Tìm thấy nguồn tia X vũ trụ sáng gấp 100 lần Mặt Trời

Một nguồn tia X vũ trụ mới tên là Millinovae đã được phát hiện, nó gây chú ý với độ sáng gấp hơn 100 lần so với độ sáng của Mặt Trời.

Một nhóm các nhà thiên văn học quốc tế do Đài quan sát Neil Gails Swift của Đại học Warsaw dẫn đầu đã phát hiện ra một nguồn tia X vũ trụ mới có tên là Millinovae. Phát hiện đột phá này được công bố trên tạp chí The Astrophysical Journal Letters, cung cấp những manh mối mới về các hiện tượng thiên thể bí ẩn nhất trong vũ trụ.

anh-chup-man-hinh-2026-06-08-112820.png
Một nguồn tia X vũ trụ mới tên là Millinovae đã được phát hiện, nó gây chú ý với độ sáng gấp hơn 100 lần so với độ sáng của Mặt Trời. Ảnh: @Đài quan sát Neil Gails Swift.

Vốn dĩ, trong mắt công chúng, tia X chủ yếu được sử dụng trong lĩnh vực y tế để giúp chụp hình ảnh xương hoặc chẩn đoán các bệnh như bệnh phổi. Những tia X này đều được tạo ra từ các nguồn nhân tạo, nhưng một số hiện tượng thiên văn trong vũ trụ cũng có thể tạo ra tia X tự nhiên. Ví dụ, tia X được tạo ra khi khí nóng rơi vào các vật thể đặc như sao lùn trắng, sao neutron hoặc lỗ đen, hoặc khi các hạt mang điện (như electron) giảm tốc.

Nhóm nghiên cứu do Đại học Warsaw dẫn đầu đã tiến hành phân tích chuyên sâu dữ liệu quan sát từ Thí nghiệm Thấu kính Hấp dẫn Quang học (OGLE), phát hiện ra 29 vật thể thiên thể bất thường trong Đám mây Magellan gần Dải Ngân hà.

Trong đó, họ tìm thấy một thiên thể kỳ quặc có tên là Millinovae. Các nhà thiên văn học tin rằng, Millinovae là một hệ sao đôi gồm một sao lùn trắng và một sao bán khổng lồ đã cạn kiệt hydro ở lõi và đang giãn nở. Hai ngôi sao này rất gần nhau, và vật chất đang chảy từ sao bán khổng lồ sang sao lùn trắng, tạo ra nguồn tia X cực mạnh ở nhiệt độ tương đương 600.000 độ C.

Độ sáng của Millinovae gấp độ sáng của Mặt trời hơn 100 lần trong các đợt bùng phát kéo dài nhiều tháng, với khoảng cách hơn 160.000 năm ánh sáng.

Mời Quý Độc Giả cùng xem video: “Phát hiện mộ cổ niên đại khoảng 5.000 năm tại Trung Quốc”. Nguồn video: @VTV24.

Tận mục cái nôi hình thành sao N11

Hình ảnh độ phân giải cao về tinh vân N11, một cái nôi của các vì sao nằm cách Trái đất khoảng 160.000 năm ánh sáng, đã được công bố.

Trang tin công nghệ Notebook Check đã đăng một bài viết trên blog rằng, NASA đã công bố hình ảnh mới về tinh vân N11 thuộc Đám mây Magellan Lớn, được chụp bởi Kính viễn vọng Không gian Hubble.

Đám mây Magellan Lớn là một thiên hà lùn vệ tinh của Dải Ngân hà, nó nằm giữa các chòm sao Dorado và Mensa, cách Trái đất khoảng 160.000 năm ánh sáng. Vùng tinh vân N11 của Đám mây Magellan Lớn là vùng hình thành sao lớn thứ hai của Dải Ngân hà, nó chứa các ngôi sao trẻ có khối lượng gấp tới 100 lần khối lượng Mặt Trời, và tinh vân N11 cũng nổi tiếng với những đám mây khí ngoạn mục và có nhiều quá trình hình thành sao diễn ra mạnh mẽ ở trung tâm tinh vân này.

“Giao diện” ngoạn mục ở trung tâm Tinh vân Bướm

Cách Trái Đất khoảng 3.400 năm ánh sáng, ngôi sao trung tâm của Tinh vân Bướm đã được ghi lại hình ảnh lần đầu tiên.

Kính viễn vọng không gian James Webb lần đầu tiên đã xuyên qua lớp bụi và chụp được hình ảnh ngôi sao trung tâm của Tinh vân Bướm (tên gọi khác là NGC 6302 / Caldwell 69), một tinh vân hành tinh cách Trái đất chúng ta khoảng 3.400 năm ánh sáng.

Được biết, Tinh vân Bướm nằm trong chòm sao Thiên Yết. Nó nổi tiếng với cấu trúc khí lưỡng cực giống như cánh bướm. Kể từ khi được nhà thiên văn học William Herschel phát hiện vào năm 1826 (khoảng 200 năm trước), ngôi sao trung tâm của nó đã bị che khuất bởi một vành đai bụi dày và không thể quan sát trực tiếp được.

Kính viễn vọng chụp được ảnh 'Quả cầu pha lê' tuyệt đẹp

Kính viễn vọng đặt trên đỉnh núi lửa ở Hawaii, Mỹ đã chụp được hình ảnh tuyệt đẹp về tinh vân "Quả Cầu Pha Lê" trên bầu trời.

Theo hình ảnh ngoạn mục được chụp bởi kính viễn vọng Gemini North đặt trên đỉnh núi lửa Mauna Kea (Hawaii, Mỹ), thuộc Đài quan sát Quốc tế Gemini, tinh vân Crystal Ball (còn gọi là tinh vân "Quả Cầu Pha Lê" hay NGC 1514) hiện ra với nhiều lớp khí phát sáng tạo thành hình cầu đẹp mắt. NGC 1514 là một tinh vân hành tinh nằm cách Trái đất khoảng 1.500 năm ánh sáng trong chòm sao Kim Ngưu.

Các chuyên gia cho hay, tinh vân "Quả Cầu Pha Lê" là dạng vật thể vũ trụ gọi là "tinh vân hành tinh". Tên gọi này xuất phát từ việc chúng có hình dạng tròn trịa, giống như quả cầu và có liên quan đến các hành tinh ngoài Hệ Mặt trời.