đầu tiên, cho thấy các bên thực sự muốn tiến tới chấm dứt xung đột.
Nhà lãnh đạo Ukraine cũng đề cập khả năng bảo đảm an toàn cho hoạt động vận chuyển ngũ cốc trên Biển Đen và tiến hành trao đổi tù binh theo nguyên tắc "tất cả đổi tất cả". Ông gọi đây là những nội dung cụ thể mà Kiev muốn đưa ra bàn bạc trong cuộc gặp sắp tới.
Đề xuất ngừng bắn năng lượng còn gắn với các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dầu khí của Nga. Ông Zelensky nói Ukraine sẵn sàng ngừng tập kích các nhà máy lọc dầu và cơ sở năng lượng của Nga nếu Moscow chấm dứt các cuộc tấn công vào hệ thống điện của Ukraine. Theo ông, đây là cách để hai bên thực hiện một thỏa thuận ngừng bắn có đi có lại.
Ngoài tiến trình đàm phán, cuộc phỏng vấn cũng đề cập những vướng mắc trong quan hệ quân sự giữa Kiev và Washington. Ông Zelensky cho biết sau các cuộc trao đổi tại Oslo, hoạt động của hệ thống liên lạc vệ tinh Starlink và Starshield đã được khôi phục, trong khi việc chia sẻ thông tin tình báo liên quan đến các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo cũng được nối lại. Tuy nhiên, Ukraine vẫn thiếu hỗ trợ về phòng không, đặc biệt là tên lửa cho hệ thống Patriot.
Ông Zelensky cho rằng các vấn đề này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng phòng thủ của Ukraine và cần được giải quyết trong quá trình trao đổi với Mỹ.
Nhà lãnh đạo Ukraine cũng cảnh báo Washington không nên dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt Nga trước khi đạt được thỏa thuận hòa bình. Theo ông, nếu Ukraine bước vào cuộc gặp với Tổng thống Nga Vladimir Putin mà không còn các công cụ gây sức ép như trừng phạt hay tài sản Nga bị phong tỏa, vị thế đàm phán của Kiev sẽ suy yếu.
